"3 an" sẽ trở thành giá trị cốt lõi mang lại sự bình yên bền vững cho cộng đồng

Sáng ngày 6/2/2026, tại Hà Nội, Hội đồng Khoa học TƯ Hội LHPN Việt Nam đã tổ chức Hội thảo khoa học về cơ sở khoa học, định hướng và giải pháp thực hiện Cuộc vận động "Xây dựng gia đình 5 không, 3 sạch, 3 an" và đảm bảo an toàn cho phụ nữ, trẻ em, góp phần xây dựng gia đình Việt Nam no ấm, tiến bộ, hạnh phúc, văn minh giai đoạn 2026-2030.

Theo Phó Chủ tịch Hội LHPN Việt Nam Nguyễn Thị Thu Hiền, trong giai đoạn hiện nay, thực tiễn đời sống gia đình đang đặt ra nhiều thách thức mới như bạo lực gia đình, xâm hại phụ nữ và trẻ em, mất an toàn trên không gian mạng, áp lực sinh kế, suy giảm sức khỏe tinh thần và môi trường sống thiếu an toàn. Những vấn đề này đòi hỏi phải tiếp tục đổi mới nội dung và phương thức triển khai các phong trào, cuộc vận động về xây dựng gia đình theo hướng toàn diện, thực chất và bền vững hơn, giải quyết được những thách thức đặt ra.

"Thực hiện định hướng chỉ đạo của đồng chí Tổng Bí thư Tô Lâm, việc nâng cấp Cuộc vận động thành "Xây dựng gia đình 5 không, 3 sạch, 3 an", với 3 nội dung "An toàn - An tâm - An sinh", là yêu cầu tất yếu nhằm cụ thể hóa yêu cầu bảo đảm an toàn, ổn định đời sống và khả năng tiếp cận các dịch vụ xã hội cơ bản của mỗi gia đình", Phó Chủ tịch Hội LHPN Việt Nam Nguyễn Thị Thu Hiền nhấn mạnh.

Tại diễn đàn này, các nhà quản lý và chuyên gia đã phản ánh những góc nhìn sâu sắc, thực tế để đưa các tiêu chí "3 an" (An toàn - An tâm - An sinh) thực sự đi vào đời sống từ cơ sở.

Tránh "hành chính hóa" tiêu chí

Theo bà Nguyễn Thị Thanh Thúy (Phó trưởng Ban Công tác Phụ nữ, TƯ Hội LHPN Việt Nam), việc xây dựng nội hàm tiêu chí phải dựa trên nguyên tắc: Rõ ràng, dễ hiểu, có khả năng lượng hóa và không trùng lặp. Tiêu chí phải phù hợp với điều kiện của đa số gia đình và hướng tới việc thay đổi hành vi thực chất.

Chia sẻ về cách tiếp cận, bà Trương Thị Thu Thủy (nguyên Ủy viên Đoàn Chủ tịch, nguyên Trưởng ban Kinh tế - Xã hội, TƯ Hội LHPN Việt Nam) cho rằng, tiêu chí càng gọn và rõ thì việc "đong đo" mới dễ. Theo quan điểm của bà Thủy, Hội nên thực hiện theo phương châm "từ dưới lên", tức là phải xuất phát từ nhu cầu thực tế của người dân thì họ mới chủ động thực hiện. Bên cạnh đó, Trung ương chỉ hướng dẫn khung, còn địa phương được quyền lựa chọn vấn đề thực sự bức thiết. "Vùng miền núi có thể chọn không tảo hôn, không hôn nhân cận huyết; địa bàn khác lại cần trọng tâm không lựa chọn giới tính khi sinh", bà Thủy cho hay.

Góp ý về tiêu chí "Không vi phạm pháp luật và tệ nạn xã hội", ông Mai Hoàng Anh (Cục Xây dựng phong trào Toàn dân Bảo vệ An ninh Tổ quốc - Bộ Công an) đề xuất cần lượng hóa các nội dung để hội viên dễ tiếp cận. Một kiến nghị rất thực tế của ông Hoàng Anh là nên bỏ phần "xử lý vi phạm hành chính" ra khỏi tiêu chí này. Ông lý giải: "Vi phạm hành chính như lỗi giao thông nhỏ bị nhắc nhở diễn ra hàng ngày, nếu đưa vào tiêu chí sẽ rất khó thực hiện triệt để".

Thay vào đó, ông Mai Hoàng Anh đề xuất tập trung vào các cam kết: 100% hộ gia đình đăng ký khu dân cư an toàn về an ninh trật tự; Không để xảy ra cháy nổ nghiêm trọng, tai nạn lao động chết người hay các sự cố gây mất trật tự công cộng. Ông cũng nhấn mạnh việc không phát sinh tụ điểm phức tạp về tệ nạn xã hội và không có thành viên mới mắc tệ nạn tại địa bàn.

"3 sạch" là nền tảng vật chất cho "3 an"

Bà Vũ Thị An, Phó Chủ tịch Hội LHPN tỉnh Bắc Ninh, khẳng định tiêu chí "3 sạch" (sạch nhà, sạch bếp, sạch ngõ) chính là nền tảng trực tiếp bổ trợ cho "3 an". Bà phân tích: "Một gia đình không thể an toàn, an tâm nếu không gian sống mất vệ sinh, ô nhiễm, tiềm ẩn nguy cơ cháy nổ hay dịch bệnh".

Bà An đề xuất nâng tầm tiêu chí: "Sạch nhà" phải đồng thời là "Ngôi nhà an toàn" (an toàn điện, nước, phòng cháy chữa cháy); "Sạch bếp" gắn với an toàn thực phẩm và thực hành tiêu dùng xanh; "Sạch ngõ" phải mang tính tự quản để giảm hành chính hóa. Để thực hiện hiệu quả trong bối cảnh cán bộ Hội cơ sở rất mỏng, bà An kiến nghị: "Cần giảm tải các hoạt động mang tính phong trào, thay bằng các mô hình "Chi hội tự quản 3 sạch - an toàn" và ứng dụng công nghệ số để tuyên truyền, giảm áp lực hồ sơ báo cáo".

Về trụ cột "An sinh", GS.TS Nguyễn Hữu Minh, Chủ tịch Hội Xã hội học Việt Nam, nhận định rằng, an sinh gia đình hiện nay dễ bị tổn thương trước các "cú sốc" như dịch bệnh hay biến động kinh tế. Ông khẳng định: "An sinh gia đình không chỉ là bảo đảm vật chất mà hướng tới sự ổn định lâu dài và tăng khả năng tự thích ứng trước rủi ro".

Theo GS.TS Nguyễn Hữu Minh, các chỉ báo an sinh cần tập trung vào các giá trị thực tế: Thành viên có việc làm ổn định, thu nhập vượt chuẩn nghèo; 100% thành viên tham gia bảo hiểm y tế và người lao động tham gia bảo hiểm xã hội... Ngoài ra, an sinh tinh thần với sự hòa thuận, chia sẻ trách nhiệm giữa vợ và chồng là yếu tố không thể tách rời.

Hội thảo thống nhất rằng, việc nâng cấp Cuộc vận động không chỉ là đổi mới tên gọi mà là sự thay đổi về chất trong phương thức tiếp cận. Khi mỗi tiêu chí được lựa chọn sát thực tế địa phương và mỗi gia đình thực sự trở thành chủ thể, "3 an" sẽ trở thành giá trị cốt lõi mang lại sự bình yên bền vững cho cộng đồng.