Xã hội

Phụ nữ ít va chạm dễ mắc trầm cảm sau sinh

Xem trên mobile
Thông thường, những người tính cách không mạnh mẽ, ít va chạm sẽ dễ mắc trầm cảm sau sinh. Còn những người tuy có tính cách rụt rè nhưng được va chạm nhiều sẽ dần dần tăng sức đề kháng với sang chấn và stress hơn.
Lý do phụ nữ dễ mắc trầm cảm sau sinh

Theo TS La Đức Cương, Giám đốc Bệnh viện Tâm thần Trung ương I, phụ nữ sau sinh thường bị rối loạn cảm xúc, bao gồm hưng cảm, trầm cảm hoặc là lưỡng cực (vừa hưng cảm, vừa trầm cảm). Trong đó, trầm cảm sau sinh thường diễn ra nhiều hơn và gây nguy cơ xấu với sức khỏe của bà mẹ, cũng như em bé.

Trầm cảm sau sinh là một loạt biểu hiện suy giảm về tinh thần lẫn thể chất, xảy ra với một số chị em trong thời kỳ hậu sản. Triệu chứng có thể xuất hiện vài ngày hoặc vài tuần sau sinh, có thể xảy ra sau bất cứ lần sinh nào. Tình trạng này được gây ra bởi nhiều nguyên nhân, cả về mặt thể chất và quan hệ xã hội.
sau-sinh.jpg
Phụ nữ sau sinh cần được sẻ chia để hạn chế nguy cơ mắc trầm cảm. Ảnh minh họa
Trước hết, người phụ nữ sau khi sinh có sự thay đổi đột ngột của các loại hormone: Sau sinh, cơ thể mất đi một số hormone mà khi mang thai đang có như hormone nhau thai HCG (tạo điều kiện cho niêm mạc tử cung để thai nhi phát triển); cùng với quá trình tiết sữa, cơ thể cũng bị giảm đột ngột estrogen và progestrogen... Đặc biệt là sự giảm mạnh hormone tuyến giáp, gây cảm giác mệt mỏi và trầm cảm.

Bên cạnh đó, sau khi sinh cơ thể có sự thay đổi về thể tích máu, huyết áp, hệ miễn dịch và chuyển hóa, dẫn đến tình trạng mệt mỏi và dễ thay đổi cảm xúc. Về mặt cơ học, sau sinh áp lực bụng thay đổi, tác động tổng hòa đến cả thể dịch thay đổi dẫn đến giảm serotonin, một chất dẫn truyền thần kinh, khiến cơ thể mất khả năng hành động theo kế hoạch, gây cảm giác buồn chán hoặc dễ dàng cáu giận hoặc không thể kiểm soát được cơn bốc đồng... Ngoài ra, trầm cảm sau sinh còn có yếu tố di truyền. Nếu trong gia đình có người bị trầm cảm (mẹ, chị, cha) thì nguy cơ mắc bệnh cao.

Thực tế, do những biến đổi mang tính đột ngột sau sinh nên hầu như sản phụ nào cũng có xu hướng mắc trầm cảm sau sinh. Tuy nhiên, có sản phụ diễn biến thành bệnh nhưng cũng có người chỉ nhạy cảm hơn về mặt cảm xúc. Điều này là do sự tương tác của các mối quan hệ xã hội, tương tác gia đình và đặc điểm tính cách của bản thân sản phụ.

Thông thường, những người tính cách không mạnh mẽ, ít va chạm, sẽ dễ mắc trầm cảm. Còn những người tuy có tính cách rụt rè nhưng được va chạm nhiều sẽ dần dần tăng sức đề kháng với sang chấn, stress hơn.

Về mặt xã hội, kết hợp những yếu tố về thể chất sau sinh với mâu thuẫn trong gia đình, áp lực tiền bạc, công việc, khó khăn trong chăm sóc con... có thể khiến phụ nữ cảm thấy mất hứng thú sống và mất kiểm soát bản thân, gia tăng cảm giác chán nản, dễ bị trầm cảm.
 
