Xã hội

Huyền bí ngôi miếu hàng trăm năm tuổi thờ bà Chúa Ngọc

Xem trên mobile
Nằm trên bãi bồi giữa cửa biển Nam Ô, phường Hòa Hiệp Bắc, quận Liên Chiểu, Đà Nẵng, miếu Bà Chúa Ngọc (còn được gọi miếu Bà Chúa sông Cu Đê) đã có hàng trăm năm tuổi và gắn liền với lịch sử của vùng đất nơi đây.

Đây là gò đất “nhất thiên” nằm giữa lòng sông Cu Đê nơi ngôi miếu cổ thờ Bà Chúa Ngọc mang trên mình nhiều câu chuyện huyền bí.

Hình thành và tồn tại hơn 400 năm trên gò đất bồi giữa lòng sông Cu Đê, miếu Bà trở thành nơi được người dân không những ở làng Thủy Tú mà khắp các vùng tôn kính. Tại sao miếu Bà Chúa Ngọc lại được xây dựng trên chính gò đất giữa lòng sông Cu Đê đến nay vẫn không ai biết rõ.

1.jpg
Gò Miếu Bà

Theo như các bậc cao niên trong làng kể lại thì ngôi miếu này được xây dựng từ thời Chăm Pa có niên đại hơn 400 năm. Như lời cụ Út thì xưa kia gò đất nơi có ngôi miếu thờ bà Chúa sông Cu Đê chỉ là một hòn đá nổi lên giữa lòng sông do bão lớn. Theo thời gian, lũ từ thượng nguồn sông Cu Đê kéo theo đất đá mà hình thành nên gò đất như ngày nay.

Trước kia, làng chài Thủy Tú chủ yếu sống dọc bên bờ nam của con sông Cu Đê hung dữ bằng nghề chài lưới và chăn nuôi trâu, bò. Cuộc sống càng trở nên khó khăn, vất vả bắt buộc người dân phải tìm nơi trồng lúa và chăn nuôi gia súc mới. Gò đất nổi lên giữa sông như chiếc phao cứu sinh càng tiếp thêm sức mạnh cho những người muốn vượt sông sang bên bờ bắc để khai phá đất trồng và chăn thả gia súc. Nhưng kỳ lạ là từ khi gò đất hình thành người dân và gia súc đi qua đoạn sông này chết do đuối nước ngày càng nhiều hơn".

Bà Chúa Ngọc hay bà Thiên Y ana Ngọc diễn phi là tên gọi được người Việt tôn xưng từ một vị nữ thần của người Chăm: Thần mẹ xứ sở - mẫu đất - Po yan Ynư Nagar.

Ở những làng xã nông nghiệp miền Trung nói chung và ở Đà Nẵng nói riêng thì đa số các tỉnh đều thờ vị thần này với tên gọi là miếu Bà Chúa Ngọc. Những ngôi miếu này thường được người Việt xây trên các phế tích đền tháp Chăm, những dấu tích liên quan đến văn hóa Chăm hoặc những khu vực được coi là linh thiêng của các làng. Phần lớn những ngôi miếu được gọi tên là miếu Bà hay Chủ Ngọc miếu nhưng ở Đà Nẵng, ngoài hai tên gọi đó thì miếu Bà còn được gọi với tên khác là miếu Bà Chúa sông Cu Đê. Còn ở những nơi có phế tích đền tháp hoặc có những dấu tích văn hóa Chăm được gọi tên là lùm giàng, lòi giàng, cồn giàng...

Sự hình thành của ngôi miếu đến nay dù không ai biết rõ nhưng trong tâm tưởng người dân vùng đất sông nước nơi đây, ngôi miếu Bà hình thành ẩn chứa những câu chuyện huyền bí như: Khi được tin nhiều người cùng bầy gia súc chết do đuối nước, người dân làng Thủy Tú hết sức hoang mang và không dám vượt sông.

Thế rồi, một người phụ nữ trong làng bỗng dưng “lên đồng” nói rằng người dân làng Thủy Tú phải xây dựng một ngôi miếu thờ Bà thì mới được bình an vô sự. Vậy là ngôi miếu được hình thành từ đó. Sau khi ngôi miếu được xây dựng thì dân làng Thủy Tú - Nam Ô không còn chết do đuối nước nữa, cuộc sống trở nên bình an, làng chài từ đó mà phát triển.

Lật tìm những trang sách chữ Hán còn lưu giữ ở làng viết về điển tích bà Chúa Ngọc thì được biết: “Bà Chúa Ngọc được gọi là Po Yan Inư Nagar (thường gọi là Po Nagar) là thần Mẹ xứ sở. Bà là người tạo dựng nên vương quốc, người đã giáng sinh giữa mây trời và bọt biển.

