PV: Xin chào luật sư. Luật sư đánh giá thế nào về bản án mà Tòa án Quân sự khu vực Quân chủng Hải quân đã tuyên vào ngày 27/3/2023?
Luật sư Đào Thị Bích Liên: Bản án được tuyên vào ngày 27/3/2023 đã chưa xem xét đánh giá toàn diện vụ án, bỏ sót hành vi phạm tội của bị cáo Nguyễn Ngọc Thành là phạm tội nhiều lần.
Cụ thể, trong quá trình truy tố xét xử các cơ quan tiến hành tố tụng đã nhiều lần lấy lời khai cháu N.L.P.T thì cháu đều khai bị cáo Thành nhiều lần thực hiện hành vi dâm ô khiến cháu đau và kêu lên.
Lời khai của cháu cũng phù hợp với Kết luận giám định pháp y ngày 3/8/2022 của Sở Y tế tỉnh Khánh Hoà xác định vết thương ở bộ phận sinh dục cháu P.T là vết thương mới, hình thành trước khi thực hiện giám định khoảng 7 ngày, phù hợp với lời khai của bị cáo, cháu P.T và 2 người làm chứng tại nhà trọ của Thành.
Bản kết luận giám định pháp y về tình dục số 350/TDTE-TTPY ngày 3/8/2022 đã kết luận: "Mặt trong môi bé bên trái có 1 mảng xung huyết kích thước 0,5 cm x 0,5 cm…". Kết luận giám định và lời khai của cháu P.T phù hợp với chứng cứ theo đúng trình tự thủ tục tố tụng.
Dấu vết thương tích để lại trong bộ phận sinh dục của cháu P.T là do tác động ngoại lực đã chứng minh đầy đủ bị cáo Thành có hành vi xâm nhập vào bộ phận sinh dục của cháu P.T.
Luật sư Đào Thị Bích Liên, Đoàn Luật sư TPHCM
Bản án đã không xem xét bị cáo Nguyễn Ngọc Thành phạm tội nhiều lần căn cứ theo điểm b khoản 2 Điều 146 Bộ luật Hình sự (BLHS) năm 2015, sửa đổi bổ sung năm 2017, là không phù hợp với quy định pháp luật.
PV: HĐXX đã cho rằng bị cáo Nguyễn Ngọc Thành phạm tội dâm ô đối với người dưới 16 tuổi nhưng vì áp dụng điểm d khoản 2 Điều 146; điểm s, v khoản 1 Điều 51; Điều 59 Bộ luật Hình sự để miễn hình phạt đối với Nguyễn Ngọc Thành. Luật sư bàn luận về việc này thế nào?
Luật sư Đào Thị Bích Liên: HĐXX áp dụng điểm d khoản 2 Điều 146 và điểm s, v khoản 1 Điều 51 và Điều 59 BLHS miễn hình phạt là không đánh giá hết tính chất mức độ mà bị cáo gây ra cho bị hại, đặc biệt phạm tội với con gái ruột của mình, cần phải xử lý nghiêm minh.
Trong vụ án, bị cáo khai báo không thành khẩn, khai báo gian dối. Bản án đã áp dụng điểm s khoản 1 Điều 51 BLHS năm 2015, sửa đổi bổ sung năm 2017, cho rằng bị cáo khai báo thành khẩn, ăn năn hối cải là chưa phù hợp.
Ngoài ra, nếu HĐXX áp dụng thêm tình tiết giảm nhẹ căn cứ theo khoản 1 điểm v Điều 51 BLHS năm 2015, sửa đổi bổ sung năm 2017, "Người phạm tội có thành tích xuất sắc trong sản xuất chiến đấu…" và áp dụng Điều 59 BLHS năm 2015, sửa đổi bổ sung năm 2017, để miễn hình phạt.
Nếu trong trường hợp bị cáo có 2 tình tiết giảm nhẹ thì chỉ đủ điều kiện áp dụng một hình phạt dưới mức khung hình phạt (khoản 1 Điều 54 BLHS năm 2015, sửa đổi bổ sung năm 2017) và không đủ điều kiện áp dụng Điều 59 BLHS năm 2015, sửa đổi bổ sung năm 2017, để miễn hình phạt. Buộc bị cáo phải chấp hành hình phạt tù có thời hạn.
