Xã hội

Bộ luật Lao động sửa đổi: Để Lao động phi chính thức không bị lãng quên

Xem trên mobile
Việt Nam hiện có hơn 18 triệu lao động đang làm các công việc phi chính thức. Tuy nhiên, pháp luật bảo vệ quyền lợi của người lao động và chủ sử dụng ở khu vực này chưa được quan tâm đúng mức; cần phải nghiên cứu để đưa ra cách quản lý phù hợp.

18 triệu lao động khu vực phi chính thức chưa được quan tâm

Chị Bùi Huyền My, quê Nam Định, thuộc Công ty cổ phần phát triển dịch vụ nhà sạch HMC, cho biết, chị đã gắn bó với nghề giúp việc gia đình hơn 10 năm. Trước đây, sau khi đi xuất khẩu lao động về, chị làm công việc vẫn được gọi là “Osin”, giúp việc nhà tại Hà Nội. 

Rất nhiều năm, chị làm việc cho chủ nhà theo diện tự do mà không có hợp đồng lao động bằng văn bản. Các vấn đề như lương, thời giờ làm việc, giờ nghỉ ngơi, các loại công việc phải làm, chế độ ốm đau… đều là “thỏa thuận miệng” giữa chủ nhà và người lao động. Khi xảy ra mâu thuẫn, tranh chấp, thậm chí cãi vã to tiếng mà không có cơ sở nào để phân xử.

Chị My cho biết thêm: “Người lao động di cư như chúng tôi thường không tìm hiểu hết về pháp luật lao động; nếu có tìm hiểu thì cũng không thấy bóng dáng của người lao động di cư, lao động phi chính thức ở trong đó”. Chỉ khi đi làm ở công ty, có hợp đồng lao động, thì chị mới cảm nhận được là “có pháp luật bảo vệ” khi định rõ được quyền và nghĩa vụ trong hợp đồng lao động.

Tại Kỳ họp thứ 7 vừa qua, Quốc hội đã xem xét, cho ý kiến vào dự thảo Bộ luật Lao động (sửa đổi), trong đó bổ sung các quy định nhằm mở rộng diện bao phủ của bộ luật về tiền lương, thời giờ làm việc, kỷ luật lao động, giải quyết tranh chấp lao động... trong khu vực phi chính thức.

Theo bà Ngô Thị Ngọc Anh, Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu Giới, Gia đình và Phát triển cộng đồng – GFCD, cho biết: dự thảo Bộ luật Lao động (sửa đổi) nếu mở rộng đối tượng điều chỉnh đến các nhóm lao động di cư, khu vực phi chính thức thì sẽ là một trong những bước tiến rất lớn trong việc đảm bảo quyền của người lao động.

Qua thực tế, có thể thấy rõ ràng rằng, nền kinh tế đất nước không chỉ có sự đóng góp của lực lượng lao động khu vực chính thức, có quan hệ lao động mà còn có sự đóng góp rất lớn của khu vực phi chính thức, không có quan hệ lao động. Theo bà Ngọc Anh, nhiều năm qua, lao động khu vực phi chính thức vẫn chưa được chú ý đúng mức xuyên suốt qua nhiều lần điều chỉnh, sửa đổi Bộ luật Lao động.

“Chúng tôi mong muốn trong lần sửa đổi Bộ luật Lao động lần này đưa vào và có những điều quy định riêng cho lao động khu vực phi chính thức, đảm bảo quyền và việc làm bền vững cũng như các quy định về giờ làm việc, giờ nghỉ ngơi, ký kết hợp đồng lao động cũng như việc tiếp cận an sinh xã hội đối với lao động khu vực phi chính thức”, bà Ngọc Anh nói.

Riêng với lao động giúp việc gia đình, tại Chương XI, mục 5, đã có 5 điều (từ điều 179 đến điều 183 Bộ luật Lao động năm 2012) quy định rất rõ những việc phải thực hiện để đảm bảo quyền cho lao động giúp việc gia đình. Đặc biệt là điều 180 quy định về hợp đồng lao động. Sau đó, Chính phủ đã có một nghị định riêng hướng dẫn thực hiện 5 điều liên quan tới người lao động giúp việc gia đình. Tiếp đó, Bộ LĐ-TB&XH đã có thông tư 19 hướng dẫn chi tiết về việc ký kết hợp đồng lao động.

