Xã hội

Hạnh phúc của người đánh máy chữ cuối cùng ở xứ Quảng

Xem trên mobile
Thời buổi công nghệ cao, những chiếc máy đánh chữ cổ điển đang rơi vào quên lãng. Song, giữa lòng TP. Quảng Ngãi (tỉnh Quảng Ngãi) nhộn nhịp vẫn còn cụ ông Trương Vui (85 tuổi) mưu sinh bằng nghề đánh máy chữ.

Đánh máy chữ nuôi cả gia đình

Ngôi nhà cũ kỹ nằm lọt thỏm giữa những cửa hàng kinh doanh ẩm thực, quần áo sầm uất trên đường Nguyễn Bá Loan (phường Trần Hưng Đạo, TP.Quảng Ngãi) vừa là nơi ở, vừa là nơi cụ Vui làm nghề đánh máy chữ hơn 60 năm qua. Treo trước ngôi nhà là tấm biển bằng gỗ màu vàng với dòng chữ đỏ: “Nhận làm giấy tờ đánh máy chữ và vi tính”.

Dù phố xá ngày càng hiện đại nhưng bao năm qua, cụ Vui vẫn miệt mài bên chiếc máy đánh chữ cũ kỹ. Động tác gõ chữ kiểu mổ cò, cùng tiếng lách cách từ chiếc máy đánh chữ tạo nên cảm giác thật vui tai, lạ lẫm trong thời đại công nghệ in ấn đã vượt trội. Có cảm giác nơi đây, thời gian như ngừng lại.

anh-may1.jpg
Cụ Vui vẫn làm nghề đánh máy chữ hơn 60 năm qua

Theo cụ Vui, nếu lùi lại khoảng hơn 20 năm về trước, cụ chẳng có thời gian ngồi uống nước trà như bây giờ. Thời TP.Quảng Ngãi còn là thị xã (năm 2005 thị xã Quảng Ngãi được nâng cấp lên TP.Quảng Ngãi), chỉ có tất cả 4 địa điểm đánh máy chữ thuê nên khách đông nghịt. Khách hàng đủ thành phần, từ người cơ quan nhà nước đến các doanh nghiệp, người dân. Vì vậy chuyện khách phải chờ 1 đến 2 ngày là bình thường. Khách tìm đến đông nên có hôm cụ không có phút nào nghỉ trưa, trừ lúc ăn, rồi lại phải làm xuyên đêm. Những hôm đánh máy nhiều quá, các ngón tay của cụ tê dại hết cả, hôm sau gõ vào phím mà như gõ vào đầu kim.

Nghề này thịnh đến nỗi, năm 1992, cụ Vui không ngần ngại bỏ ra 420 ngàn đồng, một khoản tiền không nhỏ vào lúc bấy giờ, để làm giấy kinh doanh hẳn hoi. Cụ bảo, thời điểm đó, nghề này không đăng ký kinh doanh cũng chẳng sao, nhưng cụ làm giấy phép cho đàng hoàng, vì trân trọng cái nghề mà rất ít người lựa chọn. Cũng nhờ đông khách mà nghề này thu nhập lúc đó rất ổn định, một mình cụ làm mà nuôi được 10 nhân khẩu trong nhà, rồi nuôi các con ăn học thành người.

anh-may4.jpg
Dù phố xá ngày càng hiện đại nhưng bao năm qua, cụ Vui vẫn miệt mài bên chiếc máy đánh chữ cũ kỹ

“Thời đó, máy vi tính rồi máy photocopy chưa xuất hiện nhan nhản như bây giờ nên công việc của cụ luôn bận rộn. Từ các loại giấy tờ của cơ quan nhà nước, nhất là các giấy tờ nhà đất bên xây dựng, rồi giấy khai sinh, giấy phép, di chúc, điếu văn, đơn thư... Thậm chí, các giấy tờ cần sao y bản chính, mọi người cũng đều tìm đến để đánh máy. Còn đơn ly hôn, trước khi tới tòa án nhà nước thì phải qua tòa án lương tâm cụ trước. Có thể người ta chưa suy nghĩ thấu đáo, bởi đơn ký rồi là mất chồng, mất vợ nên cụ hay khuyên về suy nghĩ kỹ lại, nếu không thể tiếp tục sống với nhau thì quay lại đây cụ làm cho. Nhiều người, nghe cụ khuyên vậy rồi hòa giải được, sau đó trở lại cảm ơn cụ rối rít”, cụ Vui kể.

