Xã hội

‘Quyền lực mềm’ của các nàng công chúa Việt thời Lý

Xem trên mobile
Trong lịch sử bảo vệ biên cương của nước ta, vai trò của các nàng công chúa góp phần quan trọng. Đây cũng là chính sách khôn khéo giữ nước và đoàn kết các cộng đồng dân tộc ít người ở miền núi phía Bắc dưới triều Lý.

Đó là chính sách “Ki mi”, nói nôm na là gả các công chúa cho các thủ lĩnh bộ tộc vùng biên. Nhờ có các chàng rể mà các vua Lý ở kinh đô yên lòng trị vì đất nước khỏi lo giặc nhòm ngó biên ải. Các phò mã được gọi một cái tên thân mật là “phò mã lang”.

Đại Việt sử ký toàn thư đã chép lại khá nhiều dòng về việc các vua Đại Việt gả con gái cho tù trưởng nơi biên ải. Năm Thiên Thành thứ hai (1029), vua Lý Thái Tông đã gả công chúa Bình Dương cho châu mục châu Lạng (nay là đất Lạng Sơn, Bắc Giang) là Thân Thiệu Thái. Năm Thông Thụy thứ ba (1036), nhà vua lại gả công chúa Kim Thành cho châu mục châu Phong là Lê Tông Thuận vào tháng 3. Đến tháng 8, nhà vua lại gả công chúa Trường Ninh cho châu mục châu Thương Oai là Hà Thiên Lãm.

Năm Quý Tỵ (1113), phu nhân của châu mục Chân Đăng (vùng Thanh Thủy, Tam Nông của Phú Thọ) là công chúa Ngọc Kiều mất. Vốn công chúa được Lý Thái Tông gả cho châu mục này. Khi chồng chết, cô công chúa chung tình đã nguyện đi tu làm sư nữ, thọ 72 tuổi.

Như vậy, chỉ riêng đời vua Lý Thái Tông, đã có 4 cô công chúa được gả cho tù trưởng.

Đến đời vua Lý Nhân Tông, năm Nhâm Tuất (1082), công chúa Khâm Thánh lại được gả cho châu mục châu Vị Long (vùng Chiêm Hóa, Tuyên Quang) là Hà Di Khánh. Năm Đinh Mùi (1127), nhà vua lại gả công chúa Diên Bình cho thủ lĩnh phủ Phú Lương (vùng Thái Nguyên, Bắc Giang) là Dương Tự Minh.

Vào đời vua Lý Anh Tông, năm Giáp Tý (1144), nhà vua lại gả công chúa Thiều Dung cho Dương Tự Minh và phong cho ông làm phò mã lang. Như vậy, hai triều vua Lý đều có công chúa gả cho Dương Tự Minh chứng tỏ vai trò của Dương Tự Minh vô cùng quan trọng. Vua Lý xuống chiếu rằng: Giao cho viên phò mã lang này cai quản các động dọc theo biên giới về đường bộ. Cũng có nghĩa là Dương Tự Minh gìn giữ phên giậu quan trọng bậc nhất bấy giờ là biên giới phía Bắc.

2.jpg Viên gạch thời Lý tìm được ở vùng châu Lạng xưa có chữ “Lý gia đệ tam Đế, Long Thụy Thái Bình tứ niên tạo” (sản xuất vào năm Long Thụy Thái Bình thứ tư, đời vua thứ ba nhà Lý) chứng tỏ sự hiện diện của triều đình nhà Lý ở đây. 

Khi đó, người nước Tống là Đàm Hữu Lượng đến cướp châu Quảng Nguyên (nay thuộc Cao Bằng) của nước ta, vị phò mã lang này được vua sai đi đánh, đã có công đánh cho quân giặc không còn mảnh giáp.

Các công chúa nhà Lý khi về nhà chồng đều gắn bó với nhà chồng, các phò mã lang cũng rất yêu vợ, vì thế mà tận tâm giữ gìn biên ải cho giang sơn Đại Việt. Bên cạnh đó, khi vua Lý gả công chúa cho các thủ lĩnh biên viễn, thì cũng rất chăm lo cho cuộc sống của con gái mình và chàng rể.

