Xã hội

Dạy con nhàn tênh khỏi cần quát tháo, cáu giận

Xem trên mobile
Áp dụng các hiệu ứng tâm lý sau đây trong giáo dục con, bố mẹ sẽ thấy con có những chuyển biến bất ngờ mà không còn phải cáu giận, bực bội nữa.
gio-dc-1.jpg
Cha mẹ không nên nhắc lại lỗi lầm của con quá nhiều lần. Ảnh minh họa internet.

1. Lời tiên tri tự đúng

Robert Rosenthal - nhà tâm lý học nổi tiếng người Mỹ - từng làm một cuộc thí nghiệm: Ông đến một trường trung học bình thường, vào một lớp học bất kỳ và khoanh tròn vài cái tên trong bảng danh sách và nói với giáo viên rằng: Những em này trí tuệ rất cao, rất thông minh. Qua một thời gian, ông trở lại trường và kỳ tích đã xảy ra: Những học sinh mà ông chọn thật sự đã trở thành những người xuất sắc của lớp.

Tại sao lại xảy ra hiện tượng này? Đó chính là tác dụng đầy ma lực của một kiểu “ám thị” thần kỳ. Trong cuộc sống, mỗi người đều sẽ chịu sự ám thị tâm lý thế này hay thế kia, những ám thị này có cái tích cực, cũng có cái tiêu cực. Nếu một người chịu sự ám thị nào lâu dài thì kết quả họ sẽ trở thành đúng như loại ám thị đó.

Chính vì vậy, cha mẹ hãy tạo ra sự ám thị tích cực cho con.

2. Hiệu ứng quá giới hạn

Tác gia nổi tiếng của Mỹ Mark Twain có lần nghe mục sư giảng trong nhà thờ. Lúc đầu, ông cảm thấy mục sư giảng rất hay, ông dự định sẽ quyên góp tiền. Nhưng qua 10 phút, ông bắt đầu mất kiên nhẫn nên quyết định quyên một ít tiền lẻ thôi. Qua 10 phút nữa, mục sư vẫn tiếp tục giảng, ông không quyên góp nữa. Đây được gọi là “hiệu ứng quá giới hạn”. Khi bị kích thích quá nhiều, quá mạnh và thời gian tác dụng quá lâu sẽ dẫn đến tâm lý cực kỳ khó chịu và phản kháng.

Hiệu ứng này thường xảy ra trong việc giáo dục gia đình. Ví dụ, khi đứa con phạm lỗi, bố mẹ nhắc đi nhắc lại chuyện đó cùng lời khiển trách sẽ khiến đứa con từ buồn bã chuyển sang mất kiên nhẫn, thậm chí chán ghét. Một khi bị “bức” quá thì sẽ xuất hiện tâm lý và hành vi phản kháng kiểu “lần sau mình sẽ làm vậy nữa”. Có thể thấy, sự khiển trách và đánh giá của bố mẹ dành cho con cái không được vượt quá giới hạn. Cho dù muốn nhắc nhở lại thì cũng phải thay đổi góc độ, cách nói. Như thế thì trẻ mới không cảm thấy lỗi của mình cứ bị “giữ mãi không buông” mà sinh ra tâm lý chán ghét, phản nghịch.

Thế nên, cha mẹ đừng nhắc lại lỗi lầm của con quá nhiều lần.

giaoduc3.jpg
Mẹ cần hiểu rõ nhất điểm yếu của con càng sớm càng tốt để cải thiện ngay từ đầu. Ảnh minh họa internet.

 3. Hiệu ứng Westerners

Nhà tâm lý học Westerners từng giảng một ngụ ngôn thế này: Một đám trẻ con chơi đùa huyên náo suốt ngày trước cửa nhà một ông lão. Mấy ngày qua, ông lão không thể chịu đựng nữa. Ông bèn cho mỗi đứa trẻ 10 đồng và nói: “Các cháu đã khiến ở đây thật náo nhiệt, làm cho ông cảm thấy mình trẻ lại, tiền này ông thưởng cho các cháu”.