2.jpg
Miếu bà Chúa Ngọc

Bà có 97 chồng, sinh được 38 người con. Bà là người tạo ra muôn loài trên trái đất, bà còn là người tạo ra cây trầm hương và sản sinh nghề trồng lúa nước ngày nay. Không những vậy, bà chính là người mang mưa thuận gió hòa cho mùa màng, thuận lợi cho xứ chài Thủy Tú đánh bắt cá trên vùng hạ lưu sông Cu Đê.

Người Chăm cho rằng Po Yan Inư Nagar chính là nữ thần Uma, vợ hay thần nữ của thần Siva, còn có tên là thần Bhagavati.

Cách đây hơn 400 năm, người dân xứ Thủy Tú (làng Thủy Tú - Nam Ô ngày nay) rất nghèo khổ, cuộc sống chủ yếu bằng nghề chài lưới bên con sông Cu Đê hung dữ. Vì vậy, hàng năm có rất nhiều người chết do nước lũ làm lật thuyền. Sau khi được bà “hiện linh chỉ bảo”, người dân nơi đây đã cùng nhau quyên góp tre, nứa mà xây dựng nên ngôi miếu thờ bà trên chính gò đất giữa lòng sông này”.

Lúc đầu, ngôi miếu được xây dựng chủ yếu bằng tre nứa, lưng miếu tựa vào thượng nguồn sông Cu Đê, mặt miếu hướng ra cửa biển Nam Ô.

Đến thời vua Gia Long, ngôi miếu được dựng lại bằng gạch theo lối kiến trúc vòm cuốn. Mái miếu được tạo thành bởi 3 tầng, kiểu mái cong, các đầu đao vút lên, lợp ngói liệt, có đường cổ diêm giả. Và sắc thượng phong cho miếu bà là "Hồng Nhân phổ tế linh ứng Thượng đẳng thần".

Trải qua thời gian, ngôi miếu cũ đã xuống cấp trầm trọng nên năm 1980, được sự quyên góp của dân làng Thủy Tú, ngôi miếu đã được tu sửa lại và xây dựng bằng vôi vữa nhưng vẫn giữ lối kiến trúc mang phong cách thời Lê. Đặc biệt, trên nóc miếu và các cột đá được gắn các họa tiết hoa văn với cặp rồng đá độc đáo. Trên tường của miếu được khắc chữ Hán cổ với nhiều hình thù động vật kỳ dị.

Cùng với thời gian, hình ảnh về một bà “Chúa nước” mang phép thuật vô hình với lòng thương dân sâu sắc đã ăn sâu vào tâm trí nhiều thế hệ người dân  vạn chài nơi đây.

Theo thông lệ cứ vào ngày 20/6 (âm lịch) và dịp Tết Nguyên đán hằng năm, người dân làng Thủy Tú cùng hàng trăm khách thập phương khắp nơi lại mang lễ vật về đây để tưởng nhớ, kính ơn công đức của vị thần thánh Mẫu.

Dân Việt

Bạn đang đọc bài viết Huyền bí ngôi miếu hàng trăm năm tuổi thờ bà Chúa Ngọc tại chuyên mục Xã hội của phunuvietnam.vn. Bạn có thể Cùng làm báo với chúng tôi bằng cách gửi tin, bài, ảnh, video hoặc ý kiến chia sẻ, phản hồi về

Email: pnvnonline@phunuvietnam.vn; Đường dây nóng: 094.170.7373;

Fanpage: https://www.facebook.com/baophunuvn/

Ý kiến của bạn

* Xin vui lòng viết tiếng Việt có dấu!

Tin cùng chuyên mục

Sửa đổi chính sách tiền lương không gây sốc cho người lao động

Sửa đổi chính sách tiền lương không gây sốc cho người lao động

Trong buổi đối thoại với công nhân diễn ra sáng nay (20/5) tại Hà Nam, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc cho biết, cải cách chính sách tiền lương sẽ được xem xét cẩn trọng để không gây sốc cho số đông người lao động và không tạo kẽ hở để người sử dụng lao động ép lương người lao động.
Cơn lốc Me Too cuốn phăng nhiều người 'đức cao vọng trọng'

Cơn lốc Me Too cuốn phăng nhiều người 'đức cao vọng trọng'

Hashtag #MeToo đã xuất hiện hàng triệu lần trên các mạng xã hội, thường đi cùng những lời chia sẻ cá nhân về chuyện từng bị tấn công hay quấy rối tình dục. Me Too trở thành cơn bão lốc sục sôi khắp thế giới, cuốn phăng không ít người được coi là đức cao vọng trọng ở Liên hợp quốc, chính quyền Mỹ, Hàn Quốc, Nhật Bản…
Chúng ta đã làm được bao nhiêu nhà trẻ, nhà ở cho công nhân?

