Vụ án "trò chơi đố chữ" từng là vụ án nổi tiếng nhất trong lịch sử hình sự Cộng hòa Dân chủ Đức. Trong vụ án này, trò chơi đố chữ - thường được dùng để giết thời gian – đã trở thành người dẫn đường tìm ra thủ phạm.

Vụ án chấn động nước Đức

Ngày 15/1/1981 là một ngày đông lạnh giá. Khoảng 20 giờ 30 phút, một phụ nữ trong tâm trạng hoảng loạn đến đồn cảnh sát ở Halle-Neustadt, một thành phố thuộc tỉnh Halle, Cộng hòa Dân chủ Đức (nay là Cộng hòa Liên bang Đức), trình báo là cậu con trai 7 tuổi tên là Lars Bense đi xem phim từ chiều không về, trong khi tất cả bạn bè đã về nhà. Cảnh sát lập tức tìm kiếm cậu bé – mở đầu cho vụ án mạng được coi là nổi tiếng nhất Cộng hòa dân chủ Đức.

Trong những ngày sau đó, cảnh sát tích cực tìm kiếm cậu bé. "Tổ chuyên án Lars" được thành lập, ảnh của cậu bé được đăng trên các báo, việc tìm kiếm cậu bé được phát trên hệ thống đài phát thanh trong cả nước. Tuy nhiên, tất cả nỗ lực truy tìm của cảnh sát đều không có kết quả.

pha-an-nho-tro-choi-do-chu-2.jpg
 Nạn nhân trong vụ án gây chấn động nước Đức năm 1981.

Hai tuần sau, một nhân viên đường sắt phát hiện một chiếc vali cũ nằm ven tuyến đường sắt từ Halle đi Leipzig. Khi mở ra, ông thấy xác chết của cậu bé được bọc trong một chiếc túi nilon. Có lẽ, chiếc vali được ném ra từ một chuyến tàu. Trong chiếc vali còn có một số tờ báo cũ với những ô trò chơi đố chữ đã được điền. Kết quả khám nghiệm tử thi cho thấy, cậu bé đã bị lạm dụng tình dục và bị đánh chết. Trên xác cậu bé còn nhiều dao vết đâm.

Các chuyên gia hình sự nhận định, thủ phạm có thể còn thực hiện những vụ giết người tương tự, nên cảnh sát được lệnh phải thật nhanh chóng điều tra vụ án. Lúc đầu, cơ quan điều tra không có một dấu vết chắc chắn nào. Họ chỉ có thể biết cậu bé Lars là nạn nhân của một vụ xâm hại tình dục và thủ phạm chỉ có thể là nam giới. Thủ phạm có lẽ không có ô tô, vì hắn ném chiếc vali từ một chuyến tàu. Cảnh sát cũng không thể xác định được chủ nhân chiếc vali vì nó quá cũ và thuộc loại được sản xuất đại trà. Mọi hướng điều tra đều xoay trong vòng tròn, cho đến khi cảnh sát chợt nảy ra một ý tưởng khác thường.

Hành trình lần theo nét chữ

Cơ sở cho ý tưởng đó là những tờ báo cũ và một tạp chí cũ tìm thấy trong chiếc vali. Trong các tờ báo cũ có một số ô trò chơi đố chữ đã được điền chữ. Cánh sát hy vọng, nét chữ trong các ô trò chơi đố chữ sẽ dẫn họ đến thủ phạm đã giết hại cậu bé Lars. Tại thành phố Halle-Neustadt, họ đã gõ cửa từng nhà và thu thập được 21.000 mẫu chữ. Ngoài ra, họ còn xem xét kỹ 3.000 đơn xin cấp căn hộ, 40.000 tờ khai đăng ký ô tô, 250.000 đơn xin cấp chứng minh thư và 90.000 phiếu gửi điện tín ở bưu điện. Cảnh sát còn xem xét hồ sơ nhân sự của các cơ quan, nhà máy để tìm kiếm những kiểu chữ điển hình. Cơ quan điều tra đã đánh giá tổng cộng 551.198 mẫu chữ. Trong lịch sử hình sự thế giới, chưa từng có một chiến dịch thu thập, so sánh mẫu chữ lớn như vậy.

pha-an-nho-tro-choi-do-chu-1.jpg
Trò chơi đố chữ được đưa vào cuộc truy tìm thủ phạm

Sau khi phân tích chữ viết trong các ô trò chơi đố chữ trên các tờ báo cũ tìm thấy trong chiếc vali các chuyên gia đi đến một kết luận bất ngờ: Thủ phạm là nữ giới ở độ tuổi trung niên!

