Xã hội

Tư tưởng Phật giáo có điểm tương đồng với cách mạng 4.0

Xem trên mobile
Theo cách nghĩ thông thường, tôn giáo và khoa học là hai lĩnh vực trái ngược, luôn phủ định nhau. Tuy nhiên, trong thời đại ngày nay, chúng lại kết hợp với nhau giúp con người có cái nhìn toàn diện hơn về thế giới. Có nhiều điểm tương đồng kỳ lạ giữa tư tưởng Phật giáo với những thành tựu của khoa học hiện đại trong cách mạng 4.0.

Bên cạnh những tác động tích cực không thể phủ nhận, cách mạng công nghiệp 4.0 cũng hàm chứa trong nó những hệ lụy cần khắc phục, đó là tình trạng thất nghiệp, sự gia tăng khoảng cách giàu nghèo…, đặc biệt là nguy cơ robot hóa con người. Có những điều tự thân khoa học không thể giải quyết nổi. Phật giáo, với sự tương đồng kỳ lạ, song không đồng nhất với khoa học sẽ góp phần quan trọng khắc phục một phần mặt trái của cuộc cách mạng này.

 

2555_60057467_872078283126250_6456589254783926272_n.jpg
Phật giáo với cách mạng công nghiệp 4.0 là 1 trong 5 diễn đàn xoay quanh chủ đề chính "Cách tiếp cận của Phật giáo về sự lãnh đạo toàn cầu và trách nhiệm cùng chia sẻ vì xã hội bền vững" tại Đại lễ Vesak 2019 

 

Giảm bớt áp lực công việc bằng chánh niệm

Theo thiền sư Thích Nhất Hạnh, quyền lực đích thực không phải là quyền lực kinh tế hay quyền lực chính trị mà chánh niệm mới là nền tảng cho những hành động phản ảnh quyền lực đích thực.

Chánh niệm là sự đầu tư căn bản, là chìa khóa giúp ta nhìn vào đời sống nghề nghiệp, giúp ta thoát khỏi căng thẳng và chán chường. Chánh niệm là một trong những nguồn năng lượng tâm linh - năng lượng của sự tập trung tâm ý, là khả năng có mặt 100% cho những gì đang xảy ra trong ta và xung quanh ta, giúp ta sống trọn vẹn từng giây phút và cũng là yếu tố căn bản để chữa lành, chuyển hóa và tạo an hòa trong gia đình, nơi làm việc và trong xã hội. Bởi vậy, cần tạo nên một môi trường chánh niệm ở trong gia đình và nơi làm việc.

An lạc và hạnh phúc là điều quan trọng nhất trong cuộc đời, thế mà gần cả cuộc đời, con người chỉ biết gặm nhấm nỗi đau khổ, chạy theo tham dục, mải miết đi tìm kiếm hạnh phúc nơi quá khứ hay trong tương lai mà quên mất hiện tại. Khắc phục tình trạng phân tán năng lượng do làm nhiều việc cùng một lúc, tu tập thói quen chỉ làm mỗi lần một việc, hết lòng và đầu tư 100% tâm ý vào giây phút hiện tại, bây giờ và ở đây, đó là tinh thần thiền chánh niệm của Phật giáo.

Thực tập chánh niệm để thấy được bản thân, chú ý tới gia đình bằng khả năng có mặt 100%. Công việc bận rộn và áp lực cuộc sống khiến con người lãng quên chính bản thân mình, không biết cách chăm sóc cơ thể mình. Để cơ thể được nghỉ ngơi, tự chữa lành vết thương, đó là điều cần thiết đối với mỗi con người trước áp lực của cuộc sống và công việc.

Năng lượng của chánh niệm giúp con người nhận diện được chính mình, hạnh phúc khổ đau của chính mình, những gì đang có mặt xung quanh mình, để yêu thương cơ thể mình, yêu thương gia đình mình, yêu thương cuộc sống, để giúp mình và giúp người cùng thành công trong công việc.

 

chanhniem1-1522235349.jpg
Luyện tập chánh niệm là cách các nhà lãnh đạo thế giới giải quyết việc suy nghĩ chậm chạp và tiêu cực do áp lực công việc

 

Kết nối yêu thương bằng Tâm từ bi và Trí tuệ Bát nhã

Phật giáo giúp con người từ bỏ ý tưởng tìm hạnh phúc chỉ dựa trên vật chất. Cách thức sống hạnh phúc dựa trên sự thấu hiểu lẫn nhau. Tuy nhiên, “Nhìn sâu, ta thấy rằng vẫn có cách tham dự vào thế giới kinh doanh, đồng thời đem lại hạnh phúc cho ta và những người khác. Công việc của ta có ý nghĩa khi nó đem lại lợi lạc cho nhân loại và môi trường. Cũng là kiếm tiền nhưng kiếm tiền một cách có ý nghĩa, bởi vì nó đem lại an vui cho thế giới”.

