Làm cha mẹ

6 cách đơn giản giúp trẻ tự kỷ giao tiếp bằng mắt

Xem trên mobile
Đôi mắt là cửa sổ tâm hồn của mỗi con người, nhưng với trẻ tự kỷ thì giao tiếp mắt là cả bầu trời mong ước của cha mẹ. Vậy các bậc cha mẹ hãy cố gắng giúp trẻ tự kỷ giao tiếp bằng mắt qua 6 cách đơn giản sau đây.

Sự mong đợi, cố gắng đầu tiên của các gia đình có trẻ tự kỷ là muốn con “giao tiếp bằng mắt”. Chắc hẳn, mỗi gia đình tự kỷ đã từng thèm khát cái nhìn từ đôi mắt các con mình. Đôi mắt trẻ thơ, ngây thơ và đáng yêu. Chưa ngôn ngữ, chưa biết thể hiện hành động mong muốn hay bày tỏ sự cô đơn, trong khi người khác lại chưa hiểu thế giới của các bé. Hãy đừng buồn vì điều đó. Bởi vì gia đình các mẹ đang ở đây và cần phải giúp các bé thấy được chính người thân yêu của bé đang ở cùng bé trong thế giới này. 
Đầu tiên ta phải nói rằng: Giao tiếp bằng mắt với trẻ tự kỷ là rất quan trọng, vì nó liên quan tới tương tác xã hội nhiều, là một trong những giác quan cơ bản để đảm bảo sự chú ý từ cuộc chuyện trò hay tương tác qua lại xung quanh. 
Thứ ngôn ngữ giao tiếp này được biểu hiện trên khuôn mặt các bạn, đi kèm là ngôn ngữ cơ thể. Tuy nhiên, sự hạn chế về nhiều mặt như ngôn ngữ lời nói, biểu lộ cảm xúc hoặc nội dung lại đang là những vấn đề gặp phải của các bé tự kỷ. Điều đó càng khó khăn hơn cho các bé tự kỷ muốn hòa nhập cộng đồng. 
Sẽ có nhiều cách giúp các bé tự kỷ cải thiện việc giao tiếp bằng mắt. Tùy vào hoàn cảnh, thời gian, tần suất để xác định được phương pháp nào tốt nhất cho từng bé. Sau đây là 6 cách đơn giản để các gia đình có thể giúp trẻ tự kỷ giao tiếp bằng mắt:

tu-ky1.jpg
"Con hãy nói chuyện với mẹ nào..." 
(Ảnh minh hoạ)

1. Gián tiếp qua ngôn ngữ của bố/mẹ trẻ tự kỷ: 

Nếu bạn ấy nhận thức đủ để đảm bảo kích thích quá trình suy nghĩ một cách tích cực, thì mẹ/bố nên giải thích với bé rằng: “Mẹ/bố không thể nhìn thấy đôi mắt của con“, “Mẹ/bố muốn nhìn thấy đôi mắt của con”, “Mẹ/bố không thể trả lời bạn bởi vì mẹ không nhìn thấy đôi mắt con”, “Mẹ ở đây”… 

Hoặc sử dụng câu mang tính chung chung để gây sự tò mò, nhầm lẫn từ trẻ: “Con nói chuyện với mẹ nào” “Con cầm… “cái gì đó” đến cho mẹ nào” “Đóng/mở cái này giúp mẹ, con ơi”. Hoặc gợi ý, dẫn dắt câu trả lời: “Con đang nói chuyện với ai?” “Con đang nói chuyện với ai ở đó à?”, “Mẹ nghĩ con không nói chuyện với mẹ, vì con không nhìn mẹ”…

2. Trực tiếp qua ngôn ngữ của bố/mẹ trẻ tự kỷ:
Hãy nhìn vào bé và nói: “Nhìn mẹ đi con”, “Nhìn vào mắt mẹ đi con!” “Con phải nhìn vào mẹ nếu con muốn mẹ nói chuyện” “Hoặc mẹ hãy gọi tên bé bằng ngữ điệu mà các bố/ mẹ mong muốn trong hoàn cảnh và cá nhân bé.

3.Quyến rũ một thứ gì/ hành động gì đó:
Các mẹ hãy đặt một thứ gì đó trên đầu, trước mặt bé như kính râm, chiếc mũ hay đồ chơi mà bé thích. Bé sẽ quan sát và để ý tới thứ đó. Dần dần, bé sẽ đoán hoặc quan sát khi tình huống đó lại xảy tới.

4. Di chuyển vật thể từ 2 phía:
Bé mong muốn thứ gì đó, các bố/mẹ hãy giúp bé và cầm nó trong tầm mắt của bé. Hãy di chuyển nó từ đôi mắt của bố/mẹ về phía đôi mắt của bé! Các mẹ cũng có thể dùng ngón tay để làm việc này ở mọi lúc, mọi nơi. Nó như là thuật thôi miên mà các ảo thuật gia đang sử dụng. Ngoài ra, một số trò chơi tập thể như thổi bóng, đu quay, xích, vận động khác cũng giúp bé tập trung hơn. Tuy nhiên, các gia đình trẻ tự kỷ phải tham gia các trò chơi này cùng bé để chứng minh các bố/mẹ bé đang ở đó.

5.Chạm vào cơ thể:
Các mẹ đã bao giờ từng chạm vào khuôn mặt bé khi giao tiếp bằng mắt hạn chế chưa? Hãy làm điều này nhé!. Chạm vào cằm, môi hay tai, mũi khi đôi mắt bé đang bỏ rơi bạn. Đây là tín hiệu cơ thể để bé cảm nhận và biết bạn ở đây và cùng vui chơi. Điều đó sẽ giúp đôi mắt bé quan tâm với bạn hơn khi chúng ta mới bắt đầu nhập cuộc chơi.

