Eximbank biến động nhân sự cấp cao giữa lúc lợi nhuận lao dốc, nợ xấu tăng mạnh

Ngân hàng TMCP Xuất nhập khẩu Việt Nam (Eximbank – mã chứng khoán EIB) vừa công bố hàng loạt thông tin liên quan đến công tác nhân sự cấp cao trước thềm Đại hội đồng cổ đông (ĐHĐCĐ) bất thường dự kiến tổ chức ngày 24/7/2026 tại Hà Nội.

Theo đó, trong quá trình chuẩn bị nội dung trình đại hội, Eximbank đã nhận được đơn xin thôi tham gia Hội đồng quản trị (HĐQT) của các ông Phạm Tuấn Anh, Nguyễn Trí Trung và Nguyễn Trọng Hiền.

Đồng thời, ngân hàng cũng đang thực hiện các thủ tục liên quan đến việc bà Phạm Thị Huyền Trang thôi đảm nhiệm vị trí Thành viên HĐQT độc lập theo quy định. Bà Trang hiện vẫn giữ chức Chủ tịch HĐQT cho đến khi ĐHĐCĐ bất thường được tổ chức.

Như vậy, trong tổng số 5 thành viên HĐQT hiện tại của Eximbank, đã có tới 3 người thôi đảm nhiệm chức vụ và Chủ tịch HĐQT xin từ nhiệm Thành viên HĐQT độc lập. Đây là một trong những đợt biến động nhân sự cấp cao đáng chú ý nhất tại ngân hàng này trong nhiều năm trở lại đây.

Đáng chú ý, các thay đổi nhân sự diễn ra liên tiếp chỉ trong thời gian ngắn. Trước đó, tại ĐHĐCĐ thường niên ngày 28/4, cổ đông Eximbank đã miễn nhiệm ba thành viên HĐQT gồm ông Nguyễn Cảnh Anh, bà Đỗ Hà Phương và ông Hoàng Thế Hưng, đồng thời bầu bổ sung ông Nguyễn Trí Trung, ông Nguyễn Trọng Hiền và ông Ho Poh Wah.

Ở cấp điều hành, Eximbank cũng ghi nhận làn sóng rút lui của nhiều lãnh đạo chủ chốt. Cuối tháng 5, ngân hàng nhận được đơn từ nhiệm của 3 Phó tổng giám đốc gồm ông Đào Hồng Châu, ông Nguyễn Hồ Hoàng Vũ và ông Nguyễn Hướng Minh. Sau đó, ông Phạm Quang Dũng cũng có đơn xin thôi giữ chức Phó tổng giám đốc.

Theo Eximbank, các nội dung nhân sự dự kiến trình ĐHĐCĐ bất thường là một phần trong quá trình triển khai khung quản trị mới theo chuẩn quốc tế đã được cổ đông thông qua tại đại hội thường niên 2026, hướng đến nâng cao tính minh bạch, độc lập và hiệu quả quản trị.

Lợi nhuận quý I giảm gần 60%, áp lực dự phòng bào mòn kết quả kinh doanh

Biến động nhân sự cấp cao diễn ra trong bối cảnh Eximbank đang đối mặt với giai đoạn kinh doanh nhiều thách thức nhất trong vài năm gần đây. Báo cáo tài chính quý I/2026 cho thấy ngân hàng chỉ ghi nhận 338 tỷ đồng lợi nhuận trước thuế, giảm gần 60% so với cùng kỳ năm trước. Đây là mức lợi nhuận theo quý thấp nhất trong nhiều năm trở lại đây của Eximbank và mới hoàn thành 22,3% kế hoạch năm 2026.

Đi sâu vào cơ cấu lợi nhuận có thể thấy sự suy giảm không đến từ một yếu tố đơn lẻ mà xuất phát từ nhiều áp lực cùng lúc. Trong khi tăng trưởng tín dụng vẫn được duy trì, hiệu quả sinh lời từ hoạt động cốt lõi không cải thiện đáng kể. Thu nhập lãi thuần - nguồn thu lớn nhất của ngân hàng - chỉ tăng chưa tới 2% so với cùng kỳ, cho thấy biên lợi nhuận từ hoạt động cho vay đang chịu áp lực trong bối cảnh cạnh tranh lãi suất và chi phí vốn vẫn ở mức cao.

Đáng chú ý hơn, các nguồn thu ngoài lãi vốn được kỳ vọng giúp ngân hàng đa dạng hóa doanh thu lại suy giảm mạnh. Lãi thuần từ hoạt động dịch vụ chỉ còn 36 tỷ đồng, giảm tới 75,7% so với cùng kỳ. Mảng kinh doanh ngoại hối cũng chuyển từ có lãi sang lỗ hơn 10 tỷ đồng. Điều này phản ánh khả năng tạo thu nhập từ các hoạt động phi tín dụng của Eximbank đang suy yếu đáng kể trong bối cảnh thị trường tài chính còn nhiều biến động.

