PNVN Đó là kinh phí mà tổ chức CARE Quốc tế tại Việt Nam thực hiện dự án “Nâng quyền kinh tế của phụ nữ dân tộc thiểu số thông qua cải tiến sản xuất nông nghiệp và tiêu thụ nông sản” (TEAL) tại 2 tỉnh Điện Biên và Sơn La trong chuỗi sản xuất cà phê.

Ngày 11/1, tại thành phố Sơn La, tổ chức CARE Quốc tế tại Việt Nam cùng Sở Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn tỉnh Sơn La đồng tổ chức hội thảo khởi động dự án TEAL. TEAL có kinh phí hơn 3 triệu đôla Úc (hơn 53 tỷ đồng) do Chính phủ Australia tài trợ sẽ được triển khai tại huyện Mường Ảng, tỉnh Điện Biên và huyện Mai Sơn, tỉnh Sơn La từ năm 2018 đến 2022.
ho-tro-phu-nu-dan-toc-2.jpg
Bà Lê Kim Dung - Giám đốc Quốc gia Tổ chức CARE Quốc tế (áo trắng) điều hành cuộc thảo luận bàn tròn về nâng quyền kinh tế cho phụ nữ vùng DTTS

Tại hội thảo, bà Lò Thị Phong ở xã Chiềng Chung, huyện Mai Sơn (Sơn La) cho biết: “Gia đình tôi trồng cà phê gần 10 năm, được Hội khuyến nông xã tập huấn về kỹ thuật chăm sóc cây cà phê nhưng chúng tôi gặp nhiều khó khăn do thời tiết, giá cả bấp bênh, thiếu vốn đầu tư và chưa biết tự hoạch toán”.

ho-tro-phu-nu-dan-toc-5.jpg
Bà Lò Thị Phong

Quả thật, nông dân quy mô nhỏ là phụ nữ dân tộc thiểu số (DTTS) đang tham gia chuỗi giá trị sản xuất cà phê Arabica tại Việt Nam với vị thế và thu nhập kém. Tại các tỉnh miền núi phía Bắc như Điện Biên và Sơn La, hầu hết chị em tham gia chuỗi giá trị sản xuất cà phê Arabica đang áp dụng mô hình hộ sản xuất nhỏ lẻ thay vì sản xuất tập trung. Tình trạng này dẫn đến sức mặc cả kém, nhiều thách thức trong tiếp cận sản phẩm đầu vào (như phân bón, giống, thuốc bảo vệ thực vật) cũng như thiếu thông tin và cơ hội cải thiện khả năng sản xuất, chế biến và sinh lời.

ho-tro-phu-nu-dan-toc-7.jpg
Một phụ nữ thu hoạch cà phê ở huyện Mai Sơn, tỉnh Sơn La

Ông Nguyễn Vĩnh Đức, Phó Giám đốc Công ty Cổ phần Xuất nhập khẩu cà phê Minh Tiến, chi nhánh tại Sơn La cho rằng, bà con trồng cà phê đang phải đối mặt với thời tiết rét và sương muối, việc trồng cây che tán để hạn chế sương muối vẫn còn hạn chế. Đặc biệt, bà con tự chế biến rất nhiều, tự làm thì thiếu vốn, thiếu cơ sở vật chất… dẫn đến chất lượng cà phê kém. Do đó, việc hỗ trợ nông dân nói chung và phụ nữ nói riêng về kinh nghiệm sản xuất là rất cần thiết.

Thông qua dự án TEAL, tổ chức CARE nỗ lực nhằm đảm bảo rằng phụ nữ DTTS trở thành các chủ thể rõ rệt, được tôn trọng và có năng lực sản xuất hiệu quả trong chuỗi giá trị sản xuất cà phê Arabica. “Với kinh nghiệm thúc đẩy bình đẳng giới thông qua các chuỗi giá trị nông nghiệp, CARE tin tưởng dự án sẽ góp phần cải thiện đời sống kinh tế của các hộ gia đình DTTS trên địa bàn dự án. Hơn nữa, nó sẽ tăng cường vai trò và vị thế của phụ nữ DTTS khi tham gia vào phát triển cây cà phê ở địa phương”, bà Lê Kim Dung - Giám đốc Quốc gia Tổ chức CARE Quốc tế nhấn mạnh.
 