Một điều không thể phủ nhận là những thành tựu của khoa học hiện đại đã mang lại những tiến bộ vật chất kì diệu. Tuy nhiên, vẫn không thể khẳng định, trong thế giới đầy ắp những tiện nghi vật chất, con người sẽ được sống một cuộc sống hạnh phúc, an toàn hơn. Những tiến bộ của khoa học công nghệ không giúp giảm bớt tham, sân và si - gốc rễ độc hại trong đời sống.

Khát vọng về hòa bình, hòa hợp, bình an và hạnh phúc vẫn thường trực trong mỗi con người. Con người khác với các động vật khác ở khát khao đó. Nhưng khoa học hiện đại không giúp nhiều cho con người những hiểu biết về đúng sai, thiện ác trên phương diện đạo đức. Những vấn đề của xã hội hiện đại là hệ quả của sự tách rời giữa khoa học công nghệ và đạo đức.

Dưới góc nhìn của một nền khoa học vật chất, chỉ có những dữ kiện được thực nghiệm mới mang tính khách quan, còn đạo đức mang giá trị tương đối và chủ quan; hành vi của con người chủ yếu do những điều kiện bên ngoài quyết định, còn khả năng nội tại trong việc hiểu biết và kiểm soát động cơ bên trong rất ít được đề cập tới. Nguyên nhân những khiếm khuyết về đạo đức của con người được quy vào hoàn cảnh khách quan, còn con người chỉ được coi là một bộ máy đáp ứng các kích thích.

 

ttxvnvesak.jpg
Chương trình giao lưu biểu diễn nghệ thuật quốc tế chào mừng Đại lễ Vesak Liên hợp quốc 2019 tại sân khấu quảng trường Tam quan chùa Tam Chúc. (Ảnh: Thành Đạt/TTXVN)

 

Theo Giáo sư Phật học Premarisi, “một quan điểm như thế về bản chất hành động của con người khuyến khích việc từ bỏ trách nhiệm cá nhân trước mọi hành động của mọi người”. Khủng hoảng đạo đức trong xã hội hiện đại có gốc rễ từ tham - sân - si phát triển tỉ lệ thuận với sự phát triển của khoa học và đời sống vật chất. Vô cảm, ích kỉ, thiếu sự quan tâm tới người khác đã trở thành căn bệnh thời đại.

Khắc phục điều này, Phật giáo chỉ ra con đường tự thân khai mở Tâm từ bi và Trí tuệ Bát nhã để chuyển hóa khổ đau thành hạnh phúc. Triệt tiêu khát ái, sân hận và ảo tưởng, thanh tịnh hóa tâm thức, hoàn thiện đạo đức - đó là mục tiêu tối hậu của Phật giáo. Phật giáo phát huy tối đa tính tự chủ cá nhân trong việc thực hành các quy tắc đạo đức bởi vì đạo đức Phật giáo là đạo đức xuất thế, thiên về nội tâm, phản tỉnh hơn là xử lí các quan hệ bên ngoài.

Nguyễn Thị Toan

Bạn đang đọc bài viết Tư tưởng Phật giáo có điểm tương đồng với cách mạng 4.0 tại chuyên mục Xã hội của phunuvietnam.vn. Bạn có thể Cùng làm báo với chúng tôi bằng cách gửi tin, bài, ảnh, video hoặc ý kiến chia sẻ, phản hồi về

Email: pnvnonline@phunuvietnam.vn; Đường dây nóng: 094.170.7373;

Fanpage: https://www.facebook.com/baophunuvn/

Ý kiến của bạn

* Xin vui lòng viết tiếng Việt có dấu!

Tin cùng chuyên mục

Gian lận thi THPT Quốc gia: Trách nhiệm thuộc về ai?

Gian lận thi THPT Quốc gia: Trách nhiệm thuộc về ai?