Chúng ta đã làm được bao nhiêu nhà trẻ, nhà ở cho công nhân?

Nhà ở, nhà văn hóa, nhà trẻ, căng tin được xem là những thiết chế cần thiết cho người lao động nhưng thử hỏi chúng ta làm được bao nhiêu? Đây là vấn đề được Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc nêu lên tại cuộc gặp gỡ, đối thoại với hơn 800 công nhân vùng đồng bằng sông Hồng.
Mỹ: Kinh hoàng hai vụ xả súng đẫm máu vào trường học trong một ngày

Mỹ: Kinh hoàng hai vụ xả súng đẫm máu vào trường học trong một ngày

Trong ngày 18/5, ở Mỹ đã xảy ra liên tiếp hai vụ xả súng đẫm máu vào trường học khiến học sinh và người dân Mỹ kinh hãi. Đặc biệt, vụ tấn công tàn ác nhất trong lịch sử học đường bang Texas tại trường trung học Santa Fe khiến 10 người thiệt mạng và 10 người bị thương.
Đám cưới nhiều phá cách và truyền cảm hứng của Hoàng gia Anh

Đám cưới nhiều phá cách và truyền cảm hứng của Hoàng gia Anh

Trong lễ cưới, Hoàng tử Anh Harry và nữ diễn viên Mỹ Meghan Markle mỉm cười hạnh phúc, thề nguyện sẽ ở bên nhau “khi thịnh vượng cũng như lúc gian nan, khi bệnh tật cũng như lúc mạnh khỏe, yêu thương và trân trọng suốt đời tới khi cái chết chia lìa đôi ta”.
Bệnh viện FV và chương trình 'Một Đô La' đầy ý nghĩa

Bệnh viện FV và chương trình 'Một Đô La' đầy ý nghĩa

Mới đây, bệnh viện FV tiếp tục khởi động lại quỹ “Nâng Bước Tuổi Thơ”, đồng thời kêu gọi sự ủng hộ mạnh mẽ hơn nữa từ cộng đồng để chạm tới nhiều hơn các hoàn cảnh khuyết tật khó khăn, trao cho các em cuộc sống bình thường để mạnh bước vào tương lai.
Chi phí 1.000 tỷ đồng cho 'đám cưới thế kỷ' của Hoàng tử Harry

Chi phí 1.000 tỷ đồng cho 'đám cưới thế kỷ' của Hoàng tử Harry

Cả nước Anh, gia đình hoàng gia và người dân thế giới đang trông ngóng đám cưới của Hoàng tử Harry và Meghan Markle sẽ diễn ra vào 18 giờ (giờ Việt Nam). Lễ cưới được chuẩn bị công phu và tốn kém khoảng 45,8 triệu USD (hơn 1.000 tỷ đồng), gấp hơn 1.000 lần so với chi phí một đám cưới thông thường.
TS Khuất Thu Hồng công khai bị quấy rối tình dục để khuyến khích các nạn nhân lên tiếng

TS Khuất Thu Hồng công khai bị quấy rối tình dục để khuyến khích các nạn nhân lên tiếng

Tôi không làm việc trong showbiz, không làm ở quán ăn hay nhà hàng. Tôi không hay tụ tập đàn đúm, không có hành vi gây chú ý. Tôi tin rằng tôi không ăn mặc hở hang, ăn nói ỡm ờ hay điệu bộ lả lơi… Vậy mà tôi vẫn bị quấy rối tình dục, thậm chí bị tấn công tình dục. Tôi bị cảm giác sợ hãi, tủi hổ, tức giận, ghê sợ… ám ảnh…
Bí mật thú vị trong bó hoa cưới của Hoàng gia Anh

Bí mật thú vị trong bó hoa cưới của Hoàng gia Anh

Mỗi bó hoa của cô dâu Hoàng gia Anh đều mang ý nghĩa đặc biệt và đằng sau đó là những bí mật thú vị. Được mệnh danh là "thảo dược của tình yêu", một nhánh Myrtle (một loại cây họ sim) được thêm vào bó hoa cô dâu như một biểu tượng truyền thống của Hoàng gia Anh suốt 170 năm nay.