Xem thêm thông tin của Báo PNVN trên
Phụ nữ Việt Nam
MỚI NHẤT ĐỘC QUYỀN MULTIMEDIA CHUYÊN ĐỀ
Bị sa thải vì 'thay đổi cơ cấu, công nghệ', nữ công nhân 'cao tuổi' lận đận tìm việc
Bị sa thải vì “thay đổi cơ cấu, công nghệ”, nữ công nhân 'cao tuổi' lận đận tìm việc - Ảnh 1.

Lao động làm việc tại Công ty Cổ phần Diêm Thống Nhất (phường Đức Giang, Long Biên, Hà Nội)

Một trong những doanh nghiệp diễn ra tình trạng trên là Công ty Cổ phần Diêm Thống Nhất (phường Đức Giang, Long Biên, Hà Nội). Cụ thể, tháng 1/2020, lấy lý do "thay đổi cơ cấu, công nghệ", Công ty đã chấm dứt hợp đồng lao động (HĐLĐ) đối với 47 công nhân, trong đó có 25 lao động nam và 22 lao động nữ. Trong số lao động nữ, số người có độ tuổi trên 40 có 17 người, với thâm niên làm việc từ 15 đến trên 20 năm.

Gian nan tìm việc mới

Là một trong số những lao động kể trên, chị Lê Thị Mai Hương (45 tuổi, quận Long Biên, Hà Nội), công nhân Xí nghiệp Diêm, có thâm niên làm việc 19 năm 6 tháng cho biết, sau khi bị Công ty sa thải, chị rất khó khăn trong việc tìm kiếm việc làm mới, vì hầu hết các công ty đều chỉ nhận người dưới 40 tuổi. "Dẫu là lao động chân tay, hay làm bảo vệ, họ chỉ nhận người dưới 40 thôi. Có những chỗ trả lời thẳng như vậy, nhưng cũng có những nơi có lẽ vì xã giao nên họ nói sẽ gọi lại. Vì thế, tôi đợi mãi mà họ chưa gọi", chị Hương tâm sự.

Bị sa thải vì “thay đổi cơ cấu, công nghệ”, nữ công nhân 'cao tuổi' lận đận tìm việc - Ảnh 2.

Một số đồng nghiệp của chị Hương may mắn hơn, bởi sau khi chấm dứt hợp đồng đã được Công ty cũ giới thiệu cho chỗ làm việc mới, nhưng do áp lực công việc, cộng với tính chất nặng nhọc… nên đa phần họ không theo được. Cuối cùng họ, chỉ làm một thời gian ngắn rồi nghỉ, khiến con đường gia hạn bảo hiểm xã hội (BHXH) cho đến khi về hưu trở nên khó khả thi.

Về phía chị Hương, sau nhiều lần đi xin việc không được, để duy trì cuộc sống gia đình, chị Hương phải đi làm những công việc thời vụ như nhận dọn nhà. Tuy nhiên, trong giai đoạn Covid hiện nay, chị Hương cũng không còn nhận được nữa. Chị đành phải ở nhà chờ cho đến khi hết dịch bệnh rồi tính tiếp. Với tình hình như thế này, chị Hương cho biết, bản thân sẽ rất khó khăn trong việc gia hạn BHXH để về hưu, hoặc nếu có thì sẽ phải về hưu sớm và mức hưởng lương hưu cũng sẽ thấp.

Bị sa thải vì “thay đổi cơ cấu, công nghệ”, nữ công nhân 'cao tuổi' lận đận tìm việc - Ảnh 3.

Chị Nguyễn Anh Thơ và nhiều công nhân nữ khác bị chấm dứt HĐLĐ vì lý do thay đổi "cơ cấu, công nghệ"

Một trường hợp nữ công nhân khác là chị N.T.T.Y (42 tuổi, quận Hà Đông), một trong 149 công nhân bị Công ty TNHH Chế tạo Công nghiệp và Gia công chế biến hàng xuất khẩu Việt Nam (VMEP) chấm dứt HĐLĐ vào tháng 11/2019. May mắn hơn chị Hương, vì có trình độ (có bằng kế toán và quản trị kinh doanh) nên sau khi bị sa thải, chị Y. đã sớm tìm được việc làm. Thế nhưng, mức lương chỉ bằng 1/2, 1/3 so với mức lương công việc đã làm. 

Từ thực tế đó, chị Y. chia sẻ: "Đối với những công nhân nữ 'cao tuổi' khi bị công ty cũ sa thải, họ không chỉ bị thiệt thòi về trình độ chuyên môn, sức khỏe giảm sút, sự năng động… mà điều thiệt thòi lớn nhất của họ là không được tiếp tục tính thâm niên làm việc. Vì thế, nếu may mắn tìm được việc làm mới thì lương của họ cũng chỉ bằng một người trẻ mới đi làm mà thôi".

