6 thập kỷ "anh dũng, mưu trí, tinh nhuệ" của Lữ đoàn Đặc công Hải quân Anh hùng
Lực lượng Đặc công Hải quân làm chủ trang bị kỹ thuật mới
Trải qua 60 năm xây dựng, chiến đấu, chiến thắng và trưởng thành (13/4/1966 - 13/4/2026), Lữ đoàn Đặc công Hải quân 126 luôn luôn khẳng định vị trí là lực lượng đặc biệt tinh nhuệ của Quân chủng Hải quân, lập nhiều chiến công xuất sắc trên các chiến trường sông, biển, đảo của Tổ quốc.
3 lần được tuyên dương danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân
Ngày 13/4/1966, thực hiện yêu cầu nhiệm vụ chiến đấu trong tình hình mới, Bộ Quốc phòng ban hành Quyết định số 28 do Đại tướng Võ Nguyên Giáp, Bộ trưởng Bộ Quốc phòng, ký, thành lập Đoàn huấn luyện trinh sát Đặc công Hải quân 126 - tiền thân của Lữ đoàn Đặc công Hải quân 126 ngày nay.
Lịch sử phát triển của đơn vị luôn gắn liền với lịch sử của Quân chủng Hải quân anh hùng, là minh chứng sinh động cho ý chí chiến đấu kiên cường, tinh thần mưu trí, sáng tạo của lực lượng đặc công Hải quân.

Thực hành sinh sống dài ngày trên biển của cán bộ, chiến sĩ Lữ đoàn tại nhà giàn DK1
Đại tá Mai Xuân Hưởng, Bí thư Đảng ủy, Chính ủy Lữ đoàn 126, cho biết: Trong kháng chiến chống Mỹ, cứu nước, Lữ đoàn 126 đã khẳng định vai trò là lực lượng đặc biệt tinh nhuệ. Đơn vị đã tuyển chọn, huấn luyện hơn 5.000 cán bộ, chiến sĩ cho các chiến trường trọng điểm từ Đà Nẵng, Quy Nhơn, Nha Trang, Bà Rịa - Vũng Tàu đến Đoàn 10 Rừng Sác.
Với hơn 300 trận chiến đấu, cán bộ, chiến sĩ Lữ đoàn đã đánh chìm, đánh hỏng 372 tàu, thuyền các loại của địch; phá hủy hàng vạn tấn vũ khí, phương tiện chiến tranh; bắn cháy 28 xe tăng, 3 máy bay trực thăng; đánh sập 7 cầu giao thông, góp phần quan trọng ngăn chặn sự cơ động chi viện của đối phương.
Không chỉ lập nhiều chiến công hiển hách trên chiến trường Cửa Việt, Đông Hà, lực lượng Đặc công Hải quân 126 còn trực tiếp tham gia giải phóng quần đảo Trường Sa, góp phần quan trọng vào thắng lợi chung của cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước. Những chiến công ấy đã khẳng định vị thế của một lực lượng đặc biệt, "xuất quỷ nhập thần", đánh hiểm, đánh trúng, gây tổn thất nặng nề cho kẻ thù.

Khẳng định vị thế của một lực lượng đặc biệt, "xuất quỷ nhập thần"
Với những thành tích xuất sắc, Lữ đoàn 126 đã ba lần được Đảng, Nhà nước tuyên dương danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân vào các năm 1969, 1971 và 2020. Bên cạnh đó, có 4 tập thể (Đội 1, Đội 2, Đội 3, Đội 4) được phong tặng danh hiệu cao quý này, riêng Đội 1 vinh dự 3 lần đón nhận. Đặc biệt, có 13 đồng chí được phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân, trong đó có những người tuổi đời còn rất trẻ - minh chứng cho tinh thần "xông pha trận mạc" của thế hệ chiến sĩ đặc công Hải quân.
Sau ngày đất nước thống nhất, phát huy truyền thống anh hùng, Lữ đoàn tiếp tục hoàn thành xuất sắc nhiều nhiệm vụ trong giai đoạn mới. Cán bộ, chiến sĩ đơn vị đã tham gia chiến đấu bảo vệ biên giới Tây Nam của Tổ quốc, đồng thời làm nghĩa vụ quốc tế, giúp nhân dân Campuchia thoát khỏi họa diệt chủng; kiên cường đấu tranh bảo vệ vững chắc chủ quyền quần đảo Trường Sa.

