Những mô hình kinh tế tạo động lực cho phụ nữ chiến thắng đói nghèo

Khai thác, phát huy tiềm năng, lợi thế của địa phương, được sự hỗ trợ của các cấp Hội phụ nữ, nhiều mô hình kinh tế của phụ nữ tại huyện Lạc Sơn, tỉnh Hòa Bình, đã bước đầu thành công, giúp nhiều chị em thoát nghèo, tự tin làm chủ cuộc sống.

Trở lại huyện Lạc Sơn, tỉnh Hòa Bình dịp này, được đi thăm những mô hình phát triển kinh tế của phụ nữ, đặc biệt là phụ nữ dân tộc tại địa phương, chúng tôi có thể cảm nhận được sự tự tin, tự chủ của những chị em phụ nữ nơi đây. Giờ đây, họ không còn là những người phụ nữ rụt rè, ngại ngùng giao tiếp nữa mà đã mạnh dạn, cởi mở đón khách, chia sẻ về công việc, về cuộc sống của mình.

Chiến thắng đói nghèo, chiến thắng chính bản thân mình

Đón chúng tôi tại Tổ hợp tác trồng ớt rừng Phú Lương, chị Bùi Thị Hà (xóm Bàn, xã Quyết Thắng, huyện Lạc Sơn, tỉnh Hòa Bình) hào hứng giới thiệu những trái ớt xanh nhỏ xíu các thành viên trong tổ vừa thu hoạch. "Những trái ớt giúp phụ nữ Lạc Sơn chúng tôi thoát nghèo đấy!".

Trước khi vào tổ hợp tác, gia đình chị Bùi Thị Hà cũng như nhiều chị em khác, sống chủ yếu bằng công việc làm nông, thuộc hộ nghèo, hộ cận nghèo. Từ năm 2018, mô hình trồng ớt rừng được ra mắt. Các chị em trong tổ cùng nhau trồng ớt rừng (loại ớt tuy trái nhỏ xíu nhưng lại có vị thơm, cay nồng rất đặc trưng) theo hướng sinh học để đáp ứng nhu cầu của thị trường. Ớt sau khi thu hoạch được các chị được sơ chế sạch, ngâm muối, chế biến thành ớt muối. 

Sản phẩm cũng không ngừng được các chị em cải thiện để chất lượng tốt hơn và đa dạng hơn. Nếu như trước kia, ớt sau khi thu hoạch thường chỉ được muối và cho vào các chai nhựa, rất dễ bị váng mốc, không bảo quản được lâu thì giờ đây, các chị cho vào lọ thủy tinh tiệt trùng, có đầy đủ chứng nhận nguồn gốc xuất xứ. Sản phẩm đã được chứng nhận đảm bảo an toàn thực phẩm, có thể để được 24 tháng. Ớt rừng Lạc Sơn cũng là sản phẩm đã đạt chứng nhận OCOP. Với diện tích trồng ớt được mở rộng qua từng năm, với sản lượng đạt khoảng 700kg, mang lại nguồn thu ổn định cho các thành viên. Mỗi thành viên của nhóm có thể thu về khoảng 45 triệu đồng/năm.

"Điều ý nghĩa chúng tôi có được khi tham gia mô hình là tự tin phát triển kinh tế, chiến thắng được chính bản thân mình, chiến thắng được sự tự ti của những người phụ nữ dân tộc thiểu số; biết tận dụng tiềm năng sẵn có của địa phương, dám nghĩ, dám làm, tận dụng cơ hội vươn lên thoát nghèo", chị Hà chia sẻ. 

Nhờ trái ớt, cuộc sống, thu nhập của chị em phụ nữ đã được cải thiện

Cũng tận dụng lợi thế của loại gia vị đặc trưng của địa phương, đó là hạt dổi để phát triển kinh tế, đời sống của nhiều bà con, trong đó có hội viên, phụ nữ xã Chí Đạo, huyện Lạc Sơn đổi thay từng ngày. Từ một vài cây trồng quanh nhà, đến nay, cây dổi đã trở thành cây trồng chủ lực của địa phương. Hạt dổi bán được với giá 1 đến 3 triệu đồng/kg, có cây dổi cho thu 25-30kg hạt khô, nên gia đình nào có vài cây dổi già có thể thu hoạch cả trăm triệu mỗi năm.

Khi nhu cầu cây giống tăng cao, nhiều chị em còn ươm cây giống bán. Chia sẻ với chúng tôi, chị Bùi Thị Trang (xóm Be Trên, xã Chí Đạo) cho biết: Gia đình chị ươm cây dổi giống để bán tới nay là gần 10 năm. Để ươm được cây dổi giống cần phải làm rất nhiều công đoạn, từ hạt tươi phải bóc, ngâm, ươm, làm luống, cho vào bầu, chăm sóc… 

Hiện vườn ươm của chị có gần 20 vạn cây. Mỗi cây giống có chiều dài từ 20-30cm được bán sỉ ra thị trường với giá 5.000 đồng. Thu nhập 1 năm từ chăn nuôi, bán mầm cây dổi và cây dổi giống, sau khi trừ các loại chi phí của gia đình, chị Trang thu về khoảng 300 triệu đồng. Nguồn thu này cao hơn rất nhiều so với các loại cây trồng khác, kinh tế gia đình ổn định hơn nhiều.

"Cũng nhờ Hội LHPN xã hỗ trợ, tập huấn về kỹ thuật nông nghiệp, được các chị tạo điều kiện cho học các lớp bán hàng online, tôi có thể đăng bán cây giống lên trên mạng xã hội và có nguồn khách hàng mua cây khắp mọi miền Bắc, Nam", chị Trang cho biết thêm.  