Nhiều rủi ro 

Trao đổi về thực trạng trên, ông Lê Đình Quảng, Phó Trưởng ban Quan hệ Lao động, Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam, cho biết, trong bối cảnh cơ chế thị trường hiện nay, việc các doanh nghiệp có những đổi mới để nâng cao sức cạnh tranh, dẫn đến phải thay đổi 'cơ cấu, công nghệ' cũng là một xu thế tất yếu.

Từ thực trạng này, khi Bộ Luật Lao động được xây dựng cũng đã cho phép các doanh nghiệp có quyền chấm dứt HĐLĐ với người lao động, tất nhiên trước khi chấm dứt HĐLĐ thì người sử dụng lao động phải xây dựng các phương án sử dụng lao động thông qua việc thảo luận với tổ chức công đoàn, người lao động và lấy ý kiến của các cơ quan chức năng. Về mặt pháp luật, quy định ở nội dung này khá chặt chẽ. Thứ nhất là để đảm bảo quyền lợi cho người lao động, cũng đồng thời tạo sự linh hoạt cho doanh nghiệp khi phải thay đổi cơ cấu, công nghệ.

Tuy nhiên, cũng phải nói rằng, hiện nay có một số doanh nghiệp lợi dụng việc thay đổi 'cơ cấu, công nghệ' để thải loại người lao động nhiều tuổi, nhất là ở những doanh nghiệp sử dụng đông lao động phổ thông (may mặc, láp ráp, sản xuất,...). Việc thải loại này có 2 nguyên do chính: Thứ nhất, chi phí cho việc trả lương và đóng BHXH đối với người lao động nhiều tuổi thường cao (do tính theo chế độ thâm niên), làm tăng thêm gánh nặng chi phí cho doanh nghiệp; thứ hai, khi có tuổi thì sức khỏe của họ giảm sút, khiến năng suất lao động giảm, không đảm bảo để làm thêm giờ cho các doanh nghiệp. 

Chính vì vậy, khi cơ cấu lại doanh nghiệp mà cần phải giảm bớt lao động thì đối tượng đầu tiên mà người sử dụng lao động muốn thải loại chính là người lao động nhiều tuổi. Bên cạnh đó, họ còn sử dụng cả biện pháp khuyến khích lợi ích vật chất, ban hành chính sách gây sức ép... khiến người lao động tự xin thôi việc.

Bị sa thải vì “thay đổi cơ cấu, công nghệ”, nữ công nhân 'cao tuổi' lận đận tìm việc - Ảnh 4.

Việc người lao động nhiều tuổi bị chấm dứt hợp đồng hoặc mất việc làm khiến quyền lợi của họ bị ảnh hưởng nghiêm trọng. Bởi lẽ, ở vào độ tuổi này, họ khó có thể xin vào làm việc trong các doanh nghiệp có quan hệ lao động, rất khó tìm được việc làm mới để tiếp tục gia hạn BHXH cho đến khi về hưu. Cho nên dẫn đến tình trạng, lâu nay những người lao động đó nhận trợ cấp thôi việc một lần rất lớn. Mỗi năm có khoảng 700.000 người lao động nhận trợ cấp thôi việc một lần, trong đó có nhiều lao động nữ 'cao tuổi'.

"Ở trường hợp của chị Hương, đã đóng BHXH được 19 năm 6 tháng, do hiện nay có liên thông giữa BHXH bắt buộc với BHXH tự nguyện, nên nếu chị Hương muốn đóng đủ 20 năm để về hưu thì có thể chuyển sang đóng BHXH tự nguyện nốt 6 tháng còn lại", ông Lê Đình Quảng, Phó Trưởng ban Quan hệ Lao động, Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam, cho biết.

Trước thực trạng này, lâu nay tổ chức công đoàn cũng đang tìm mọi cách để giải quyết, kể cả từ việc góp phần hoàn thiện các quy định pháp luật đến việc nâng cao nhận thức, hiểu biết cho người lao động để họ tự bảo vệ, nhất là họ phải thích ứng với cơ chế thị trường như nâng cao tay nghề, trình độ chuyên môn... Ngoài ra, phải nâng cao trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp để đảm bảo quyền lợi cho người lao động, cũng như sự phát triển bền vững của doanh nghiệp sau này.

Bài, ảnh: Trường Hùng

Giữ hồn làng giữa lòng đô thị | E-Magazine

Giữ hồn làng giữa lòng đô thị | E-Magazine

Văn hóa 19:14 15/11/2026

Giữa nhịp sống đô thị hối hả, Bắc Cầu Festival lần thứ nhất trở thành nơi kết nối các thế hệ, khơi dậy ký ức làng quê và vun đắp tình làng nghĩa xóm. Từ những cuộc hội ngộ xúc động đến các hoạt động văn hóa truyền thống, ngày hội gửi gắm thông điệp về gìn giữ hồn làng giữa lòng Hà Nội hiện đại.