Đại úy Siegfried Schwarz, đội trưởng đội án mạng sở cảnh sát từ năm 1976 đến 1983, là người chỉ huy chiến dịch điều tra mẫu chữ có một không hai này. Sau 9 tháng phân tích các mẫu chữ thu được cảnh sát vẫn chưa tìm ra dấu vết. Tuy nhiên, trong khu vực thành phố Halle-Neustadt, cảnh sát mới chỉ thu được mẫu chữ từ khoảng một phần tư người dân sống ở đây. Do vậy, cơ quan cảnh sát quyết định thúc đẩy quá trình điều tra bằng cách gửi một ô đố chữ đến các gia đình để mọi người điền vào, sau đó thu lại và đánh giá. Đối với những người vắng mặt, cảnh sát dùng biện pháp khác để lấy mẫu chữ. Đó cũng là trường hợp một phụ nữ 40 tuổi vùng này vắng mặt vì đang đi làm ở vùng biển Ban Tích. Mẫu chữ của người phụ nữ này trùng khớp với kiểu chữ tìm thấy trong các tờ báo cũ trong chiếc vali – dấu vết quyết định sau 10 tháng truy tìm. Khi tra hỏi người phụ nữ này và cô con gái 18 tuổi, cảnh sát đã phát hiện những tình tiết dẫn đến thủ phạm chính là Matthias S., bạn trai của cô con gái. Ngày 17/11/1981 hắn bị bắt.

Trong cuộc hỏi cung ngay sau đó Matthias S. đã nhận tội. Hắn khai là chiều ngày xảy ra vụ án mạng, hắn đã bắt chuyện với cậu bé Lars Bense trước cửa rạp chiếu phim. Sau đó, hắn dụ cậu bé đến căn hộ của mẹ cô bạn gái và lạm dụng cậu bé tại đó. Do sợ cậu bé khai ra, hắn đã dùng búa đánh và dùng dao đâm cậu bé nhiều nhát đến chết. Xong việc, hắn cho xác cậu bé vào chiếc vali của mẹ cô bạn gái, lấy báo cũ trong căn hộ xếp quanh xác cậu (để máu không thấm ra ngoài) và xách vali lên tàu đi Leipzig. Trong khi tàu chạy, hắn đã ném chiếc vali qua cửa sổ.

pha-an-nho-tro-choi-do-chu-3.jpg
Thủ phạm bị cảnh sát bắt giữ

Từ án chung thân xuống 10 năm tù giam

Mùa hè năm 1982, phiên tòa xét xử Matthias S. được mở. Trước tòa hắn khai là từ khi trải qua một lần bị chấn động về cảm xúc hồi còn nhỏ, hắn luôn tưởng tượng đang giết người và còn bị phát triển bất thường về tình dục. Tòa đã xử hắn tù chung thân.

Vào thời điểm gây án, Matthias S.mới 18 tuổi. Sau khi nước Đức thống nhất năm 1991, cơ quan công tố Cộng hòa Liên bang Đức đã đề nghị mở phiên tòa tái thẩm xử Matthias S. Tuy ngày 20/5/1992 tòa vẫn buộc hắn tội giết người nhưng chỉ bị xử 10 năm tù và sau đó quản lý trong nhà thương tâm thần. Năm 1999, Matthias S. được tha và sống từ đó dưới một cái tên khác.  Ngày 15/1/2013 Matthias S. chết bệnh khi mới 50 tuổi.
Phan Trọng Hùng
tổng hợp