Từ sự hỗ trợ ban đầu của Hội LHPN huyện Lạc Sơn, HTX ươm giống cây dổi thời giải quyết việc làm, tăng thu nhập cho hội viên, phụ nữ, góp phần phát triển giống cây dổi của địa phương. Tổng thu nhập năm 2020 của toàn HTX đạt 1,4 tỷ đồng. Năm 2021, tổng thu nhập của HTX đạt gần 2 tỷ đồng.

Không chỉ quan tâm, hỗ trợ phụ nữ dân tộc thiểu số phát triển kinh tế, các nhóm phụ nữ yếu thế cũng được Hội LHPN huyện đặc biệt quan tâm. Dự án "Trồng và cung ứng rau, củ, quả theo hướng an toàn sinh học" của chị Bùi Thị Mích là một mô hình hỗ trợ chị em phụ nữ yếu thế bị ảnh hưởng bởi HIV đang triển khai và đạt được nhiều thành công. Tham gia mô hình có 10 phụ nữ bị ảnh hưởng bởi HIV và 40 lao động trong gia đình của các thành viên. Họ đều có chung một mong muốn vượt lên chính mình để phát triển kinh tế gia đình và hòa nhập cộng đồng. 

Các chị được cán bộ Hội phụ nữ hướng dẫn, hỗ trợ tham gia các chương trình tập huấn của Hội, từ đó nhóm đã quyết tâm tổ chức sản xuất có tính liên kết theo chuỗi. Xây dựng bộ máy vận hành hoạt động chuyên hóa, khép kín từ khâu sản xuất đến tiêu thụ sản phẩm. Từ những nỗ lực, cố gắng, hiện các nông sản của nhóm được tiêu thụ ổn định không chỉ tại địa phương mà đã kết nối được đầu mối tiêu thụ ổn đinh cho các bếp ăn và chợ đầu mối tại địa phương.

Từ hộ nghèo, hộ khó khăn, bây giờ các chị đã vươn lên, trở thành hộ khá, các con được nuôi dạy, học tập đầy đủ. Đó là những đóng góp ý nghĩa của Hội LHPN, giúp đỡ những người yếu thế, đồng thời giúp họ tư tin hòa nhập cộng đồng, phát triển kinh tế, khẳng định được được vị trí, vai trò của mình trong xã hội.

Tạo động lực cho phụ nữ vươn lên thoát nghèo

Dành hết tâm huyết và đồng hành hỗ trợ chị em phụ nữ địa phương phát triển kinh tế, sự thành công của các mô hình, tự tự tin của các chị em chính là những kết quả ngọt ngào Hội LHPN huyện Lạc Sơn đạt được.

Chia sẻ về hoạt động hỗ trợ, cùng chị em phụ nữ địa phương vươn lên thoát nghèo, chị Bùi Thị Ngợi, Chủ tịch Hội LHPN huyện Lạc Sơn, cho biết: "Lạc Sơn là một huyện nghèo của tỉnh Hòa Bình, đời sống của người dân còn gặp nhiều khó khăn. Đối với các hộ nghèo do phụ nữ làm chủ, hàng năm, Hội LHPN các cấp cũng đã khảo sát, lên danh sách, lựa chọn các hộ để hỗ trợ họ vươn lên. Hội LHPN đã triển khai nhiều hoạt động rất tích cực và đóng góp vào phát triển kinh tế xã hội của địa phương, đặc biệt là giảm tỷ lệ hộ nghèo.

Chúng tôi đã triển khai chương trình giúp phụ nữ nghèo thoát nghèo bền vững, là một trong những mục tiêu của Đảng, Nhà nước nói chung và huyện Lạc Sơn nói riêng. Hiện nay chúng tôi đang có những chương trình hỗ trợ những hộ mà phụ nữ nghèo cụ thể. Thứ nhất là chúng tôi hỗ trợ vốn thông qua Hội phụ nữ cơ sở. Các hội viên, phụ nữ góp quỹ để tạo nguồn vốn, cho chị em vay và không lấy lãi để phát triển kinh tế.  

Thứ hai là các hoạt động vận động xây dựng mái ấm tình thường dành tặng cho phụ nữ cao tuổi, phụ nữ nghèo thuộc hộ khó khăn. Năm 2022, chúng tôi hỗ trợ được 18 nhà mái ấm tình thương với số tiền lên tới gần 1 tỷ đồng, giúp chị em an cư để lạc nghiệp. Bên cạnh đó, chúng tôi cũng hỗ trợ giúp vốn, giúp con giống cho chị em. Chúng tôi đang có mô hình chăn nuôi bò theo chuỗi kết nối thị trường hỗ trợ cho 16 hộ hộ nghèo, hộ cận nghèo. Chúng tôi cũng đề nghị UBND huyện và Hội đồng quản trị Ngân hàng Chính sách cho chị em vay vốn để phát triển kinh tế".

Từ những mô hình nhỏ, mang lại hiệu quả kinh tế lớn, những người phụ nữ dân tộc thiểu số tại huyện Lạc Sơn đang dần khẳng định được vai trò, vị trí của mình trong gia đình và ngoài xã hội. Chia tay các chị, chúng tôi mang theo những nụ cười, những niềm vui, của sự nỗ lực của chính bản thân các chị và sự đồng hành của các cấp Hội phụ nữ, để tin tưởng vào cuộc sống tốt đẹp hơn.