Sự đi xuống của các nguồn thu khiến lợi nhuận thuần từ hoạt động kinh doanh giảm tới 31% so với cùng kỳ. Tuy nhiên, yếu tố tác động mạnh nhất đến kết quả cuối cùng là chi phí dự phòng rủi ro tín dụng tăng đột biến. Trong quý I, Eximbank phải dành khoản chi phí dự phòng cao gấp 2,5 lần cùng kỳ năm trước để xử lý các rủi ro tín dụng phát sinh, qua đó "ăn mòn" đáng kể phần lợi nhuận tạo ra từ hoạt động kinh doanh.

Áp lực dự phòng gia tăng không phải diễn biến bất ngờ khi chất lượng tài sản của ngân hàng đang có dấu hiệu xấu đi. Tính đến cuối tháng 3/2026, tổng nợ xấu của Eximbank tăng 10% so với đầu năm, kéo tỷ lệ nợ xấu lên 3,07%, vượt ngưỡng 3% và cao hơn đáng kể so với mục tiêu kiểm soát dưới 2,5% mà ngân hàng đề ra cho cả năm. Trong đó, nợ có khả năng mất vốn chiếm tới 58% tổng dư nợ xấu, cho thấy áp lực xử lý và thu hồi nợ trong thời gian tới vẫn còn rất lớn.

Một điểm đáng lưu ý khác là tỷ lệ bao phủ nợ xấu tiếp tục giảm từ 44% xuống còn 38%. Điều này đồng nghĩa "bộ đệm" dự phòng của Eximbank đang mỏng đi trong khi quy mô nợ xấu tăng lên. Nếu chất lượng tài sản chưa được cải thiện đáng kể trong các quý tới, ngân hàng có thể sẽ tiếp tục phải duy trì mức trích lập dự phòng cao, qua đó tạo sức ép lên mục tiêu lợi nhuận năm 2026.

Kết quả kinh doanh quý I cho thấy Eximbank đang phải đối mặt với bài toán kép: vừa thúc đẩy tăng trưởng tín dụng để cải thiện lợi nhuận, vừa phải xử lý áp lực nợ xấu và gia tăng trích lập dự phòng. Đây cũng sẽ là thách thức lớn đối với ban lãnh đạo mới của ngân hàng sau khi quá trình tái cơ cấu nhân sự hoàn tất trong thời gian tới.

Nợ xấu vượt 3%, tỷ lệ bao phủ tiếp tục suy giảm

Không chỉ lợi nhuận đi xuống, chất lượng tài sản của Eximbank cũng đang phát đi tín hiệu cần lưu ý.

Tính đến ngày 31/3/2026, tổng tài sản ngân hàng đạt gần 270.000 tỷ đồng, giảm 1,2% so với đầu năm. Dư nợ cho vay khách hàng tăng 2,8%, trong khi tiền gửi khách hàng tăng 2,7%.

Tuy nhiên, tốc độ gia tăng nợ xấu đang cao hơn đáng kể so với tăng trưởng tín dụng.

Theo báo cáo tài chính, tổng nợ xấu nội bảng của Eximbank tăng khoảng 10% chỉ sau một quý, kéo tỷ lệ nợ xấu từ mức dưới 3% lên 3,07%. Đây là mức cao hơn đáng kể so với mục tiêu kiểm soát dưới 2,5% mà ngân hàng đặt ra cho cả năm 2026.

Đáng chú ý, nợ có khả năng mất vốn (nhóm 5) lên tới 3.362 tỷ đồng, chiếm khoảng 58% tổng dư nợ xấu. Đây là nhóm nợ có mức độ rủi ro cao nhất và thường đòi hỏi ngân hàng phải trích lập dự phòng lớn.

Song song với đó, tỷ lệ bao phủ nợ xấu giảm từ 44% cuối năm 2025 xuống còn 38% vào cuối quý I/2026. Điều này đồng nghĩa với việc "tấm đệm" dự phòng của ngân hàng đang mỏng đi, trong khi quy mô nợ xấu tiếp tục gia tăng.

Giới phân tích cho rằng chính áp lực trích lập dự phòng để xử lý các khoản nợ xấu mới phát sinh là nguyên nhân quan trọng khiến lợi nhuận của Eximbank suy giảm mạnh trong quý đầu năm.

Trong bối cảnh ngân hàng đặt mục tiêu tăng trưởng tín dụng 16,5%, huy động vốn tăng 17,8% và kiểm soát nợ xấu dưới 2,5% trong năm nay, bài toán cân bằng giữa tăng trưởng và chất lượng tài sản sẽ là thách thức lớn đối với ban lãnh đạo mới sau khi quá trình tái cơ cấu nhân sự hoàn tất tại ĐHĐCĐ bất thường vào cuối tháng 7 tới.