Kỹ năng

Ghép nội tạng lợn cho người - kỳ vọng và trở ngại

Xem trên mobile
Nhằm khắc phục tình trạng khan hiếm vật liệu hiến tạng cấy ghép, cộng đồng khoa học đang tiến hành nghiên cứu tìm nguồn mới, đó là nội tạng lợn. Tuy nhiên, bên cạnh kỳ vọng về chữa bệnh cho hàng triệu người là những trở ngại cả về kỹ thuật lẫn vấn đề đạo đức.

Kết hợp các tế bào gốc người với ADN của lợn 

Tại Mỹ, nhiều trường đại học, cơ sở nghiên cứu đã bắt tay thực hiện dự án này. Tiên phong có trường Đại học California (UoC), nơi đã tiến hành thí nghiệm phát triển các cơ quan của con người bên trong cơ thể lợn bằng cách kết hợp các tế bào gốc người với ADN của lợn và cho phép phôi trưởng thành trong 28 ngày để tiến hành phân tích mô.

3.jpg
Nhà khoa học người Tây Ban Nha Juan Carlos Izpisua Belmonte từng công bố một nghiên cứu vào năm 2017 về việc ghép tạng lợn cho người

 

Để tạo ra phôi có nhiều mô khác nhau về gene, các nhà khoa học đã sử dụng kỹ thuật chỉnh sửa gene CRISPR để loại bỏ một phần ADN của lợn, giúp phôi phát triển thành một tuyến tụy hợp cách.

 

Tế bào gốc đa nhân (iPS) của người được tiêm vào phôi lợn, đây là những tế bào có tiềm năng phát triển thành bất kỳ loại mô nào trong thai nhi. Mặc dù là vật ngoại lai di truyền nhưng chúng không bị từ chối bởi phôi lợn do hệ miễn dịch chưa phát triển. Thay vào đó, các tế bào này lại có các dấu hiệu hóa học từ phôi lợn để phát triển thành các mô khác nhau ở thai nhi.

2.jpg
Nhằm khắc phục tình trạng khan hiếm vật liệu hiến tạng cấy ghép, cộng đồng khoa học đang tiến hành nghiên cứu tìm nguồn mới, đó là nội tạng lợn.

 

Trong hầu hết các trường hợp, chúng được hoàn thiện bởi các tế bào của phôi lợn nhưng trong trường hợp tuyến tụy không hề có tế bào lợn, do phôi phát triển tuyến tụy có nguồn gốc từ các tế bào người được các nhà khoa học tiêm vào.

 

Một dự án khác của Đại học Harvard (Mỹ) sử dụng công nghệ chỉnh sửa gene CRISPR đã loại bỏ thành công mã di truyền virus trong phôi lợn. Các phôi này sau đó được cấy vào lợn cái rồi sinh ra lợn khỏe mạnh. Nghiên cứu trên cho thấy, việc thay thế nội tạng người bằng nội tạng động vật là hoàn toàn khả thi.

 

Tại Nhật Bản, dự án dùng nội tạng lợn cấy ghép đang được nghiên cứu triệt để. Các nhà khoa học Nhật Bản đã tạo ra những con lợn đầu tiên để cấy ghép dựa trên những quy định quốc gia về cấy ghép dị chủng (cơ quan, tế bào động vật được cấy ghép cho con người). Con vật này sẽ trở thành “nhà máy” cung cấp nội tạng cấp y học, chữa bệnh cho con người. Theo thống kê, đến nay, có trên 200 ca cấy ghép nội tạng lợn cho người ở Nga và New Zealand nhưng cấy ghép dị chủng tại Nhật Bản thì chưa có.

1.jpg
Tại Nhật Bản, dự án dùng nội tạng lợn cấy ghép đang được nghiên cứu triệt để.

 

Tại Nhật Bản, quy định động vật dùng trong cấy ghép phải được nuôi trong môi trường sạch, được xét nghiệm 40 loại virus để tránh truyền bệnh cho con người. Dự báo trong 3-5 năm tới, nghiên cứu lâm sàng cấy ghép tế bào tụy lợn cho người đái tháo đường sẽ được thực hiện. Những tế bào này sẽ được bọc trong những viên nang đặc biệt để ngăn chặn nguy cơ đào thải của cơ thể người bệnh.

 

Những trở ngại ghép nội tạng lợn cho người

 

Nếu được cấp phép, việc ghép tạng lợn cho người sẽ là một giải pháp cứu hàng triệu người mắc bệnh nan y trên thế giới hiện nay. Tuy khả thi song dự án còn nhiều trở ngại, như vấn đề đạo đức, kỹ thuật. Về đạo đức, liệu sử dụng nội tạng động vật có mang tính nhân văn? Nếu người được ghép các cơ quan động vật thì việc định nghĩa về con người như thế nào cho chính xác?

2-a.jpg

 

Về kỹ thuật, việc đào thải của cơ thể và nguy cơ lây nhiễm PERV là hai vấn đề nan giải. Điều này được rút ra sau khi cấy ghép thử tế bào tuyến tụy lợn cho bệnh nhân tiểu đường. Tuy không lây nhiễm PERV nhưng do số lượng tế bào nhỏ, lại được bọc bởi một viên nang bảo vệ nên chưa lộ hết mặt trái.

