Xã hội

‘Quyền lực mềm’ của các nàng công chúa Việt thời Lý

Xem trên mobile
Trong lịch sử bảo vệ biên cương của nước ta, vai trò của các nàng công chúa góp phần quan trọng. Đây cũng là chính sách khôn khéo giữ nước và đoàn kết các cộng đồng dân tộc ít người ở miền núi phía Bắc dưới triều Lý.

Đó là chính sách “Ki mi”, nói nôm na là gả các công chúa cho các thủ lĩnh bộ tộc vùng biên. Nhờ có các chàng rể mà các vua Lý ở kinh đô yên lòng trị vì đất nước khỏi lo giặc nhòm ngó biên ải. Các phò mã được gọi một cái tên thân mật là “phò mã lang”.

Đại Việt sử ký toàn thư đã chép lại khá nhiều dòng về việc các vua Đại Việt gả con gái cho tù trưởng nơi biên ải. Năm Thiên Thành thứ hai (1029), vua Lý Thái Tông đã gả công chúa Bình Dương cho châu mục châu Lạng (nay là đất Lạng Sơn, Bắc Giang) là Thân Thiệu Thái. Năm Thông Thụy thứ ba (1036), nhà vua lại gả công chúa Kim Thành cho châu mục châu Phong là Lê Tông Thuận vào tháng 3. Đến tháng 8, nhà vua lại gả công chúa Trường Ninh cho châu mục châu Thương Oai là Hà Thiên Lãm.

Năm Quý Tỵ (1113), phu nhân của châu mục Chân Đăng (vùng Thanh Thủy, Tam Nông của Phú Thọ) là công chúa Ngọc Kiều mất. Vốn công chúa được Lý Thái Tông gả cho châu mục này. Khi chồng chết, cô công chúa chung tình đã nguyện đi tu làm sư nữ, thọ 72 tuổi.

Như vậy, chỉ riêng đời vua Lý Thái Tông, đã có 4 cô công chúa được gả cho tù trưởng.

Đến đời vua Lý Nhân Tông, năm Nhâm Tuất (1082), công chúa Khâm Thánh lại được gả cho châu mục châu Vị Long (vùng Chiêm Hóa, Tuyên Quang) là Hà Di Khánh. Năm Đinh Mùi (1127), nhà vua lại gả công chúa Diên Bình cho thủ lĩnh phủ Phú Lương (vùng Thái Nguyên, Bắc Giang) là Dương Tự Minh.

Vào đời vua Lý Anh Tông, năm Giáp Tý (1144), nhà vua lại gả công chúa Thiều Dung cho Dương Tự Minh và phong cho ông làm phò mã lang. Như vậy, hai triều vua Lý đều có công chúa gả cho Dương Tự Minh chứng tỏ vai trò của Dương Tự Minh vô cùng quan trọng. Vua Lý xuống chiếu rằng: Giao cho viên phò mã lang này cai quản các động dọc theo biên giới về đường bộ. Cũng có nghĩa là Dương Tự Minh gìn giữ phên giậu quan trọng bậc nhất bấy giờ là biên giới phía Bắc.

2.jpg Viên gạch thời Lý tìm được ở vùng châu Lạng xưa có chữ “Lý gia đệ tam Đế, Long Thụy Thái Bình tứ niên tạo” (sản xuất vào năm Long Thụy Thái Bình thứ tư, đời vua thứ ba nhà Lý) chứng tỏ sự hiện diện của triều đình nhà Lý ở đây. 

Khi đó, người nước Tống là Đàm Hữu Lượng đến cướp châu Quảng Nguyên (nay thuộc Cao Bằng) của nước ta, vị phò mã lang này được vua sai đi đánh, đã có công đánh cho quân giặc không còn mảnh giáp.

Các công chúa nhà Lý khi về nhà chồng đều gắn bó với nhà chồng, các phò mã lang cũng rất yêu vợ, vì thế mà tận tâm giữ gìn biên ải cho giang sơn Đại Việt. Bên cạnh đó, khi vua Lý gả công chúa cho các thủ lĩnh biên viễn, thì cũng rất chăm lo cho cuộc sống của con gái mình và chàng rể.

Vào năm Đinh Mão (1147), vua Lý Anh Tông đã sai thợ làm nhà cho công chúa Thụy Thiên ở châu Lạng.

Năm Nhâm Ngọ (1222), vua đã chia nước Đại Việt làm 24 lộ, trong đó có nhiều lộ được chia cho các công chúa ở và cai quản. Năm 1224, vua Lý Huệ Tông trị vì, ông “không có con trai để nối nghiệp lớn, các công chúa đều được chia các lộ làm ấp thang mộc” làm của ăn của để.

Chính sách “Ki mi” ràng buộc các bộ tộc người miền núi vùng biên giúp cho nhà nước Đại Việt thêm phần hùng mạnh. Đó là nhờ có các chàng rể người dân tộc thiểu số góp công đánh giặc và giữ gìn cương giới từ xa. Các phò mã lang này có được người vợ dòng dõi, thủy chung, xinh đẹp là một sự ràng buộc với triều đình Đại Việt một cách chắc chắn. Chính đó là “quyền lực mềm” của nhà nước Đại Việt mà công lao không nhỏ thuộc về các cô công chúa.

Báo Biên phòng

Bạn đang đọc bài viết ‘Quyền lực mềm’ của các nàng công chúa Việt thời Lý tại chuyên mục Xã hội của phunuvietnam.vn. Bạn có thể Cùng làm báo với chúng tôi bằng cách gửi tin, bài, ảnh, video hoặc ý kiến chia sẻ, phản hồi về

Email: pnvnonline@phunuvietnam.vn; Đường dây nóng: 094.170.7373;

Fanpage: https://www.facebook.com/baophunuvn/

Ý kiến của bạn

* Xin vui lòng viết tiếng Việt có dấu!