Đinh Hoài Xuân - Nữ nghệ sĩ châu Á đầu tiên song tấu cùng huyền thoại cello thế giới Mischa Maisky

Đinh Hoài Xuân - Nữ nghệ sĩ châu Á đầu tiên song tấu cùng huyền thoại cello thế giới Mischa Maisky

Thế giới phụ nữ 16:08 13/11/2026

Là nữ tiến sĩ cello đầu tiên của Việt Nam, Đinh Hoài Xuân không chỉ đưa chuỗi hòa nhạc Cello Fundamento (CF) vượt khỏi biên giới sau 13 năm mà còn không ngừng có ý tưởng đưa âm nhạc hàn lâm đến gần hơn với công chúng. Cuộc trò chuyện với Đinh Hoài Xuân được thực hiện khi chị ghi một dấu mốc mới trong sự nghiệp: Trở thành nữ nghệ sĩ châu Á đầu tiên song tấu cùng huyền thoại cello thế giới Mischa Maisky.

Thay đổi "nếp nghĩ, cách làm" ở Quảng Ngãi - Bài cuối: Củng cố mạng lưới hỗ trợ phụ nữ

Thay đổi "nếp nghĩ, cách làm" ở Quảng Ngãi - Bài cuối: Củng cố mạng lưới hỗ trợ phụ nữ

Giới & Phát triển 14:36 10/11/2026

Duy trì các mô hình tại cộng đồng, nâng cao năng lực cán bộ và tổ chức diễn đàn đối thoại, Hội LHPN tỉnh Quảng Ngãi tiếp tục triển khai các hoạt động thúc đẩy bình đẳng giới, chăm lo phụ nữ, trẻ em vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi.

Thay đổi "nếp nghĩ, cách làm" ở Quảng Ngãi - Bài 2: Chuyện trong nhà được nói ở việc làng

Thay đổi "nếp nghĩ, cách làm" ở Quảng Ngãi - Bài 2: Chuyện trong nhà được nói ở việc làng

Giới & Phát triển 22:27 09/11/2026

Dưới mái nhà rông là nơi những chia sẻ, trăn trở về nuôi con, làm ăn, sức khỏe của hội viên, phụ nữ dân tộc thiểu số tại tỉnh Quảng Ngãi được cán bộ Hội, Mặt trận và chính quyền lắng nghe, hướng dẫn và bảo đảm quyền lợi của phụ nữ, trẻ em.

Bình đẳng giới thời đại số - Bài cuối: Để tiếng nói phụ nữ tạo chuyển biến trong đời sống

Bình đẳng giới thời đại số - Bài cuối: Để tiếng nói phụ nữ tạo chuyển biến trong đời sống

Giới & Phát triển 18:57 08/11/2026

Bà Nguyễn Thị Hồng Thái, Tỉnh ủy viên, Phó Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh, Chủ tịch Hội LHPN tỉnh Đắk Lắk, khẳng định: Hiệu quả thực hiện bình đẳng giới cần được nhìn nhận qua khả năng tự chủ của phụ nữ và những chuyển biến từ việc lắng nghe, giải quyết kiến nghị.

Thay đổi "nếp nghĩ, cách làm" ở Quảng Ngãi - Bài 1: Không thể thực hiện bình đẳng giới bằng một cách làm giống nhau ở mọi địa bàn

Thay đổi "nếp nghĩ, cách làm" ở Quảng Ngãi - Bài 1: Không thể thực hiện bình đẳng giới bằng một cách làm giống nhau ở mọi địa bàn

Giới & Phát triển 17:38 08/11/2026

Đưa chính sách bình đẳng giới đến từng bản làng cần cách làm phù hợp với ngôn ngữ, văn hóa và nhu cầu của phụ nữ. Bà Phạm Thị Lệ Nguyên, Phó Chủ tịch Hội LHPN tỉnh Quảng Ngãi, chia sẻ về hướng tiếp cận này nhằm mở rộng cơ hội để phụ nữ dân tộc thiểu số được lên tiếng, tham gia quyết định và thụ hưởng chính sách.

Phú Thọ: Đưa tiếng nói phụ nữ đi xa hơn những nếp nhà

Phú Thọ: Đưa tiếng nói phụ nữ đi xa hơn những nếp nhà

Giới & Phát triển 17:27 08/11/2026

Những chính sách bình đẳng giới đang được đưa đến gần phụ nữ, trẻ em vùng dân tộc thiểu số và miền núi Phú Thọ. Trong hành trình ấy, các cấp Hội LHPN vừa tuyên truyền, vận động, vừa đồng hành để chị em có sinh kế, được bảo vệ và có tiếng nói trong gia đình, cộng đồng.

Bình đẳng giới thời đại số - Bài 2: "Lá chắn công nghệ" nâng tầm vị thế cho phụ nữ tại buôn làng

Bình đẳng giới thời đại số - Bài 2: "Lá chắn công nghệ" nâng tầm vị thế cho phụ nữ tại buôn làng

Giới & Phát triển 15:19 05/11/2026

Nhờ công nghệ, hành trình thực hiện bình đẳng giới tại Đắk Lắk được nối dài, giúp phụ nữ chủ động hơn trong công việc, cuộc sống và tự tin bày tỏ ý kiến.