Lực lượng Đặc công Hải quân huấn luyện đổ bộ đường không
Xây dựng lực lượng tinh nhuệ, hiện đại trong kỷ nguyên mới
Bước vào thời kỳ xây dựng và bảo vệ Tổ quốc trong điều kiện mới, trước yêu cầu hiện đại hóa Quân chủng Hải quân, Lữ đoàn Đặc công Hải quân 126 không ngừng đổi mới, nâng cao chất lượng tổng hợp, sức mạnh chiến đấu. Theo Đại tá Mai Xuân Hưởng, đơn vị luôn chú trọng nghiên cứu, phát triển lý luận nghệ thuật tác chiến đặc công Hải quân, đồng thời bảo đảm tốt vũ khí, trang bị và các mặt công tác nhằm phát huy tối đa khả năng chiến đấu.
Một trong những điểm nhấn nổi bật là công tác huấn luyện. Lữ đoàn kiên trì phương châm "cơ bản, thiết thực, vững chắc", xác định trọng tâm là bảo đảm "thuần thục, điêu luyện về kỹ thuật, giỏi về chiến thuật". Mục tiêu này được cụ thể hóa thành tiêu chí "5 giỏi, 2 keo sơn", gồm: bơi lặn giỏi, võ giỏi, bắn giỏi, tác chiến giỏi, giỏi chịu đựng khó khăn gian khổ; nghĩa tình đồng đội và nghĩa tình quân - dân gắn bó keo sơn.

Cán bộ, chiến sĩ luôn sẵn sàng nhận và hoàn thành tốt mọi nhiệm vụ, kể cả trong điều kiện khó khăn, phức tạp nhất
Đại tá Mai Xuân Hưởng cho biết: "Đảng ủy, chỉ huy Lữ đoàn luôn bám sát thực tiễn, đề ra các chủ trương, biện pháp lãnh đạo phù hợp, bảo đảm bộ đội có bản lĩnh chính trị vững vàng, sẵn sàng nhận và hoàn thành tốt mọi nhiệm vụ, kể cả trong điều kiện khó khăn, phức tạp nhất".
Cùng với đó, đơn vị đặc biệt quan tâm đầu tư cơ sở vật chất huấn luyện, cải tạo, nâng cấp thao trường, bãi tập, làm mới nhiều mô hình, học cụ. Phong trào "Tuổi trẻ sáng tạo" mang tên Anh hùng liệt sĩ Nguyễn Phan Vinh được duy trì hiệu quả, hằng năm đều đạt giải cao, góp phần nâng cao chất lượng huấn luyện, sẵn sàng chiến đấu.
Công tác đảng, công tác chính trị được triển khai đồng bộ, hiệu quả. Từ chỗ chi bộ chưa có cấp ủy, phân đội chưa có tổ đảng, đến nay 100% chi bộ đã có cấp ủy, các phân đội đều có tổ đảng. Lữ đoàn xác định xây dựng đội ngũ đảng viên là then chốt, tập trung bồi dưỡng bản lĩnh chính trị, kiên định mục tiêu, lý tưởng của Đảng, không ngại hy sinh, gian khổ.
Trong bối cảnh tình hình thế giới và khu vực có nhiều diễn biến phức tạp, chiến tranh tương lai có thể xuất hiện nhiều phương tiện hiện đại như máy bay, tàu ngầm, tên lửa đối hải tầm xa, phương tiện không người lái…, song theo Chính ủy Lữ đoàn, lực lượng Đặc công Hải quân vẫn giữ vai trò là lực lượng tinh nhuệ, có hiệu suất chiến đấu cao.

Lực lượng Đặc công Hải quân tham gia huấn luyện bơi chiến thuật đường dài trên biển
"Chúng tôi xác định phải tiếp tục đổi mới mạnh mẽ nội dung, phương pháp huấn luyện; đẩy mạnh huấn luyện thực hành, huấn luyện dã ngoại tại các vùng biển xa, huấn luyện ban đêm; nâng cao khả năng chịu đựng sóng gió, trôi dạt dài ngày trên biển cho bộ đội, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong tình hình mới" - Đại tá Mai Xuân Hưởng khẳng định.