Bọn trẻ rất vui, hôm sau lại đến, nhưng lần này ông lão chỉ cho mỗi đứa 5 đồng. Bọn trẻ vẫn thích thú đến chơi ngày hôm sau, lần này ông lão chỉ cho mỗi đứa 2 đồng. Vậy là bọn trẻ tức giận bảo “Cả ngày mới được cả 2 đồng, ông có biết bọn cháu chơi đùa cũng mệt lắm không!”. Sau đó thì bọn trẻ không đến nhà ông lão chơi nữa.

Trong câu chuyện này, cách của ông lão rất đơn giản, ông đã biến động cơ bên trong “chơi vì niềm vui của chính mình” từ bọn trẻ trở thành động cơ bên ngoài “chơi vì để được tiền”, và khi ông lão thao túng nhân tố bên ngoài này thì cũng đã thao túng được hành vi của bọn trẻ. Hiệu ứng Westerners cũng thấy rõ trong cuộc sống. Ví dụ, bố mẹ thường nói với con cái: “Nếu lần này con thi được 10 điểm thì bố mẹ sẽ thưởng 100 ngàn”, “Nếu con thi đứng trong top 5 thì bố mẹ sẽ thưởng con một món đồ chơi mới”... Người lớn có lẽ không ngờ rằng, cơ chế thưởng này không thỏa đáng, nó sẽ khiến hứng thú học tập của trẻ dần dần giảm đi.

Do vậy, bố mẹ cần phải khen thưởng đúng đắn để con không phát sinh những nhu cầu không tốt.

4. Hiệu ứng thùng gỗ

Một chiếc thùng được ghép từ nhiều mảnh gỗ, và nếu những mảnh gỗ này dài ngắn khác nhau thì rõ ràng: Lượng nước chứa được trong thùng không phụ thuộc vào những mảnh gỗ dài, mà nó phụ thuộc vào chiều cao của mảnh gỗ ngắn nhất. Thành tích học tập chung của một đứa trẻ giống như chiếc thùng gỗ, trong đó kết quả mỗi môn học là một miếng gỗ.

Thành tích tốt không thể dựa vào sự xuất sắc (mảnh gỗ dài) ở vài môn học nào đó, mà nên chú trọng hoàn thiện ở một số mắt xích yếu (mảnh gỗ ngắn). Một người không thể xem nhẹ khiếm khuyết của mình và của cả người khác. Bạn muốn một ai đó hoàn thiện hơn thì không thể chỉ dựa vào sở trường, tài năng của họ mà quên đi sở đoản hay tật xấu, cho dù nhìn vào tưởng chừng như chúng không hề ảnh hưởng gì. Bởi vì một mảnh gỗ ngắn đi thôi cũng đủ làm nước trong cả thùng chảy ra ngoài.

Tốt hơn hết là bố mẹ cần hiểu rõ nhất điểm yếu của con càng sớm càng tốt để cải thiện nó ngay từ đầu vì càng lớn khuyết điểm càng khó sửa.

5. Hiệu ứng ngưỡng vào

Cuộc sống hằng ngày có một hiện tượng thế này: Khi bạn bắt đầu nhờ người khác giúp đỡ, nếu đưa yêu cầu quá cao thì rất dễ bị cự tuyệt, ngược lại nếu đầu tiên bạn đưa ra yêu cầu nhỏ thôi, sau khi người khác đồng ý hãy tăng thêm yêu cầu thì sẽ dễ đạt được mục tiêu hơn. Các nhà tâm lý học gọi đây là “hiệu ứng ngưỡng vào”.

Trong giáo dục con cái, hãy yêu cầu thấp thôi, khi trẻ đã làm đúng rồi, hãy cho chúng sự khẳng định và biểu dương, khích lệ, thế thì những yêu cầu tăng dần sau đó sẽ khiến trẻ vui vẻ thực hiện hơn.

Ng.Quang Tiến

Bạn đang đọc bài viết Dạy con nhàn tênh khỏi cần quát tháo, cáu giận tại chuyên mục Xã hội của phunuvietnam.vn. Bạn có thể Cùng làm báo với chúng tôi bằng cách gửi tin, bài, ảnh, video hoặc ý kiến chia sẻ, phản hồi về

Email: pnvnonline@phunuvietnam.vn; Đường dây nóng: 094.170.7373;

Fanpage: https://www.facebook.com/baophunuvn/

Ý kiến của bạn

* Xin vui lòng viết tiếng Việt có dấu!