PV: Đối với các vụ án dâm ô đối với người dưới 16 tuổi, chứng cớ luôn là một rào cản. Bởi người chủ ý thực hiện hành vi này luôn thực hiện hành vi trong phạm vi, không gian, hoàn cảnh hẹp, không công khai, hạn chế người chứng kiến, làm chứng. Như vậy, làm thế nào để người bị hại chứng minh được lời tố cáo của bản thân họ là chính xác?
Luật sư Đào Thị Bích Liên: Về các dấu vết, hành vi dâm ô trẻ em thông thường được thực hiện bằng các hành động như ôm trẻ em theo các tư thế của hoạt động tình dục; sờ mó hoặc xâm nhập vào bộ phận sinh dục, các bộ phận nhạy cảm trên cơ thể của trẻ; bắt trẻ sờ mó vào bộ phận sinh dục của người phạm tội và một số trường hợp người phạm tội có hành vi thô bạo khi dâm ô trẻ em.
Tuy nhiên, với tâm lý lo sợ nên các nạn nhân thường im lặng hoặc một thời gian lâu sau đó mới kể lại cho người thân nghe hoặc trình báo công an, lúc này các dấu vết, các chứng cứ vật chất thường không còn nữa.
Về nhân chứng và lời khai của nạn nhân, loại án này thường không có nhân chứng. Đây là rào cản lớn cho công tác điều tra. Thêm vào đó là khó khăn trong việc lấy lời khai. Người bị hại là những đứa trẻ, khả năng tri giác hạn chế nên việc khai báo không chính xác và thống nhất, có khi mỗi lúc bé khai một kiểu.
Thậm chí, có những bị hại là bé gái dưới 6 tuổi, người dân tộc thiểu số, còn không thể mô tả được chi tiết sự việc mình bị xâm hại ra sao với công an.
Từ những khó khăn trong việc thu thập chứng cứ, nhân chứng và lời khai nêu trên thì dưới đây là một số đề xuất để người bị hại chứng minh và cũng là cơ sở để Cơ quan tiến hành tố tụng có cơ sở xem xét và giải quyết các vụ án xâm hại tình dục đối với trẻ em dưới 16 tuổi:
- Người thân kịp thời và ngay lập tức trình báo cho cơ quan có thẩm quyền;
- Người bị hại và gia đình cần phối hợp với các cơ quan liên quan để cung cấp đầy đủ nhất các tình tiết xảy ra;
- Người thân của bị hại lắng nghe, quan sát mô tả của người bị hại để cùng cơ quan có thẩm quyền tiến hành giám định, xác định chứng cứ;
- Gia đình và nhà trường động viên, an ủi trẻ để tâm lý của trẻ được ổn định, đưa lời khai ổn định;
- Lưu giữ các dấu vết: lông, tóc, sợi, dịch, máu, quần áo;
- Kịp thời yêu cầu tiến hành giám định pháp y;
- Trao đổi, thuyết phục với những người làm chứng;
- Trích xuất camera tại nơi công cộng, nhà nghỉ, nhà riêng…
PV: Cùng là hành động hôn vào môi trẻ em, trước đây vụ án của Nguyễn Hữu Linh đã có bản án được sự đồng tình của dư luận. Bị cáo Nguyễn Hữu Linh có hành vi ôm và hôn vào môi của bé gái trong thang máy tại 1 chung cư ở Quận 4, TPHCM. Bị cáo đã phải chịu mức án phạt 1 năm 6 tháng tù. Luật sư có ý kiến thế nào về mức độ, tương đồng hoặc khác biệt giữa 2 vụ án này?