 

Nếu cấy ghép cơ quan lớn hơn, như tim, gan hoặc phổi, bệnh nhân bắt buộc phải sử dụng thuốc chống đào thải. Việc ức chế hệ miễn dịch không cho nó tấn công vào cơ quan ghép đặt ra một nguy cơ lây truyền bệnh lớn. Công nghệ chỉnh sửa tế bào có thể cắt bỏ PERV khỏi ADN nhưng nó vẫn chưa hoàn hảo, cần công cụ khác chính xác hơn, như CRISPR chẳng hạn.

 

Tuy vậy nhiều hệ lụy khác khoa học vẫn chưa hiểu hết như một dòng tế bào “bất tử” ở lợn. Chúng có thể sống và phân chia vô hạn, giống như tế bào ung thư mà mất đi khả năng “bất tử” sau chỉnh sửa.

 

Mai Nguyễn

Theo Dailymail

Bạn đang đọc bài viết Ghép nội tạng lợn cho người - kỳ vọng và trở ngại tại chuyên mục Kỹ năng của phunuvietnam.vn. Bạn có thể Cùng làm báo với chúng tôi bằng cách gửi tin, bài, ảnh, video hoặc ý kiến chia sẻ, phản hồi về

Email: pnvnonline@phunuvietnam.vn; Đường dây nóng: 094.170.7373;

Fanpage: https://www.facebook.com/baophunuvn/

Ý kiến của bạn

* Xin vui lòng viết tiếng Việt có dấu!

Tin cùng chuyên mục

Giải thưởng ‘Vinh danh phong trào sống khỏe trong doanh nghiệp’

Giải thưởng ‘Vinh danh phong trào sống khỏe trong doanh nghiệp’

Lần đầu tiên tại Việt Nam sẽ diễn ra giải thưởng Vietnam Health Award 2019 nhằm vinh danh ngành sức khỏe, đẩy mạnh phong trào sống khoẻ trong doanh nghiệp, khuyến khích việc rèn luyện sức khoẻ của cộng đồng và xây dựng nền tảng cho một xã hội khỏe mạnh.
Nhắc cha mẹ bảo vệ con khỏi nguy hiểm qua bộ phim hoạt hình 1 phút

Nhắc cha mẹ bảo vệ con khỏi nguy hiểm qua bộ phim hoạt hình 1 phút

Bộ phim hoạt hình 1 phút “Những nguy hiểm” của Quỹ Nhi đồng Liên hợp quốc (UNICEF) xoay quanh các hoàn cảnh mà trẻ em, với bản chất non nớt, là những con người liều lĩnh liên tục đặt mình vào những tình huống nguy hiểm. Để giúp con trẻ có thể tránh được bệnh tật, tiêm vaccine là biện pháp an toàn, hiệu quả mà cha mẹ cần luôn ghi nhớ.
Hơn 110.000 ca mắc sởi trên thế giới, tăng 300% so với cùng kỳ năm 2018

Hơn 110.000 ca mắc sởi trên thế giới, tăng 300% so với cùng kỳ năm 2018

Trong 3 tháng đầu năm 2019, hơn 110.000 ca mắc sởi đã được báo cáo trên thế giới, tăng gần 300% so với cùng thời điểm năm 2018. Tại Việt Nam, những ca mắc sởi tăng gấp đôi trong 2 năm gần đây, từ 1,117 ca năm 2017 tăng lên 2,256 ca năm 2018. Số lượng trẻ em không được tiêm vaccine gia tăng khiến dịch sởi bùng phát tại một số quốc gia trên thế giới.
Sao mẹ lại 'tước' quyền lựa chọn tương lai của con?

Sao mẹ lại 'tước' quyền lựa chọn tương lai của con?

Con sắp thi rồi, con đang trong giai đoạn chạy nước rút. Lẽ ra thời gian này con chỉ chú tâm vào ôn luyện. Thế nhưng, mẹ khiến con phải phân tâm quá nhiều. Chỉ vì con muốn nộp nguyện vọng thi vào 10 theo ý con nhưng mẹ không đồng ý. Tương lai của con, sao con không có quyền lựa chọn.
Bác sĩ chỉ cách ‘né’ đột qụy trong thời tiết nắng nóng

Bác sĩ chỉ cách ‘né’ đột qụy trong thời tiết nắng nóng

Những ngày nắng nóng vừa qua, mỗi ngày khoa Cấp cứu A9 (Bệnh viện Bạch Mai) tiếp nhận hàng chục trường hợp đến cấp cứu do bị đột qụy. Các chuyên gia cảnh báo, nắng nóng năm nay sẽ đạt mức kỷ lục nên người dân cần trang bị cách phòng ngừa đột qụy khi nhiệt độ môi trường tăng cao.
Qua 6 lần phẫu thuật đã điều trị thành công bé bị dị tật sọ mặt

Qua 6 lần phẫu thuật đã điều trị thành công bé bị dị tật sọ mặt

Bé T. sinh ra được phát hiện bị hội chứng Apert, một hội chứng dị tật sọ mặt phức tạp hiếm gặp. Hội chứng này bao gồm nhiều dị tật phối hợp từ hẹp hộp sọ mức độ nặng, thiểu sản hốc mắt, xương hàm trên, khe hở vòm cũng như là dính tất cả 5 đầu các đầu ngón tay và ngón chân.