Tin cùng chuyên mục

Đảm bảo bình đẳng giới, chính sách hậu phương quân đội trong Luật Quốc phòng sửa đổi

Đảm bảo bình đẳng giới, chính sách hậu phương quân đội trong Luật Quốc phòng sửa đổi

Phát biểu tại hội trường về Dự thảo Luật Quốc phòng (sửa đổi) chiều nay, 22/5, bà Lê Thị Nguyệt, đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Vĩnh Phúc, đề nghị đảm bảo bình đẳng giới, có chính sách đặc thù riêng cho nam, nữ quân nhân công tác tại vùng biên giới, hải đảo; chính sách tuyển dụng nữ trong những ngành phù hợp và quy định chi tiết hơn chính sách hậu phương quân đội.
Vinamilk Sure Prevent đồng hành nâng cao sức khỏe người có tuổi

Vinamilk Sure Prevent đồng hành nâng cao sức khỏe người có tuổi

Nhãn hàng Vinamilk Sure Prevent vừa phối hợp với Hội Sức khỏe ngoài trời người trung cao tuổi TP Hà Nội tổ chức Chương trình Biểu diễn văn hóa thể thao kỷ niệm 128 năm ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh và Lễ ra mắt Hội Sức khỏe ngoài trời người trung cao tuổi TP Hà Nội. Chương trình có sự tham gia của hơn 2.150 người cao tuổi và trung niên trên địa bàn Thủ đô.
Mỹ: Trường học nguy hiểm hơn chiến trường

Mỹ: Trường học nguy hiểm hơn chiến trường

Trường học ở Mỹ đang ngày càng kém an toàn cho trẻ em khi tình trạng bạo lực súng đạn khiến khoảng 33.000 người chết/năm. Từ đầu năm 2018 đến nay, đã có 29 em thiệt mạng vì các cuộc tấn công vào trường học, vượt quá số quân nhân thương vong trên chiến trường là 13 binh lính.
Chương trình song bằng THCS: Học tích hợp mà không bị quá tải

Chương trình song bằng THCS: Học tích hợp mà không bị quá tải

Đó là khẳng định của lãnh đạo Sở GD&ĐT Hà Nội liên quan đến chương trình đào tạo song bằng cấp THCS lần đầu tiên thí điểm vào năm học 2018 - 2019. Việc học song song chương trình trong nước và quốc tế sẽ được Sở GD&ĐT thiết kế phù hợp theo hướng tích hợp để giảm tải áp lực cho học sinh, tránh học kiến thức chồng chéo.
Cần chính sách hỗ trợ lao động nữ bị tinh giản biên chế

Cần chính sách hỗ trợ lao động nữ bị tinh giản biên chế

Trong phiên thảo luận tại tổ sáng 22/5, Chủ tịch Hội LHPNVN Nguyễn Thị Thu Hà (đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Bắc Giang), cho rằng, chủ trương tinh giản biên chế là rất đúng, tuy nhiên bên cạnh việc thực hiện cũng cần lường trước và đánh giá tác động. Cụ thể như tỉnh giản 10% biên chế tại các đơn vị sự nghiệp công lập và chủ trương giảm ở những khu vực phục vụ thì sẽ có nhiều tác động tới lao động nữ.
Phụ huynh Hà Nội 'mỏi mắt' tìm thông tin đào tạo song bằng THCS

Phụ huynh Hà Nội 'mỏi mắt' tìm thông tin đào tạo song bằng THCS

Năm học mới 2018-2019, 7 trường THCS công lập Hà Nội chính thức tuyển sinh chương trình đào tạo song bằng trong nước và Anh ngữ. Với chỉ tiêu ít ỏi 350 em toàn thành phố, rất nhiều phụ huynh quan tâm đến chương trình đào tạo mới này. Tuy nhiên, thông tin chương trình hiện chưa khiến cha mẹ “thỏa mãn” trước khi nộp đơn dự tuyển cho con.