Dấu hiệu nhận biết

Ngoài tiền sử bị bệnh trầm cảm, những vấn đề gây căng thẳng trước đó: Bệnh tật, hiếm muộn, biến chứng thai kỳ (thai lưu, sẩy thai...), thiếu sự giúp đỡ, đồng cảm chia sẻ của người thân, đặc biệt là chồng, mâu thuẫn vợ chồng, với mẹ chồng... là những yếu tố khiến các bà mẹ dễ mắc trầm cảm sau sinh.

Tuy trầm cảm dễ xuất hiện ở người con so nhưng có trường hợp sinh con đầu không mắc, sinh con thứ lại mắc. Để dẫn đến trầm cảm thường là cả một quá trình và thường xảy ra ở những người đã có biểu hiện trước đó như:

- Buồn rầu, mệt mỏi: Sản phụ luôn ở trong trạng thái mệt mỏi triền miên, kiệt sức, không hứng thú với bất kỳ công việc gì, không muốn làm bất cứ điều gì, kể cả chăm sóc con, không buồn tắm rửa, ăn không ngon... Không thích giao tiếp, gặp gỡ bạn thân, từ chối trả lời điện thoại.

- Luôn có cảm giác mặc cảm, tự ti, thấy mình vô dụng và có lỗi, một số nặng hơn có thể đi đến hoang tưởng, thậm chí cả ảo giác. Nhiều sản phụ cảm thấy đau khổ, vô vọng, bị bỏ rơi; khóc lóc cả ngày mà không có lý do cụ thể nào.

- Có những cảm xúc và ý nghĩa tiêu cực về con, thậm chí có suy nghĩ đến việc làm tổn hại con mình.

- Rối loạn giấc ngủ: Thường rất khó ngủ, có thể thao thức đến gần sáng hoặc không ngủ được; hay bị thức giấc vào giữa đêm, thỉnh thoảng gặp ác mộng và không thể ngủ lại được.

- Hoảng hốt, lo lắng: Với những tình huống xảy ra hằng ngày và khó có thể bình tĩnh lại. Họ thường hay bị ám ảnh, trở nên sợ hãi ai đó, điều gì đó vô cớ. Lo lắng thái quá với nhiều mối lo, thường là về sức khỏe con hoặc bản thân.

- Đau không rõ nguyên nhân: Do bị rối loạn thần kinh thực vật nên có thể cảm thấy đau dữ dội ở đâu đó trên cơ thể nhưng đi khám không thể tìm ra nguyên nhân.

Một số khác thường có biểu hiện mất tập trung, trí nhớ kém, mất hứng thú tình dục và luôn cảm thấy căng thẳng, không kiểm soát được cảm xúc...

tram-cam-sau-khi-sinh-1.jpg
Nếu không được điều trị kịp thời, bệnh trầm cảm sau sinh sẽ tiến triển nặng, nguy hiểm cho cả mẹ và bé.

Để dự phòng trầm cảm sau sinh, sự giúp đỡ của người thân và gia đình có vai trò quan trọng, giúp các bà mẹ giảm bớt gánh nặng về sức khỏe và tinh thần. Một bầu không khí thoải mái vui vẻ trong gia đình, thái độ quan tâm ân cần, sự chia sẻ trong việc chăm sóc con của người chồng, anh chị em, ông bà... sẽ là những yếu tố thuận lợi giúp phụ nữ sau sinh không rơi vào căng thẳng dẫn đến trầm cảm.

Với phụ nữ sau sinh, cách dự phòng trầm cảm tốt nhất là luôn giữ tinh thần thoải mái, có chế độ ăn uống, ngủ nghỉ, hoạt động hợp lý. Các bà bầu, đặc biệt là những người lần đầu làm mẹ, nên tham gia những lớp học tiền sản để trang bị kiến thức cần thiết khi chăm sóc con nhỏ và chuẩn bị tâm lý cũng như tìm hiểu các căn bệnh có thể xảy ra sau sinh.

