PNVN Mùa giải Nobel 2017 mở màn với giải Nobel Y học được trao cho 3 nhà khoa học người Mỹ Jeffrey C. Hall, Michael Rosbash và Michael W. Young với công trình nghiên cứu cơ chế phân tử trong việc kiểm soát nhịp sinh học.

Ngày 2/10, Ủy ban Nobel của Viện Karolinska ở thủ đô Stockholm (Thụy Điển) đã công bố tên đồng chủ nhân của giải Nobel Y học năm nay là 3 nhà khoa học Mỹ Jeffrey C. Hall, Michael Rosbash và Michael W. Young vì những phát hiện của họ về cơ chế phân tử kiểm soát cơ chế nhịp sinh học hay còn gọi là đồng hồ sinh học của cơ thể.
jeffrey-c-hall-michael-rosbash-va-michael-w-young-nobel-y-hoc-2017-b.jpg
Các nhà khoa học Jeffrey C. Hall, Michael Rosbash và Michael W. Young đoạt giải Nobel Y học 2017

Các công trình nghiên cứu của 3 nhà khoa học này đã giúp giải thích cơ chế vận hành thực sự của đồng hồ sinh học. Ủy ban Nobel Y học của Thụy Điển đánh giá: "Những phát hiện trong công trình nghiên cứu của 3 nhà khoa học trên đã giúp giải thích cách thức các loài động, thực vật và con người có thể thích nghi nhịp sinh học của mình, từ đó phù hợp với sự tiến hóa của Trái Đất".

Trong nhiều năm qua, các nhà khoa học đã nhận thức được rằng mỗi cá thể sống, bao gồm cả con người, có một chiếc "đồng hồ" ngay bên trong cơ thể mình, giúp các cá thể có thể dự đoán và thích nghi với nhịp điệu của một ngày. Đây là đồng hồ sinh học, còn gọi nhịp điệu sinh lý, vòng tuần hoàn sinh học 24 giờ giúp cơ thể của chúng ta thích nghi với chu trình sáng, tối của ngày và đêm.
jeffrey-c-hall-michael-rosbash-va-michael-w-young-nobel-y-hoc-2017-e.jpg
Vòng tuần hoàn sinh học 24 giờ

Sử dụng ruồi giấm để làm mô hình cá thể mẫu để nghiên cứu, các nhà khoa học giành giải Nobel năm nay đã phân tách được gen kiểm soát nhịp sinh học hàng ngày. Họ phát hiện ra rằng gen này đã mã hóa protein được tích tụ trong tế bào vào buổi đêm và sau đó giảm dần vào ban ngày. Theo đó, họ nhận dạng các thành tố protein bổ sung của cơ chế này, phát hiện cơ chế kiểm soát đồng hồ sinh học ngay bên trong tế bào.

jeffrey-c-hall-michael-rosbash-va-michael-w-young-nobel-y-hoc-2017-d.jpg
3 nhà khoa học sử dụng ruồi giấm trong công trình nghiên cứu

Công trình nghiên cứu của 3 nhà khoa học Jeffrey C. Hall, Michael Rosbash và Michael W. Young đã chỉ ra rằng đồng hồ sinh học vận hành theo cùng một nguyên tắc trong tế bào của các cơ thể đa bào, bao gồm cả con người. Đồng hồ sinh học ảnh hưởng đến những chức năng quan trọng của cơ thể như mức độ hormone, giấc ngủ, nhiệt độ cơ thể và sự trao đổi chất.

jeffrey-c-hall.jpg
Nhà khoa học Jeffrey C. Hall

Nhà khoa học Jeffrey C. Hall sinh năm 1945 tại Mỹ. Ông nhận bằng tiến sĩ năm 1971 tại Đại học Washington ở Seattle, làm sau tiến sĩ tại Viện Công nghệ California từ năm 1971-1973. Từ năm 2002, ông làm việc tại Đại học Maine.

michael-rosbash.jpg
Nhà nghiên cứu Michael Rosbash

Ông Michael Rosbash sinh năm 1944 tại thành phố Kansas. Ông nhận bằng tiến sĩ năm 1970 tại Viện Công nghệ Massachusetts (MIT). Kể từ năm 1974, ông làm việc tại Đại học Brandeis ở Waltham (Mỹ).

michael-w-young.jpg
Nhà khoa học Michael W. Young

Ông Michael W. Young sinh năm 1949 tại thành phố Miami, nhận bằng tiến sĩ tại Đại học Texas ở Austin năm 1975 và thực hiện sau tiến sĩ tại Đại học Stanford. Từ năm 1978, ông làm việc tại Đại học Rockefeller ở New York.

Bộ 3 này cũng từng đoạt giải Lasker, một trong những giải thưởng quốc tế lớn trong giới y học năm 2016 về công trình tương tự.
 
Các giải Nobel do Alfred Nobel, một doanh nhân và là nhà phát minh người Thụy Điển, trong đó nổi bật nhất là phát minh về thuốc nổ, sáng lập. Giải Nobel đầu tiên được trao tặng lần đầu tiên vào năm 1901, 5 năm sau khi ông Nobel qua đời.
alfred-nobel.jpg
Alfred Nobel - Người lập ra giải Nobel

Nobel Y học là giải thưởng đầu tiên được công bố trong mùa giải Nobel hàng năm. Giải này trị giá 9 triệu krona Thụy Điển (tương đương 1,1 triệu USD). Ngày 25/9 vừa qua, Quỹ Nobel đã quyết định tăng tiền thưởng cho các hạng mục giải Nobel năm nay thêm 1 triệu krona (khoảng 120.000 USD) so với mùa giải trước, lên 9 triệu krona. Đây là lần điều chỉnh giá trị tiền thưởng đầu tiên kể từ năm 2012 khi Quỹ Nobel quyết định giảm giá trị tiền thưởng 20% mỗi hạng mục trong bối cảnh phải cân đối ngân sách trong dài hạn.

Từ năm 1901, Ủy ban Nobel đã trao giải Y sinh học cho 106 cá nhân và tập thể. Tuy nhiên, chỉ 12 người phụ nữ chiến thắng giải này.

Ngự Bình
Nobelprize.org, VNA