Luật sư Đào Thị Bích Liên: Về tính chất, hành vi của ông Nguyễn Ngọc Thành và ông Nguyễn Hữu Linh đều xâm phạm đến quyền được bảo vệ thân thể, nhân phẩm, danh dự và sự phát triển bình thường của người bị hại dưới 16 tuổi. Tuy nhiên, hành vi của ông Nguyễn Ngọc Thành là có mức độ nghiêm trọng hơn so với ông Nguyễn Hữu Linh. Cụ thể:
- Vụ án của Nguyễn Hữu Linh: Hành vi của ông Linh thực hiện lần đầu, việc thực hiện diễn ra đối với một bé gái không có quen biết trước đó. Mức độ hành vi được thực hiện bằng việc ông Linh có hành vi ôm ghì và hôn, khiến bé gái vô cùng hoảng sợ và bỏ chạy ra khỏi thang máy đến suýt ngã.
- Vụ án của Nguyễn Ngọc Thành: Hành vi của ông Thành được thực hiện nhiều lần đối với chính con ruột của mình. Mức độ hành vi liên quan tình dục như ôm, hôn vào môi, đặc biệt là còn sờ soạng vào bộ phận sinh dục của cháu P.T. Đồng thời, ông Thành còn đe dọa sẽ giết cháu P.T nếu kể cho người khác biết về hành vi sai trái, suy đồi đạo đức của mình.
Về việc đánh giá chứng cứ, có sự chênh lệch rõ về mức độ nghiêm trọng của từng hành vi mà mỗi bị cáo gây ra. Tuy nhiên, mức án đưa ra lại khác nhau bởi lẽ chứng cứ thể hiện trong vụ án. Cụ thể là:
- Đối với vụ án của Nguyễn Hữu Linh: Tòa án căn cứ vào các chứng cứ đầy đủ tại hiện trường sự việc: trích xuất camera cho thấy cháu bé sợ hãi, bỏ chạy suýt ngã, ông Linh 3 lần thực hiện các động tác ôm, hôn, cố thực hiện hành vi để thỏa mãn tình dục, đủ dấu hiệu cấu thành tội dâm ô đối với người dưới 16 tuổi;
Kết luận của Phòng Kỹ thuật Hình sự Công an TPHCM cho biết tập tin video đó là hình ảnh thật, không có dấu hiệu can thiệp, cắt ghép… nên đây được xem là chứng cứ quan trọng, mang tính quyết định cho hành vi phạm tội của bị cáo Linh. Như vậy, vụ của ông Nguyễn Hữu Linh bị đưa ra xét xử với đầy đủ bằng chứng và cơ sở phạm tội.
- Đối với vụ án của Nguyễn Ngọc Thành: Tòa án đánh giá chưa đủ cơ sở để kết luận với các hành vi phạm tội của bị cáo và bị cáo được áp dụng các tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự theo quy định pháp luật.
HĐXX bác bỏ lời khai của nhân chứng vì không có tài liệu nào khác để chứng minh cháu P.T kêu "Bố ơi con ngủ, bố ơi con đau" là do Thành dâm ô gây ra; bác bỏ việc bị cáo dùng tay tiếp xúc vùng kín của cháu P.T, vì chỉ dựa vào kết luận giám định và lời khai nhận của bị cáo là có uống rượu vào tối 27/7/2022 là không có cơ sở.
HĐXX cho rằng vết thương tại vùng kín của cháu P.T trong kết luận giám định pháp y chỉ xác định được tình trạng vết thương và cơ chế hình thành do ngoại lực tác động nhưng không làm rõ được nguyên nhân do đâu; khẳng định không có cơ sở kết luận bị cáo Thành đã dùng tay tiếp xúc vùng kín của cháu P.T.
Ngoài lần Thành hôn môi con gái ruột và bị anh H.V.T. nhìn thấy, không có cơ sở xác định Thành còn thực hiện hành vi dâm ô nào khác đối với con gái.
Bị cáo Thành còn được áp dụng nhiều tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự.
Tuy nhiên, như đã phân tích phía trên, theo các dữ kiện vụ án, HĐXX không áp dụng tình tiết "phạm tội nhiều lần" là đã chưa xem xét và đánh giá toàn diện vụ án, dẫn đến không đánh giá đúng tính chất, mức độ nên đã bỏ sót hành vi phạm tội của bị cáo Thành, đó là "phạm tội nhiều lần".
PV: Xin cám ơn luật sư về cuộc trao đổi này!
Bản quyền thuộc phunuvietnam.vn