Mặc dù khung pháp lý đã có, nhưng việc thực hiện các điều nói trên trong thực tế vẫn là khoảng trống rất lớn và còn rất nhiều thách thức với cơ quan quản lý nhà nước, với người sử dụng lao động cũng như người lao động. “Các quy định nói trên vẫn chưa đi vào cuộc sống, bởi chúng ta mới chỉ đưa ra những quy định, còn việc thực thi các quy định như thế nào thì chưa được quan tâm, giám sát”, bà Ngọc Anh nói.

1543462725-1120208649-giup-vi-c-gia-inh-ndash-m-t-ngh-nh-bao-ngh-khac.jpg
Chị Bùi Huyền My, làm nghề giúp việc gia đình, thuộc Công ty cổ phần phát triển dịch vụ nhà sạch HMC

 

Điều chỉnh đối tượng có “Hợp đồng lao động 1 tháng trở lên”

Liên quan đến lao động khu vực phi chính thức, ông Lưu Bình Nhưỡng, Phó Trưởng ban Dân nguyện của Quốc hội, cho rằng: trong Bộ luật Lao động hiện hành đã có quy định điều chỉnh với lao động khu vực phi chính thức, như lao động giúp việc gia đình. Dù vậy, thực tế vẫn chưa có sự quan tâm đúng mức mà chỉ mới tập trung vào điều chỉnh ở khu vực kết cấu – có quan hệ lao động. Trong khi đó, nước ta có hàng chục triệu hộ gia đình sử dụng lao động, nhưng lại không có hợp đồng lao động nên không kiểm soát được.

Theo ông Nhưỡng, bài toán đặt ra là về quản lý nhà nước cần chặt chẽ hơn nữa để bảo đảm quyền lợi cho cả 2 bên người lao động và chủ sử dụng lao động ở khu vực phi kết cấu. Đặc biệt là khu vực này thường dùng hình thức “thỏa thuận miệng” để thực hiện công việc, rất dễ bị vi phạm, thay đổi, thậm chí dẫn tới những tranh chấp phát sinh.

Ông Lưu Bình Nhưỡng cho rằng, không nên áp dụng máy móc những quy định của khu vực lao động có kết cấu vào khu vực phi kết cấu, mà cần phải nghiên cứu để đưa ra cách quản lý phù hợp.

Về vấn đề này, ông Đào Ngọc Dung, Bộ trưởng Bộ LĐ-TB&XH, cho biết: Nhiều ý kiến đề nghị nên nghiên cứu mở rộng phạm vi điều chỉnh của Bộ luật Lao động (sửa đổi) đối với nhóm lao động phi chính thức. “Ở đây, chúng tôi không phân biệt phi chính thức hay chính thức. Quan điểm của ban soạn thảo trong Bộ luật này là phạm vi điều chỉnh càng mở rộng được bao nhiêu trong quan hệ lao động thì càng tốt bấy nhiêu”, ông Đào Ngọc Dung nói.

Qua đó, Ban soạn thảo đã mở rộng phạm vi điều chỉnh của dự thảo Bộ luật Lao động sửa đổi theo hướng “đối với đối tượng hợp đồng lao động 1 tháng trở lên”. Theo đó, có 3 dấu hiệu để xác định có quan hệ lao động là: Được trả lương, có người quản lý và có việc.

Theo Viện Khoa học, Lao động và Xã hội, Việt Nam hiện có hơn 18 triệu lao động đang làm các công việc phi chính thức, chiếm 57,2% trong tổng số lao động phi nông nghiệp và chiếm 3/4 tổng việc làm trong nền kinh tế. Lao động phi chính thức thường làm công việc không có hợp đồng lao động nên dễ bị bóc lột sức lao động, không được đóng BHXH, BHYT cũng như không được hưởng mức lương cố định. Họ làm việc trong môi trường không tuân thủ theo một quy định nào, nên làm bất kể giờ giấc, ngày đêm, không được bảo hộ, dễ xảy ra rủi ro, tai nạn…

 

PVH

Bạn đang đọc bài viết Bộ luật Lao động sửa đổi: Để Lao động phi chính thức không bị lãng quên tại chuyên mục Xã hội của phunuvietnam.vn. Bạn có thể Cùng làm báo với chúng tôi bằng cách gửi tin, bài, ảnh, video hoặc ý kiến chia sẻ, phản hồi về

Email: pnvnonline@phunuvietnam.vn; Đường dây nóng: 094.170.7373;

Fanpage: https://www.facebook.com/baophunuvn/

Loading...
Ý kiến của bạn

* Xin vui lòng viết tiếng Việt có dấu!

