PNVN Estrogen là nội tiết tố nữ được tiết ra từ buồng trứng. Phụ nữ dùng estrogen trước mãn kinh hoặc mới khởi phát mãn kinh và tiếp tục dùng trong vài năm sau sẽ bảo tồn được mô não, giúp giảm nguy cơ sa sút trí tuệ.

Kết quả nghiên cứu do tiến sĩ Carl Pintzka, Đại học Khoa học và Công nghệ Na Uy (NTNU), thực hiện cho thấy, phụ nữ dùng estrogen sẽ giảm nguy cơ sa sút trí tuệ. Theo tiến sĩ Carl Pintzka, dùng estrogen sớm, đúng khi cơ thể cần, sẽ giúp phụ nữ tránh mắc bệnh sa sút trí tuệ. Trong nghiên cứu của NTNU, có 80 phụ nữ được cho dùng estrogen trong suốt thời kỳ mãn kinh và nhóm đối chứng 80 phụ nữ khác chưa bao giờ dùng estrogen. Sau thời gian những người tham gia nghiên cứu dùng và không dùng estrogen, các chuyên gia đã chụp cộng hưởng từ não của họ.

Kết quả cho thấy, phụ nữ dùng estrogen suốt giai đoạn mãn kinh sẽ có một thùy hải mã lớn hơn người không dùng. Thùy hải mã là một trong những cấu trúc quan trọng nhất của não có chức năng ghi nhớ, định hướng không gian. Tuy vậy, một số nghiên cứu khác cho thấy, nếu phụ nữ bắt đầu dùng estrogen sau khi mãn kinh vài năm thì estrogen sẽ không tác động lên thùy hải mã như trên.
phunu.jpg
Bổ sung estrogen hợp lý giúp giảm sa sút trí tuệ
Theo nhóm nghiên cứu, việc dùng estrogen sớm còn giúp người trong cuộc giảm cảm giác bốc hỏa, loãng xương và phòng ngừa các bệnh tim mạch. Những bệnh, triệu chứng này hay gặp ở phụ nữ tiền mãn kinh. Bên cạnh đó, nguy cơ gãy xương hông và ung thư đại trực tràng cũng giảm.  

Sử dụng hợp lý

Hiện chưa có thuốc làm ngưng bệnh Alzheimer (sa sút trí tuệ) tiến triển. Tuy nhiên, theo nhiều chuyên gia y tế, có thể làm chậm hoặc ngăn chặn khởi phát bệnh này. Phương pháp điều trị làm chậm bệnh sa sút trí tuệ là làm tăng thể tích não, đặc biệt bảo tồn nhân hải mã. Vì vậy, nguy cơ sa sút trí tuệ sẽ giảm đi khi phụ nữ được cho dùng estrogen, bởi dùng estrogen giúp duy trì khối lượng và chất lượng của thùy hải mã lớn.

Tuy dùng estrogen có thể giảm nguy cơ sa sút trí tuệ nhưng trước khi sử dụng, chị em nên đi khám và bổ sung theo chỉ định của bác sĩ. Nếu dùng không đúng hoặc kết hợp với chất khác, có thể gây tác dụng ngược. Kết quả một nghiên cứu ở 16.000 phụ nữ của các nhà khoa học mới đây cho thấy, dùng kết hợp estrogen và progestin làm tăng nguy cơ bệnh tim và ung thư vú. Ngoài ra, nếu dùng estrogen trong thời gian dài, sẽ làm tăng ung thư buồng trứng. Bên cạnh đó, dùng estrogen không hợp lý còn làm tăng nguy cơ mắc một số bệnh ung thư.

Tuy nguyên nhân chính gây sa sút trí tuệ chưa được tìm ra nhưng theo các nhà khoa học, mọi người vẫn có thể thực hiện các biện pháp để hạn chế nguy cơ mắc bệnh này. Bên cạnh bổ sung estrogen hợp lý, chị em cần hạn chế ăn nhiều dầu mỡ. Một nghiên cứu của các nhà khoa học Hà Lan cho thấy, có mối liên hệ giữa sa sút trí tuệ và chế độ ăn nhiều mỡ, chất béo bão hòa và cholesterol. Ngoài ra, cần hạn chế tối đa rượu, bia. Bên cạnh đó, cần tăng cường sử dụng rau quả sậm màu, thực phẩm chứa folate và vitamine B12, E, C, vì chúng có tác dụng bảo vệ não chống lại sự lão hóa. Đậu nành chứa một thành phần giống estrogen nên có tác dụng hỗ trợ chống lại bệnh Alzheimer. Thực phẩm này tốt hơn cho phụ nữ sau mãn kinh nên chị em có thể tăng cường sử dụng.
 
Ngoài các biện pháp trên, chị em nên tăng cường tập thể dục, thực hiện lối sống lành mạnh; tham gia các hoạt động xã hội... để hạn chế sa sút trí tuệ.

Trên thế giới, cứ 4 giây lại có 1 người mắc chứng sa sút trí tuệ. Các chuyên gia ước tính, sẽ có hơn 100 triệu người trên thế giới phải chiến đấu với bệnh Alzheimer vào năm 2050. Tổ chức Y tế Thế giới nhận định, “cuộc chiến” chống Alzheimer và Parkinson sẽ ngày càng khốc liệt trong những năm tới.  

BS Ngô Văn Tuấn