"Bình dân học vụ số" xóa nhòa khoảng cách công nghệ cho phụ nữ ở Thái Nguyên
Bà Trương Thị Tâm (bên trái), Chi hội trưởng Chi hội Phụ nữ Tổ dân phố 12 (phường Phan Đình Phùng, Thái Nguyên), "cầm tay chỉ việc", hướng dẫn hội viên cao tuổi trên địa bàn sử dụng smartphone để theo dõi các thông tin về hoạt động Hội, cũng như truy cập các ứng dụng dịch vụ công.
Hội LHPN phường Phan Đình Phùng (Thái Nguyên) đang tạo nên làn gió mới thông qua việc triển khai quyết liệt phong trào "bình dân học vụ số" tới từng Chi hội cơ sở. Không chỉ giúp hội viên cao tuổi xóa rào cản công nghệ, hoạt động thiết thực này còn góp phần quan trọng vào mục tiêu xây dựng xã hội số văn minh, hiện đại ngay tại thành phố Thái Nguyên.
Việc cụ thể hóa phong trào bình dân học vụ số được Hội LHPN phường Phan Đình Phùng (Thái Nguyên) triển khai kiên trì qua những lớp học tổ chức linh hoạt tại nhà văn hóa các tổ dân phố. Bà Nông Thị Minh Hoà, Phó Chủ tịch Hội LHPN phường Phan Đình Phùng cho biết: "Trong quá trình triển khai công tác chuyển đổi số tại cơ sở, chúng tôi thường tổ chức các 'lớp học số' theo hình thức rất gần gũi, thiết thực và phù hợp với trình độ của hội viên".
Nghị quyết Đại hội đại biểu Phụ nữ phường Phan Đình Phùng lần thứ I, nhiệm kỳ 2025-2030 đặt mục tiêu đến năm 2030 có 100% cán bộ, hội viên, phụ nữ từ 18 tuổi trở lên có điều kiện được trang bị kỹ năng số cơ bản. Đồng thời 100% cán bộ Hội hằng năm được bồi dưỡng kỹ năng số nhằm nâng cao năng lực thực thi chủ trương học tập suốt đời và phong trào "Bình dân học vụ số".
Bà Nông Thị Minh Hoà (áo đỏ), Phó Chủ tịch Hội LHPN phường Phan Đình Phùng ứng dụng công nghệ thông tin để chỉ đạo triển khai các “lớp học số” trên địa bàn.
Dù vậy, "khoảng cách số" vẫn còn đáng kể, nhất là với nhóm hội viên lớn tuổi vốn mang tâm lý e ngại công nghệ. Để thu hẹp khoảng cách đó, Hội LHPN phường chọn cách làm "mưa dầm thấm lâu", đi từ những nhu cầu gần gũi nhất. Các "lớp học số" được thiết kế theo hướng thực tế, phù hợp trình độ từng nhóm hội viên, ưu tiên kỹ năng có thể áp dụng ngay trong đời sống và công tác hội. Không khí lớp học cũng được tổ chức nhẹ nhàng, thân thiện để giảm áp lực tâm lý cho người mới bắt đầu.
Thay vì nghe phổ biến một chiều như trước, hội viên được trực tiếp thực hành ngay tại chỗ; mỗi thao tác được chia nhỏ, hướng dẫn từng bước, có lực lượng hỗ trợ kèm sát theo kiểu "cầm tay chỉ việc".
Song hành với lớp học là mô hình "buddy" - ghép cặp giữa hội viên thành thạo hơn và người cần hỗ trợ. Hội viên mang theo điện thoại cá nhân, được hướng dẫn từ thao tác nền tảng như kết nối Internet, dùng zalo để nhận thông tin, đến những nội dung thiết thực như tra cứu thủ tục trên Cổng dịch vụ công, sử dụng biểu mẫu trực tuyến (Google Form) hoặc bảng tính (Google Sheet). Mục tiêu không chỉ dừng ở "biết dùng", mà quan trọng hơn là tạo sự tự tin để chị em dám thao tác, dám thử và tự xử lý các bước cơ bản.
Hội viên thực hành đăng nhập ứng dụng VNeID trên điện thoại theo phương pháp “cầm tay chỉ việc”.
