PNVN Shirley Chisholm - người phụ nữ da màu đầu tiên trở thành dân biểu Quốc hội và ra ứng cử Tổng thống Mỹ. Trong suốt sự nghiệp chính trị của mình, Chisholm chiến đấu cho dân quyền, nạn phân biệt chủng tộc và sự bất bình đẳng đối với phụ nữ.

Shirley Chisholm sinh ngày 30/11/1924 tại Brooklyn, New York trong một gia đình nhập cư có bốn con gái, bà là chị cả. Bố bà là ông Charles St. Hill, một công nhân đến từ Guyana, còn mẹ là bà Ruby Seale St. Hill, một thợ may đến từ Barbados. Chisholm đã trải qua một phần thời thơ ấu ở Barbados cùng với người bà.

Chisholm tốt nghiệp trường nữ sinh trung học Brooklyn vào năm 1942 và tốt nghiệp trường đại học Brooklyn vào năm 1946, nơi bà từng giành được giải thưởng trong cuộc thi tranh biện. Được các giáo sư khuyến khích nên theo đuổi sự nghiệp chính trị, lúc đó Chisholm đã nhận thấy 2 điều bất lợi mà bản thân phải đối mặt đó là về màu da và giới tính.

2.jpgChân dung nữ nghị sĩ Shirley Chisholm

Sau khi rời trường đại học, ban đầu, bà làm giáo viên ở một trường mẫu giáo. Tiếp đó, bà lấy bằng thạc sĩ ngành giáo dục mầm non tại Đại học Columbia năm 1951. Chisholm từng giữ chức Giám đốc Trung tâm chăm sóc trẻ em Hamilton-Madison từ năm 1953 đến năm 1959 và là cố vấn giáo dục cho Văn phòng Phúc lợi trẻ em thành phố New York từ năm 1959 đến năm 1964.

Nhận thức được sự phân biệt chủng tộc và bất bình đẳng giới, bà đã tham gia nhiều chương trình ở địa phương của Hiệp hội Nữ cử tri, Hiệp hội Quốc gia vì sự tiến bộ của Người da màu (NAACP), Liên đoàn Đô thị cũng như Câu lạc bộ Đảng Dân chủ ở Bedford-Stuyvesant, Brooklyn.

Năm 1964, bà trở thành người Mỹ gốc Phi thứ hai trong Cơ quan lập pháp của tiểu bang New York. Sau khi tòa án có quyết định tái phân chia địa phận, tạo ra quận mới của Đảng Dân chủ ở địa phương bà sinh sống, năm 1968, Chisholm đã chạy đua và giành được ghế trong Quốc hội. Có thể nói, Shirley Chisholm đã làm nên lịch sử với việc trở thành nữ nghị sĩ người Mỹ gốc Phi đầu tiên, đã bắt đầu nhiệm kỳ đầu tiên trong 7 nhiệm kỳ ở Hạ viện. Ban đầu, sau khi được phân công vào Ủy ban Lâm nghiệp Hạ viện, bà đã gây sốc cho nhiều người bằng cách yêu cầu bổ nhiệm lại. Sau đó, bà được bổ nhiệm vào Ủy ban Cựu chiến binh, sau đó sang làm việc cho Ủy ban Giáo dục và Lao động. Năm 1969, Chisholm trở thành một trong những thành viên sáng lập của Tổ chức Nghị sĩ da màu.

5.jpgBà là người đấu tranh không mệt mỏi cho nạn phân biệt chủng tộc và bất bình đẳng giới.

Ở Hạ viện, với tinh thần chiến đấu của mình, bà đã giới thiệu hơn 50 bộ luật đấu tranh cho sự bình đẳng chủng tộc và bình đẳng giới, cải thiện tình cảnh khó khăn của người nghèo và kêu gọi việc chấm dứt chiến tranh ở Việt Nam. Bà còn là người đồng sáng lập ra tổ chức Chính trị phụ nữ quốc gia vào năm 1971.

Năm 1972, Chisholm một lần nữa làm nên lịch sử khi trở thành người Mỹ gốc phi đầu tiên trong Đảng Dân Chủ tham gia tranh cử tổng thống vào năm 1972. Tên bà đã được xướng lên trong phần đề cử tại hội nghị năm 1972 và giành được 152 đại biểu. Năm 1977, bà trở thành người phụ nữ da màu đầu tiên và là người phụ nữ thứ hai giữ quyền lực lớn tại Ủy ban Thẩm tra các dự luật.

6.jpgSự ủng hộ của người dân dành cho Chisholm.

Sau khi rời khỏi Quốc hội vào năm 1983, Chisholm tiếp tục dạy học tại trường Cao đẳng Mount Holyoke. Cuộc đời bà trải qua 2 cuộc hôn nhân. Cuộc hôn nhân đầu tiên vào năm 1949 với Conrad Q. Chisholm, một điều tra viên và ly hôn năm 1977. Cuộc hôn nhân thứ hai với Arthur Hardwick Jr, một nhà lập pháp ở tiểu New York vào năm 1977. Trong cuộc đời mình, bà còn là tác gải của hai cuốn sách đó là, Unbought and Unbossed (1970) và The Good Fight (1973).

Shirley Chisholm qua đời vào ngày 1/1/2005, ở tuổi 80 tại Florida. Gần 11 năm sau đó, vào tháng 11/2015, bà đã được trao tặng Huân chương Tự do Tổng thống.

H.N
womenshistory.org/biography