Tại hội thảo, ông Lò Minh Hùng - Phó Chủ tịch UBND tỉnh Sơn La cho biết tỉnh Sơn La đã xác định cây cà phê Arabica là một trong những mặt hàng trọng điểm của tỉnh trong công tác xóa đói giảm nghèo và cải thiện đời sống kinh tế của người dân. Việc dự án ưu tiên hỗ trợ nông dân trồng cà phê theo hướng bền vững có vai trò quan trọng đối với việc cải thiện cuộc sống của bà con DTTS.
ho-tro-phu-nu-dan-toc-3.JPG
Phó Chủ tịch Hội Liên hiệp phụ nữ tỉnh Điện Biên Vừ Đào My

Bà Vừ Đào My - Phó Chủ tịch Hội Liên hiệp phụ nữ tỉnh Điện Biên - cũng cho biết Hội sẽ kết nối nguồn lực giúp chị em vùng sâu vùng xa, chị em khó khăn lập các tổ nhóm liên kết để hỗ trợ nhau trong chuỗi sản xuất cà phê. Bên cạnh đó, cần lồng ghép giới và vận động phụ nữ tham gia làm kinh tế, xóa đói giảm nghèo bền vững, tích cực tham gia vào cuộc vận động “5 không 3 sạch” và xây dựng nông thôn mới.

Để triển khai dự án, tổ chức CARE tại Việt Nam cùng các đối tác địa phương sẽ hỗ trợ thành lập các nhóm cổ phần tài chính tự quản để thúc đẩy việc học hỏi, chia sẻ kinh nghiệm lẫn nhau của người trồng cà phê. Đồng thời, dự án sẽ kết nối các bên khác nhau trong chuỗi cà phê để cải thiện liên kết giữa nông dân, công ty thu mua và chế biến cà phê, cán bộ khuyến nông... nhằm cải thiện chất lượng sản xuất, tăng sản lượng và thu hút thêm đầu tư cho ngành cà phê địa phương.
ho-tro-phu-nu-dan-toc-4.jpg
Các đại biểu quan tâm đến cà phê Arabica của Điện Biên tại gian trưng bày sản phẩm

Thông qua các hoạt động, phụ nữ DTTS nói riêng và cộng đồng nói chung sẽ được tiếp cận công nghệ, kỹ thuật canh tác phù hợp. Đặc biệt, người dân tham gia dự án sẽ có cơ hội nhìn nhận lại các quan niệm định kiến giới đang gây cản trở cho người phụ nữ DTTS trong việc phát huy khả năng kinh tế và gia tăng tiếng nói của mình trong gia đình và cộng đồng.

ho-tro-phu-nu-dan-toc-1.jpg
Trồng cà phê sẽ giúp phụ nữ phát triển kinh tế

Sau 4 năm thực hiện dự án, các nhà tổ chức kỳ vọng sẽ giúp phụ nữ tham gia vào các nhóm sản xuất chính thức và không chính thức như hợp tác xã, tổ hợp tác. Phụ nữ sản xuất cà phê tiếp cận tốt hơn nguồn vốn cho sản xuất/tài chính toàn diện; cải thiện kỹ thuật/công nghệ về trồng, chăm sóc và sơ chế sau thu hoạch thông qua các cải tiến công nghệ/kỹ thuật mới; tăng cường tiếp cận thông tin về thị trường và giá cả cho đầu vào và đầu ra của cà phê; thúc đẩy phát triển thị trường… Qua đó, vai trò lãnh đạo của phụ nữ trong chuỗi cà phê được nâng cao, thúc đẩy vai trò ra quyết định của phụ nữ trong gia đình cũng như nâng cao vai trò nam giới trong việc hỗ trợ phụ nữ và chia sẻ các công việc gia đình một cách bình đẳng hơn. 

Thu Sương