Loading...

Tin cùng chuyên mục

'Bản sao' của Công nương Kate Middleton 'hot' không kém 'bản chính'

'Bản sao' của Công nương Kate Middleton 'hot' không kém 'bản chính'

Là fan của Công nương Anh Kate Middleton, cô Mallory Bowling (31 tuổi, người Mỹ) đã sở hữu hơn 250 món đồ sao chép tủ quần áo và để tóc như Công nương Kate. Ra mắt bộ phim đầu tay của vợ chồng cựu Tổng thống Mỹ Barack Obama'; một phụ nữ Arab muốn đệ đơn ly dị vì chồng quá yêu là những tin giới nổi bật ngày 25/8.
Mất người, mang nợ vì xuất khẩu lao động 'chui' ở Trung Quốc

Mất người, mang nợ vì xuất khẩu lao động 'chui' ở Trung Quốc

Tìm đường sang Trung Quốc lao động “chui” nhằm giảm thiểu chi phí, hàng trăm người dân ở các miền quê Nghệ An đang phải đối mặt với những hệ lụy khôn lường vì không những chẳng kiếm được tiền mà có khi còn bị mất mạng hoặc bị bán, bị bắt cóc tống tiền người thân...
Khoảnh khắc phụ nữ 7 ngày

Khoảnh khắc phụ nữ 7 ngày

Các vận động viên của Argentina, Hoa Kỳ và Ý cạnh tranh trong cuộc thi Trượt patin tốc độ 500m của phụ nữ trong Đại hội Thể thao Liên châu Mỹ tại Lima, Peru; Bức tượng chú bé nổi tiếng được phủ đầy hoa trong Lễ hội hoa mùa hè ở Brussels, Bỉ.
Thương chiến Mỹ - Trung khiến kinh tế thế giới chao đảo

Thương chiến Mỹ - Trung khiến kinh tế thế giới chao đảo

Cuộc chiến thương mại Mỹ - Trung đã đè nặng lên nền kinh tế toàn cầu trong suốt năm qua và gây bất an cho doanh nghiệp và người tiêu dùng. Cuộc chiến tiếp tục đẩy lên mức căng thẳng lịch sử khi hai bên vừa có động thái trả đũa quyết liệt khiến thị trường tài chính thế giới chao đảo.
Hà Nội: Mưa giông bất ngờ, hàng loạt cây to bật gốc

Hà Nội: Mưa giông bất ngờ, hàng loạt cây to bật gốc

"Cơn mưa giông đến quá nhanh, nhiều khách đang uống nước bỏ xe chạy vào tòa nhà gần đó tránh. Ngay sau đó, cây gãy đổ đúng chỗ chúng tôi vừa ngồi", chị Nguyễn Mai Lan bán nước tại vỉa hè ở khu đô thị Linh Đàm (Q.Hoàng Mai, Hà Nội) kể.
Thảm cảnh khi rừng Amazon - 'lá phổi xanh của Trái đất' bị thiêu rụi

Thảm cảnh khi rừng Amazon - 'lá phổi xanh của Trái đất' bị thiêu rụi

Với diện tích 7 triệu km2, rừng Amazon cung cấp 20% lượng oxy cho bầu khí quyển và được xem là "tấm khiên sống" bảo vệ Trái đất trước sự nóng lên toàn cầu. Thế nhưng, "lá phổi xanh" ấy đang lâm nguy bởi những đám cháy lớn kéo dài. Người dân khu vực này đang bị tổn thương nặng nề.
'Bẫy lừa' tân sinh viên đi tìm nhà trọ

'Bẫy lừa' tân sinh viên đi tìm nhà trọ

Dù đã chủ động đi tìm nhà trọ từ đầu tháng 7 nhưng Tô Văn Tú, tân sinh viên trường Đại học Ngoại Thương (Hà Nội), vẫn vô cùng chật vật. Sau nhiều lần thất bại, thậm chí cả bị lừa, em mới tìm được chỗ ở “tàm tạm”.