Khi có dấu hiệu căng thẳng tinh thần, cần tìm cách thư giãn. Nếu trong trường hợp bệnh trầm cảm sau sinh có dấu hiệu nặng thì cần đến bệnh viện càng sớm càng tốt. Bởi nếu không điều chỉnh được, bệnh sẽ tiến triển nặng, nguy hiểm cho cả mẹ và bé.

Hải Minh

Bạn đang đọc bài viết Phụ nữ ít va chạm dễ mắc trầm cảm sau sinh tại chuyên mục Xã hội của phunuvietnam.vn. Bạn có thể Cùng làm báo với chúng tôi bằng cách gửi tin, bài, ảnh, video hoặc ý kiến chia sẻ, phản hồi về

Email: pnvnonline@phunuvietnam.vn; Đường dây nóng: 094.170.7373;

Fanpage: https://www.facebook.com/baophunuvietnamtrangchinhthuc/

Ý kiến của bạn

* Xin vui lòng viết tiếng Việt có dấu!

Tin cùng chuyên mục

Giám khảo Giải thưởng Sách Quốc gia nói gì về tiểu thuyết đoạt giải được cho là dung tục?

Giám khảo Giải thưởng Sách Quốc gia nói gì về tiểu thuyết đoạt giải được cho là dung tục?

Như PNVN đã phản ánh, cuốn tiểu thuyết "Chim ưng và chàng đan sọt" của tác giả Bùi Việt Sỹ đạt giải C "Sách hay" của Giải thưởng Sách Quốc gia 2018 đang vấp phải nhiều ý kiến trái chiều từ dư luận khi có một số đoạn tả cảnh ân ái được cho là dung tục. Ông Nguyễn Phan Hách, Trưởng Tiểu ban sách Văn học của Hội đồng Giải thưởng Sách Quốc gia lần thứ I, cho biết, theo đánh giá chủ quan của cá nhân ông, nếu nhà văn Bùi Việt Sỹ không miêu tả chân thực quá chi tiết đó thì đã không xảy ra vấn đề gây ý kiến trái chiều dư luận.
Lưu ý gì khi cho con vào lớp 10 trường quốc tế trong nước?

Lưu ý gì khi cho con vào lớp 10 trường quốc tế trong nước?

Ngoài các trường THPT công lập, dân lập, trường quốc tế theo hình thức du học THPT tại chỗ cũng là một trong những lựa chọn cho những gia đình có điều kiện tài chính và mục đích cho con đi du học. Trường quốc tế tại Hà Nội học những chương trình gì và có cơ hội để săn học bổng hay không?
Mỗi năm thế giới có 300 nghìn phụ nữ tử vong khi mang thai, sinh nở

Mỗi năm thế giới có 300 nghìn phụ nữ tử vong khi mang thai, sinh nở

Đó là con số đáng lo ngại được đưa ra tại buổi công bố "Báo cáo Hộ sinh Việt Nam lần thứ nhất" và Báo cáo "Rào cản trong tiếp cận các dịch vụ chăm sóc sức khỏe bà mẹ và kế hoạch hóa gia đình của các cộng đồng dân tộc thiểu số" tại Hà Nội ngày 24/4.
Tiểu thuyết lịch sử đoạt giải 'Sách hay' gây xôn xao vì gợi dục thô thiển

Tiểu thuyết lịch sử đoạt giải 'Sách hay' gây xôn xao vì gợi dục thô thiển

Một đoạn văn trong cuốn tiểu thuyết lịch sử "Chim ưng và chàng đan sọt" của tác giả Bùi Việt Sỹ mô tả cảnh ân ái giữa nhân vật Trần Khánh Dư với công chúa Thiên Thụy đang khiến dư luận "dậy sóng" vì gợi dục thô thiển. Điều đáng nói, tác phẩm này vừa đoạt giải C sách hay tại Giải thưởng Sách quốc gia 2018.
Cuộc đua vào lớp 10 chuyên: Giải tỏa áp lực cho cả con và mẹ