Tuy là nghề để kiếm sống, nuôi cả gia đình nhưng điều đó không có nghĩa cụ Vui đánh chữ thuê kiếm tiền bằng mọi giá. Cụ không nhận làm các đơn từ kiện tụng tranh chấp đất đai, bởi cụ thấy những vụ kiện ấy để lại hệ lụy là người thân trong gia đình mất tình cảm với nhau. “Cụ sẽ từ chối ngay những đơn tranh chấp đất đai, nhất là có liên quan đến người thân trong gia đình. Dù việc đánh máy chữ những đơn ấy được trả giá rất cao, thậm chí là gấp đôi so với bình thường, nhưng cụ cũng lắc đầu từ chối. Nhiều người khi bị cụ từ chối thì quay sang phán xét, nói nặng nhẹ, thậm chí là chửi, nhưng cụ cũng bỏ hết ngoài tai”, cụ Vui cho biết.

Cụ Vui bảo, người làm nghề đánh máy chữ như cụ rất đa năng, đôi khi biến thành nhà phiên dịch, rồi nhà thơ, nhà văn bất đắc dĩ lúc nào không hay. Nhiều khách hàng tìm đến cụ, chỉ kể lại câu chuyện bằng lời nói, rồi nhờ cụ viết lại bằng câu chữ nên phải diễn đạt sao cho đúng ý người ta. Cũng có khách tự viết tiếng Việt, rồi nhờ cụ dịch sang tiếng Pháp, tiếng Anh hoặc ngược lại. Thành thử, làm nghề này, cụ vừa trau dồi thêm vốn tiếng Pháp, vừa cần mẫn học thêm tiếng Anh.

anh-may2.jpg
Cũng có khách tự viết tiếng Việt, rồi nhờ cụ dịch sang tiếng Pháp, tiếng Anh hoặc ngược lại.

Có người trả giá cao cũng không bán máy đánh chữ

Một thời ăn nên làm ra nhưng rồi từ năm 2000 trở về sau, khi máy tính bắt đầu thịnh hành, người ta ít sử dụng máy đánh chữ. Thế là dần dà, nghề này cũng vắng khách. Sở dĩ bây giờ vẫn còn khách tìm đến là vì lời văn của cụ, rồi là những khách quen và cả những người thích cái xưa cũ. Họ tìm đến cụ nhờ đánh chữ để về lưu giữ. Dù tuổi đã cao nhưng từng động tác của cụ vẫn nhanh nhẹn, chính xác đến từng chữ. Nhờ sự cẩn thận, tỉ mỉ và sự tập trung của mình, cụ luôn làm khách hàng hài lòng.

Cụ Trần Đình Trọng (79 tuổi, ở phường Trần Hưng Đạo, TP.Quảng Ngãi) cho biết: “Cái máy vi tính mới, chữ in ra đẹp ai không thích, nhưng người thảo đơn bằng máy vi tính thường là người trẻ, ít kinh nghiệm nên không làm theo đúng ý tôi. Tôi đã quen nhờ ông Vui đánh máy chữ làm rồi nên tin tưởng. Chuyện mình sao mình trình bày đầu đuôi rõ ràng là ông ấy biết cách làm liền. Xong, ông ấy đọc lại cho tôi nghe, nếu tôi thấy hợp tình hợp lý rồi thì mới trả tiền, nếu còn chỗ nào chưa được thì ông ấy làm lại tới khi được thì thôi”.

anh-may3.jpg
Không ít lần người ta trả giá cao để mua lại hai chiếc máy đánh chữ cổ, nhưng cụ nhất quyết không bán.

Không ít lần người ta trả giá cao để mua lại hai chiếc máy đánh chữ, một chiếc cụ Vui sử dụng từ những ngày đầu theo nghề, chiếc còn lại cũng gần 50 năm nhưng cụ nhất quyết không bán. Cụ bảo quản hai chiếc máy rất kỹ, làm xong là lau chùi cẩn thận rồi bao lại đàng hoàng để đó, ai tới thuê đánh mới mở ra. Ribbon mực máy đánh chữ dùng lâu sẽ hết mực, nhưng giờ chẳng còn cửa hàng nào bán ribbon thay thế. Vậy là cụ mài than đá hòa thành mực nhuộm vào ribbon để có thể tiếp tục giữ lấy nghề.