Bà Trương Thị Tâm, Chi hội trưởng Chi hội Phụ nữ Tổ dân phố 12 (phường Phan Đình Phùng) cho biết: "Chi hội hiện có 124 hội viên, phần lớn là cao tuổi với khoảng 60-70% hội viên trên 50 tuổi". Rào cản tuổi tác, thị lực kém và tâm lý sợ thao tác sai, sợ làm hỏng thiết bị khiến nhiều nhiều phụ nữ gặp khó khi tiếp cận công nghệ thông tin.
Minh chứng rõ nét cho hiệu quả ứng dụng công nghệ là giai đoạn mưa lũ do hoàn lưu bão số 11 (tháng 10/2025) gây ra. Trong những ngày ngập lụt, từ các kênh trao đổi trực tuyến, bà Trương Thị Tâm cùng Chi hội Phụ nữ Tổ dân phố 12 kịp thời nắm bắt tình hình và huy động hội viên chung tay hỗ trợ người dân. Nhiều hội viên, đặc biệt là đồng chí Bí thư Chi bộ Đàm Thị Hòa và Ban Chấp hành Chi hội Phụ nữ đã chung tay nấu những "suất cơm nghĩa tình", đồng thời chủ động liên hệ các đoàn thiện nguyện tiếp nhận và chuyển tới bà con các đồ dùng thiết yếu trong lúc nước lũ dâng cao.
Khi nước rút, Chi hội phối hợp với Ban Công tác Mặt trận tiếp tục rà soát, phân bổ, chuyển từng bao gạo đến từng gia đình bị ảnh hưởng bởi lũ lụt.
Bà Trương Thị Tâm, Chi hội trưởng Chi hội Phụ nữ Tổ dân phố 12 sử dụng điện thoại thông minh để kết nối và triển khai thông tin tới hội viên trên địa bàn.
Chi hội Phụ nữ Tổ dân phố 12 dùng zalo để kịp thời điều phối hỗ trợ người dân trong đợt lũ do bão số 11 (tháng 10/2025).
Không chỉ phục vụ công tác Hội, kỹ năng số còn dần trở thành thói quen trong đời sống của hội viên, nhất là nhóm "kép" - vừa là hội viên phụ nữ, vừa là người cao tuổi. Bà Nguyễn Thị Bích, hội viên Chi hội Phụ nữ Tổ dân phố 12, đồng thời là Chi hội trưởng Hội Người cao tuổi Tổ dân phố là một ví dụ điển hình. Dù đã 67 tuổi, bà vẫn sử dụng công nghệ khá thành thạo để quản lý hội viên và thực hiện các giao dịch phục vụ đời sống.
Ở chi hội do bà Bích phụ trách, 100% hội viên đã hoàn thành định danh điện tử mức 2 trên ứng dụng VNeID, và hơn 60% đã biết sử dụng các dịch vụ số cơ bản. Nói về trải nghiệm thực tế, bà Nguyễn Thị Bích chia sẻ: "Vừa rồi, tôi đi làm thủ tục liên quan đến đất đai, xử lý rất nhanh, chỉ cần ngồi đợi một lúc là hồ sơ đã được trả kết quả. Đi máy bay cũng vậy, nhiều khi tôi không mang đủ giấy tờ bản cứng, nhưng vẫn có thể xuất trình thông tin cần thiết qua VNeID trên điện thoại."
Tuy nhiên, song hành với tiện ích là nỗi lo về an toàn trên không gian mạng - rào cản tâm lý lớn đối với người cao tuổi. Bà Trương Thị Tâm bày tỏ: "Chính vì những việc đó, nhiều hội viên cao tuổi rất sợ: Họ nghĩ 'lợi thì chưa thấy đâu, nhưng hại thì có thể gặp', thành ra đây là rào cản rất lớn khi vận động chị em dùng công nghệ". Thực tế, các vụ lừa đảo công nghệ cao xảy ra trên địa bàn, kể cả với người trẻ, càng khiến không ít hội viên dè chừng.
Bà Nguyễn Thị Bích, hội viên Chi hội Phụ nữ Tổ dân phố 12, đồng thời là Chi hội trưởng Hội Người cao tuổi Tổ dân phố.
Trước thực tế đó, cán bộ Hội ở cơ sở như bà Tâm, bà Bích thường xuyên nhắc hội viên cảnh giác số lạ, không bấm vào đường link nghi ngờ, không cung cấp mã OTP, thông tin cá nhân. Các cán bộ Hội cũng đề xuất tăng cường phối hợp với lực lượng công an, viễn thông để tổ chức các buổi tập huấn bài bản về an ninh mạng, giúp người dân vừa biết dùng công nghệ, vừa biết tự bảo vệ mình.