Tin cùng chuyên mục

Sửa đổi chính sách tiền lương không gây sốc cho người lao động

Sửa đổi chính sách tiền lương không gây sốc cho người lao động

Trong buổi đối thoại với công nhân diễn ra sáng nay (20/5) tại Hà Nam, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc cho biết, cải cách chính sách tiền lương sẽ được xem xét cẩn trọng để không gây sốc cho số đông người lao động và không tạo kẽ hở để người sử dụng lao động ép lương người lao động.
Cơn lốc Me Too cuốn phăng nhiều người 'đức cao vọng trọng'

Cơn lốc Me Too cuốn phăng nhiều người 'đức cao vọng trọng'

Hashtag #MeToo đã xuất hiện hàng triệu lần trên các mạng xã hội, thường đi cùng những lời chia sẻ cá nhân về chuyện từng bị tấn công hay quấy rối tình dục. Me Too trở thành cơn bão lốc sục sôi khắp thế giới, cuốn phăng không ít người được coi là đức cao vọng trọng ở Liên hợp quốc, chính quyền Mỹ, Hàn Quốc, Nhật Bản…
Chúng ta đã làm được bao nhiêu nhà trẻ, nhà ở cho công nhân?

Chúng ta đã làm được bao nhiêu nhà trẻ, nhà ở cho công nhân?

Nhà ở, nhà văn hóa, nhà trẻ, căng tin được xem là những thiết chế cần thiết cho người lao động nhưng thử hỏi chúng ta làm được bao nhiêu? Đây là vấn đề được Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc nêu lên tại cuộc gặp gỡ, đối thoại với hơn 800 công nhân vùng đồng bằng sông Hồng.
Mỹ: Kinh hoàng hai vụ xả súng đẫm máu vào trường học trong một ngày

Mỹ: Kinh hoàng hai vụ xả súng đẫm máu vào trường học trong một ngày

Trong ngày 18/5, ở Mỹ đã xảy ra liên tiếp hai vụ xả súng đẫm máu vào trường học khiến học sinh và người dân Mỹ kinh hãi. Đặc biệt, vụ tấn công tàn ác nhất trong lịch sử học đường bang Texas tại trường trung học Santa Fe khiến 10 người thiệt mạng và 10 người bị thương.
Đám cưới nhiều phá cách và truyền cảm hứng của Hoàng gia Anh

Đám cưới nhiều phá cách và truyền cảm hứng của Hoàng gia Anh

Trong lễ cưới, Hoàng tử Anh Harry và nữ diễn viên Mỹ Meghan Markle mỉm cười hạnh phúc, thề nguyện sẽ ở bên nhau “khi thịnh vượng cũng như lúc gian nan, khi bệnh tật cũng như lúc mạnh khỏe, yêu thương và trân trọng suốt đời tới khi cái chết chia lìa đôi ta”.
Bệnh viện FV và chương trình 'Một Đô La' đầy ý nghĩa

Bệnh viện FV và chương trình 'Một Đô La' đầy ý nghĩa

Mới đây, bệnh viện FV tiếp tục khởi động lại quỹ “Nâng Bước Tuổi Thơ”, đồng thời kêu gọi sự ủng hộ mạnh mẽ hơn nữa từ cộng đồng để chạm tới nhiều hơn các hoàn cảnh khuyết tật khó khăn, trao cho các em cuộc sống bình thường để mạnh bước vào tương lai.
Chi phí 1.000 tỷ đồng cho 'đám cưới thế kỷ' của Hoàng tử Harry

Chi phí 1.000 tỷ đồng cho 'đám cưới thế kỷ' của Hoàng tử Harry

Cả nước Anh, gia đình hoàng gia và người dân thế giới đang trông ngóng đám cưới của Hoàng tử Harry và Meghan Markle sẽ diễn ra vào 18 giờ (giờ Việt Nam). Lễ cưới được chuẩn bị công phu và tốn kém khoảng 45,8 triệu USD (hơn 1.000 tỷ đồng), gấp hơn 1.000 lần so với chi phí một đám cưới thông thường.
TS Khuất Thu Hồng công khai bị quấy rối tình dục để khuyến khích các nạn nhân lên tiếng

TS Khuất Thu Hồng công khai bị quấy rối tình dục để khuyến khích các nạn nhân lên tiếng

Tôi không làm việc trong showbiz, không làm ở quán ăn hay nhà hàng. Tôi không hay tụ tập đàn đúm, không có hành vi gây chú ý. Tôi tin rằng tôi không ăn mặc hở hang, ăn nói ỡm ờ hay điệu bộ lả lơi… Vậy mà tôi vẫn bị quấy rối tình dục, thậm chí bị tấn công tình dục. Tôi bị cảm giác sợ hãi, tủi hổ, tức giận, ghê sợ… ám ảnh…
Bí mật thú vị trong bó hoa cưới của Hoàng gia Anh

Bí mật thú vị trong bó hoa cưới của Hoàng gia Anh

Mỗi bó hoa của cô dâu Hoàng gia Anh đều mang ý nghĩa đặc biệt và đằng sau đó là những bí mật thú vị. Được mệnh danh là "thảo dược của tình yêu", một nhánh Myrtle (một loại cây họ sim) được thêm vào bó hoa cô dâu như một biểu tượng truyền thống của Hoàng gia Anh suốt 170 năm nay.