Vào năm Đinh Mão (1147), vua Lý Anh Tông đã sai thợ làm nhà cho công chúa Thụy Thiên ở châu Lạng.

Năm Nhâm Ngọ (1222), vua đã chia nước Đại Việt làm 24 lộ, trong đó có nhiều lộ được chia cho các công chúa ở và cai quản. Năm 1224, vua Lý Huệ Tông trị vì, ông “không có con trai để nối nghiệp lớn, các công chúa đều được chia các lộ làm ấp thang mộc” làm của ăn của để.

Chính sách “Ki mi” ràng buộc các bộ tộc người miền núi vùng biên giúp cho nhà nước Đại Việt thêm phần hùng mạnh. Đó là nhờ có các chàng rể người dân tộc thiểu số góp công đánh giặc và giữ gìn cương giới từ xa. Các phò mã lang này có được người vợ dòng dõi, thủy chung, xinh đẹp là một sự ràng buộc với triều đình Đại Việt một cách chắc chắn. Chính đó là “quyền lực mềm” của nhà nước Đại Việt mà công lao không nhỏ thuộc về các cô công chúa.

Báo Biên phòng

Bạn đang đọc bài viết ‘Quyền lực mềm’ của các nàng công chúa Việt thời Lý tại chuyên mục Xã hội của phunuvietnam.vn. Bạn có thể Cùng làm báo với chúng tôi bằng cách gửi tin, bài, ảnh, video hoặc ý kiến chia sẻ, phản hồi về

Email: pnvnonline@phunuvietnam.vn; Đường dây nóng: 094.170.7373;

Fanpage: https://www.facebook.com/baophunuvn/

Ý kiến của bạn

* Xin vui lòng viết tiếng Việt có dấu!

Tin cùng chuyên mục

Trung Quốc điều tra về bê bối vệ sinh ở loạt khách sạn 5 sao

Trung Quốc điều tra về bê bối vệ sinh ở loạt khách sạn 5 sao

Trong đoạn video có tiêu đề "Bí mật của những chiếc tách", bất chấp tiêu chuẩn đẳng cấp cùng mức giá đắt đỏ, nhân viên của một loại khách sạn 5 sao ở Trung Quốc đã lau những chiếc tách trong phòng bằng chính chiếc khăn mà họ vừa lau vòi hoa sen và làm sạch toilet.
Khoảnh khắc phụ nữ 7 ngày

Khoảnh khắc phụ nữ 7 ngày

Bức ảnh tham dự cuộc thi ảnh thường niên của National Geographic mang tên “Đôi mắt Sa Pa” chụp một cô gái dân tộc ở Sa Pa (Việt Nam) với đôi mắt 2 màu vô cùng đặc biệt; Những hạt mưa đọng trên một chiếc lá cây ở Công viên Overland, Kansas (Hoa Kỳ); Du khách tham quan “Căn nhà khổng lồ” ở thành phố Krasnoyarsk (Nga)...
Gặp những người sống không cần tiền

Gặp những người sống không cần tiền

Trong một xã hội mà người ta hay nói “có tiền là có tất cả”, vẫn có những người đang lựa chọn xu hướng sống mà không cần tiêu tiền. Mặc dù điều này gây tranh cãi nhưng cũng có những minh chứng thú vị.
Thủ tướng lên đường tham dự Hội nghị APEC 26

Thủ tướng lên đường tham dự Hội nghị APEC 26

Tối 16/11, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc và Đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam lên đường sang Papua New Guinea tham dự Hội nghị Cấp cao Diễn đàn Hợp tác kinh tế châu Á - Thái Bình Dương (APEC) lần thứ 26 theo lời mời của Thủ tướng Nhà nước độc lập Papua New Guinea Peter O’Neill.
Lào Cai yêu cầu xử nghiêm các sai phạm xây dựng tại Sa Pa

Lào Cai yêu cầu xử nghiêm các sai phạm xây dựng tại Sa Pa

UBND tỉnh Lào Cai vừa ra công văn số 5413/UBND-QLDT yêu cầu UBND huyện Sa Pa và các đơn vị có liên quan khẩn trương phối hợp thực hiện kiểm tra việc xây dựng nhà trái phép trên đường tỉnh lộ 152 khu danh thắng ruộng bậc thang và Vườn Quốc gia Hoàng Liên.