Góp ý Dự thảo Luật Giáo dục sửa đổi tại hội trường ngày 21/5, nhiều đại biểu cho rằng, khi có sự việc xảy ra như gian lận thi cử dẫn đến hậu quả nghiêm trọng, làm mất lòng tin nhân dân, thì một điều tất yếu nhà trường, ngành giáo dục là nơi nhận búa rìu của dư luận. Trong khi đó, lại bỏ quên trách nhiệm của gia đình, xã hội.
Giá trị bình đẳng - Chìa khóa phát triển bền vững của doanh nghiệp

Giá trị bình đẳng - Chìa khóa phát triển bền vững của doanh nghiệp

Việc tạo ra một môi trường trong tổ chức, nơi các nữ lãnh đạo có thể phát triển mạnh mẽ đòi hỏi một nền văn hóa đa dạng và toàn diện. Bên cạnh đó, cần xây dựng giá trị bình đẳng tại nơi làm việc: Cân bằng giới ở mặt cấp độ, bình đẳng về tuyển dụng, đào tạo, thăng tiến, văn hóa doanh nghiệp đa dạng và bao trùm, điều kiện làm việc linh hoạt, bình đẳng tiền lương…
Phim ‘Vợ Ba’ ngừng chiếu, nhà sản xuất dự định khởi kiện

Phim ‘Vợ Ba’ ngừng chiếu, nhà sản xuất dự định khởi kiện

Cùng với việc chủ động xin ngừng chiếu, nhà sản xuất phim ‘Vợ Ba’ cũng cho biết họ đang tiến hành các thủ tục pháp lý để gửi phản hồi đến các cơ quan có liên quan, đồng thời có thể khởi kiện những bên làm tổn hại đến nhà sản xuất, bộ phim và danh dự của diễn viên Trà My.
Đề nghị nghiên cứu bỏ thi tốt nghiệp THPT

Đề nghị nghiên cứu bỏ thi tốt nghiệp THPT

Góp ý xây dựng Dự thảo Luật Giáo dục (sửa đổi) tại Hội trường sáng nay (21/5), nhiều ĐBQH nêu ý kiến đề nghị nghiên cứu bỏ kỳ thi tốt nghiệp THPT, xét cấp bằng và chỉ thực hiện kỳ thi tuyển sinh vào cao đẳng, đại học mà vẫn đảm bảo được chất lượng, giảm tiêu cực và giảm tốn kém.
Hà Giang nỗ lực xử lý dập dịch tả lợn châu Phi

Hà Giang nỗ lực xử lý dập dịch tả lợn châu Phi

Ngày 20/5, ông Nguyễn Đức Vinh - Giám đốc Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn tỉnh Hà Giang cho biết, trên địa bàn tỉnh đã xuất hiện ổ dịch tả lợn châu Phi đầu tiên tại xã Tân Trịnh, Quang Bình.
Hội LHPN TPHCM: nhiều mô hình hiệu quả sau 3 năm đẩy mạnh học tập và làm theo Bác

Hội LHPN TPHCM: nhiều mô hình hiệu quả sau 3 năm đẩy mạnh học tập và làm theo Bác

Tổ chức cuộc thi viết “Hoa giữa đời thường”; Liên hoan hát ru hát dân ca năm 2018 chủ đề phụ nữ TPHCM tự tin, tự trọng, trung hậu, đảm đang; thẻ hội viên liên kết; cho mượn đất… là những mô hình mới, hiệu quả trong các cấp hội tại TPHCM trong việc học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh.
Đề xuất tăng độ tuổi nhận trẻ từ 6 tháng tuổi

Đề xuất tăng độ tuổi nhận trẻ từ 6 tháng tuổi

Dự thảo Luật Giáo dục (sửa đổi) hiện quy định độ tuổi các cơ sở giáo dục mầm non, nhóm trẻ có thể nhận trẻ đi học từ 3 tháng tuổi. Quy định này không nhận được sự đồng tình của nhiều đại biểu khi cho rằng bất khả thi do chưa đủ tốt về cơ sở vật chất, năng lực giáo viên và sự an toàn của trẻ.
Cử tri rất sợ phải luẩn quẩn trong thí điểm, thay sách

Cử tri rất sợ phải luẩn quẩn trong thí điểm, thay sách

Triết lý giáo dục là vấn đề được đưa ra tranh luận không phải lần đầu tại nghị trường Quốc hội. Bàn tới bàn lui, dự thảo Luật Giáo dục (sửa đổi) dù sẽ được thông qua vào kỳ họp này, song vẫn chưa đi đến thống nhất vấn đề việc đặt vấn đề triết lý giáo dục như thế nào để toát lên được tinh thần trong dự luật.