Cuộc đua vào lớp 10 chuyên: Giải tỏa áp lực cho cả con và mẹ

Thi vào lớp 10 vốn đã có tiếng căng thẳng, với lớp 10 chuyên lại càng khốc liệt hơn. Áp lực thi cử đã nặng nề với sĩ tử thì cha mẹ cần làm gì và ở đâu trong cuộc đua này cùng con? Đây vẫn luôn là câu chuyện nhiều trăn trở với các phụ huynh.
Cô gái 8x tìm cách khích lệ trẻ tự kỷ phát huy thế mạnh

Cô gái 8x tìm cách khích lệ trẻ tự kỷ phát huy thế mạnh

Tốt nghiệp khoa giáo dục đặc biệt của trường ĐH Sư phạm Hà Nội, Thạc sĩ Nguyễn Hà Ly luôn cho rằng, nếu được giúp đỡ và can thiệp đúng hướng, trẻ có nhu cầu giáo dục đặc biệt hoàn toàn có thể tự lập và sau này còn tự kiếm sống bằng khả năng của mình.
Nhà giàu Trung Quốc tăng chỉ số EQ cho con bằng chơi golf và tập làm CEO

Nhà giàu Trung Quốc tăng chỉ số EQ cho con bằng chơi golf và tập làm CEO

Gần đây, giới nhà giàu Trung Quốc đua nhau đưa con tới các lớp học chơi golf và trường đào tạo CEO ngay từ khi còn rất nhỏ để tăng chỉ số EQ. Họ tin tưởng những khóa đào tạo đó sẽ giúp trẻ phát triển các kỹ năng xã hội và tố chất để có thể trở thành các nhà quản lý trong tương lai.
'Mang âm nhạc đến bệnh viện' đổi lấy nụ cười cho bệnh nhân ung thư

'Mang âm nhạc đến bệnh viện' đổi lấy nụ cười cho bệnh nhân ung thư

"Mang âm nhạc đến bệnh viện" lần này chọn điểm đến là Bệnh viện K (Cơ sở 1), số 43 Quán Sứ, Hà Nội, với mong muốn sẽ đem một “liều thuốc” đặc biệt, chào đón kỳ nghỉ lễ 30/4, 1/5 thật ấm áp và tràn đầy tình yêu thương tới các y, bác sĩ, bệnh nhân ung thư đang điều trị tại đây.
Hải Phòng: Kiểm điểm xã 'không cấp giấy khai sinh vì chưa đóng tiền làm đường'

Hải Phòng: Kiểm điểm xã 'không cấp giấy khai sinh vì chưa đóng tiền làm đường'

Chiều ngày 23/4, ông Lê Văn Cường, Phó Chủ tịch UBND huyện An Dương, TP Hải Phòng, cho biết, liên quan đến việc hàng chục hộ dân xã Hồng Phong (huyện An Dương) không được cấp giấy khai sinh và các giấy tờ chứng thực vì nợ tiền đóng góp làm đường trong chương trình xây dựng nông thôn mới, huyện đã kiểm điểm, chỉ đạo xã Hồng Phong xin lỗi nhân dân và khắc phục ngay "chuyện ấu trĩ" này. 
Hưng Yên: 1 phụ nữ bị xe tải cán qua người tử vong

Hưng Yên: 1 phụ nữ bị xe tải cán qua người tử vong

Khi người phụ nữ đang điều khiển xe máy đi trên đường thì bất ngờ xảy ra va chạm với xe tải. Vụ tai nạn khiến người phụ nữ bị xe tải kéo lê dưới gầm xe và tử vong tại chỗ. Hiện nguyên nhân vụ tai nạn đang được điều tra, làm rõ.