6. Khen thưởng: 
Kết quả đạt được là phần thưởng dành cho các bé!. Đôi khi chỉ là nụ cười, đôi mắt sáng, lời khen từ sâu thẳm trái tim…: “Mẹ rất vui vì con nhìn mẹ” “Ồ, tốt lắm con yêu” “Bây giờ con có thể nhìn mắt mẹ nào” “Ôi, con tôi đẹp trai/ xinh gái quá”…
Và cuối cùng, các gia đình nên xây dựng cho mình một kế hoạch cụ thể với con của mình. Hãy vận dụng những điều bình thường trong sinh hoạt hằng ngày, để giúp trẻ tự kỷ tiến bộ dần lên trong giao tiếp bằng mắt.

Bảo Vy

Thầy Andy Trung- GĐ Trung tâm Tiếng nói tự kỷ Việt Nam

Bạn đang đọc bài viết 6 cách đơn giản giúp trẻ tự kỷ giao tiếp bằng mắt tại chuyên mục Làm cha mẹ của phunuvietnam.vn. Bạn có thể Cùng làm báo với chúng tôi bằng cách gửi tin, bài, ảnh, video hoặc ý kiến chia sẻ, phản hồi về

Email: pnvnonline@phunuvietnam.vn; Đường dây nóng: 094.170.7373;

Fanpage: https://www.facebook.com/baophunuvn/

Ý kiến của bạn

* Xin vui lòng viết tiếng Việt có dấu!

Tin cùng chuyên mục

Con mới hơn 10 tuổi đã biết làm ‘chuyện người lớn’’

Con mới hơn 10 tuổi đã biết làm ‘chuyện người lớn’’

Lối sống “thoáng” của thời hiện đại khiến trẻ vị thành niên đứng trước nhiều nguy cơ, đặc biệt là việc mang thai ngoài ý muốn, bệnh lây truyền qua đường tình dục... Vì thế, hơn lúc nào hết, công tác chăm sóc sức khỏe sinh sản cho vị thành niên, thanh niên cần được quan tâm hơn, nhất là từ chính mỗi gia đình.
Phụ huynh học sinh lớp 12 mông lung về kỳ thi THPT Quốc gia 2019

Phụ huynh học sinh lớp 12 mông lung về kỳ thi THPT Quốc gia 2019

Kỳ thi THPT Quốc gia 2018 với những gian lận thi cử ở một số địa phương đã làm người dân ít nhiều mất niềm tin vào giáo dục. Không ít phụ huynh có con học lớp 12 năm nay cảm thấy hoang mang, mông lung chẳng biết con em mình sẽ trải qua kỳ thi THPT Quốc gia 2019 như thế nào?
3 cách giúp trẻ giải quyết mâu thuẫn hiệu quả

3 cách giúp trẻ giải quyết mâu thuẫn hiệu quả

Ba mẹ nên đề ra cho con những quy định rõ ràng xung quanh chuyện vui chơi của con, như: Không được giành hay lấy đồ chơi của bạn khi chưa được sự đồng ý của bạn; tuân thủ quy định về thời gian, phạm vi vui chơi; đặc biệt là khi trẻ đến nhà bạn hay chơi ở nơi công cộng; trong khi vui chơi không được đánh nhau và khóc nhè...
Từ bỏ một thói quen để các con tự lập hơn

Từ bỏ một thói quen để các con tự lập hơn

Tôi không thích nấu ăn nhưng từ khi lập gia đình, chuyện nấu nướng lại trở thành mối quan tâm hàng đầu và mặc nhiên là công việc của tôi. Bỗng một ngày, tôi thấy mình phải thay đổi để các con tự lập hơn.
Cả nhà ngỡ ngàng với sự thay đổi của con sau khóa tu mùa Vu Lan

Cả nhà ngỡ ngàng với sự thay đổi của con sau khóa tu mùa Vu Lan

Sau 3 ngày tham gia khóa tu mùa Vu Lan tại chùa Bằng vào năm 2017, Lê Minh Hải (16 tuổi, đường Nguyễn Chí Thanh, Hà Nội) thay đổi hẳn, khiến mọi người trong nhà đều ngỡ ngàng. Hải biết quan tâm đến ông bà, bố mẹ - những điều đơn giản đó, trước kia cô bé chưa một lần biết nói ra hoặc biết thể hiện.
Mẹ bức xúc vì con gái vừa vào lớp 1 đã bị cô giáo chê viết xấu

Mẹ bức xúc vì con gái vừa vào lớp 1 đã bị cô giáo chê viết xấu

Không cho con học chữ, không dạy chữ trước cho con vì chị Nguyễn Hà Thu (có con học ở trường Tiểu học Định Công, Hà Nội) luôn tin tưởng rằng, hết lớp 1, con sẽ biết đọc, biết viết và hoàn thành chương trình lớp 1. Thế nhưng, con vừa đi học hè được 3 buổi đã bị cô giáo chê viết xấu, khiến chị vô cùng bức xúc.
Mẹ bênh con quá hóa hại con

Mẹ bênh con quá hóa hại con

Sau 3 năm miệt mài theo đuổi bộ môn yoga, chị trở thành giáo viên đứng lớp. Có uy tín, người này truyền tai người kia, chị một ngày đi dạy đều đặn 3 ca. Bữa cơm gia đình tẻ ngắt, ai thích ăn lúc nào thì ăn, món ăn đơn giản vì chị ít khi vào bếp.