Nghề đánh máy chữ một thời đã giúp cụ Vui nuôi sống gia đình. Bởi vậy, dù thăng hay trầm, sự trân trọng đối với nghề trong cụ vẫn không thay đổi. Cụ bảo, còn sức, còn khách thì cụ vẫn còn giữ lấy nghề. Với cụ, đây không chỉ đơn thuần là công việc mưu sinh mà còn là niềm vui. Từng mẫu đơn thư, chứng từ những năm 90 đã nhuốm màu vẫn được cụ gìn giữ cẩn thận như một hoài niệm về những ngày đã xa. Bây giờ, giữa phố xá ngày càng hiện đại vẫn còn đó âm thanh lạch cạch từ chiếc máy đánh chữ của cụ. Đó là minh chứng lưu lại cái nghề muôn năm cũ này.

 

Nhuận Kiệt

Bạn đang đọc bài viết Hạnh phúc của người đánh máy chữ cuối cùng ở xứ Quảng tại chuyên mục Xã hội của phunuvietnam.vn. Bạn có thể Cùng làm báo với chúng tôi bằng cách gửi tin, bài, ảnh, video hoặc ý kiến chia sẻ, phản hồi về

Email: pnvnonline@phunuvietnam.vn; Đường dây nóng: 094.170.7373;

Fanpage: https://www.facebook.com/baophunuvn/

Ý kiến của bạn

* Xin vui lòng viết tiếng Việt có dấu!

Tin cùng chuyên mục

Tranh tài múa dân vũ, aerobic tại Liên hoan TDTT Phụ nữ toàn quốc 2019

Tranh tài múa dân vũ, aerobic tại Liên hoan TDTT Phụ nữ toàn quốc 2019

Chiều 20/6, tại Liên hoan TDTT Phụ nữ toàn quốc năm 2019 diễn ra tại Bắc Ninh, các đội múa dân vũ và aerobic các tỉnh, thành phố đã có màn tranh tài sôi nổi, rực rỡ sắc màu. Nhiều tiết mục được đầu tư công phu từ trang phục đến âm nhạc, vừa khỏe khoắn, vừa mang đậm bản sắc vùng miền.
Xây dựng Thừa Thiên Huế là trung tâm văn hoá, du lịch

Xây dựng Thừa Thiên Huế là trung tâm văn hoá, du lịch

Tỉnh Thừa Thiên Huế phấn đấu hoàn thành và hoàn thành vượt mức các chỉ tiêu kinh tế - xã hội năm 2019; hướng đến mục tiêu xây dựng "Thừa Thiên Huế là trung tâm văn hoá, du lịch; trung tâm y tế chuyên sâu; trung tâm khoa học - công nghệ; trung tâm đào tạo đa ngành, đa lĩnh vực, chất lượng cao của miền Trung và cả nước; là nơi hội tụ các tiềm năng, thế mạnh đa dạng của vùng".
Tiến hành cấp thẻ BHYT điện tử cho người dân từ 1/1/2020

Tiến hành cấp thẻ BHYT điện tử cho người dân từ 1/1/2020

Từ 01/01/2020, cơ quan BHXH sẽ thực hiện việc cấp thẻ BHYT điện tử cho người tham gia. Người tham gia khi đi khám chữa bệnh không cần mang giấy tờ tùy thân mà có thể thực hiện xác thực nhân thân bằng thông tin sinh trắc học như vân tay, khuôn mặt…
Bé gái nhỏ tuổi nhất chinh phục vách núi dựng đứng cao 900m El Capitan

Bé gái nhỏ tuổi nhất chinh phục vách núi dựng đứng cao 900m El Capitan

Bé Sela Schneiter ở bang Ccolorado (Mỹ) đã trở thành người nhỏ tuổi nhất chinh phục vách núi El Capitan cao 900m ở Công viên Quốc gia Yoshemite. Ngoài ra, việc cụ bà nhảy dù từ độ cao hơn 3.000 m ở tuổi 90, người đàn ôngArgentina phải bồi thường hơn 4 tỷ đồng tiền làm việc nhà cho vợ sau ly hôn là những tin giới nổi bật ngày 20/6.