Cẩn thận để không nhầm nhầm viêm não Nhật Bản với sốt virus thông thường
Bác sĩ kiểm tra sức khỏe cho bệnh nhi bị viêm não Nhật Bản.
Khởi đầu bằng sốt, đau đầu tưởng như thông thường, viêm não Nhật Bản có thể nhanh chóng khiến trẻ rối loạn ý thức, co giật, hôn mê, suy hô hấp và để lại di chứng thần kinh nặng nề.
Sốt, đau đầu, 2 ngày sau đã hôn mê
Khoa Nhi, Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương đang điều trị cho nhiều bệnh nhi mắc viêm não Nhật Bản, trong đó có những trường hợp nhập viện khi bệnh đã diễn tiến nặng.
Điển hình là trường hợp của cháu G.A.D. (9 tuổi, Lào Cai). Theo gia đình, ban đầu trẻ chỉ xuất hiện sốt và đau đầu. Sau một ngày sử dụng thuốc hạ sốt, tình trạng không cải thiện, trẻ vẫn sốt cao liên tục, đau đầu tăng dần, kèm nôn và buồn nôn. Gia đình đưa trẻ đến bệnh viện tuyến huyện thăm khám, điều trị.
Tuy nhiên, chỉ một ngày sau, ý thức của trẻ chậm dần, không nói được, không ăn uống và sau đó rơi vào hôn mê. Trẻ được chuyển lên bệnh viện tuyến tỉnh, sau đó tiếp tục chuyển đến Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương.
Tại đây, trẻ được chẩn đoán viêm não Nhật Bản trong tình trạng hôn mê, suy hô hấp và yếu liệt tứ chi. Các bác sĩ lập tức tiến hành hồi sức tích cực, chống viêm, chống phù não và đặt ống nội khí quản, hỗ trợ thở máy.
"Lúc bác sĩ thông báo tình trạng của con rất nặng, gia đình vô cùng lo lắng. Chúng tôi đặc biệt sợ vì biết bệnh có thể đe dọa tính mạng và để lại di chứng", bố bệnh nhi chia sẻ.
BSNT Lê Thị Thu Hiền, Khoa Nhi, cho biết trẻ đã điều trị khoảng 2 tuần. Thời điểm nhập viện, bệnh nhi hôn mê, phải đặt ống nội khí quản và thở máy. Sau quá trình hồi sức tích cực, hỗ trợ hô hấp, sử dụng thuốc chống viêm, chống phù não và theo dõi sát các biến chứng thần kinh, ý thức của trẻ đã cải thiện rõ rệt.
Hiện trẻ tỉnh táo hơn, có thể tự thở và đã cai máy thở thành công. Tuy nhiên, bác sĩ cho biết bệnh nhi vẫn cần tiếp tục được theo dõi do cơ lực toàn thân còn yếu, nguy cơ xuất hiện các biến chứng, di chứng thần kinh như động kinh.
Khả năng ho, khạc của trẻ vẫn còn kém, vì vậy vẫn có nguy cơ suy hô hấp, thậm chí phải đặt lại ống nội khí quản và hỗ trợ thở máy nếu chức năng hô hấp không đảm bảo.
Dễ nhầm với nhiễm virus thông thường
Theo các bác sĩ, viêm não Nhật Bản là bệnh truyền nhiễm cấp tính do virus gây ra, ảnh hưởng trực tiếp đến hệ thần kinh trung ương và lây truyền sang người qua muỗi mang virus. Tại Việt Nam, bệnh thường gia tăng vào mùa hè, khi thời tiết nóng ẩm tạo điều kiện thuận lợi cho muỗi phát triển.
Điều đáng lưu ý là triệu chứng ban đầu của bệnh thường không đặc hiệu. Trẻ có thể chỉ sốt cao đột ngột, đau đầu, mệt mỏi, ăn uống kém nên dễ bị nhầm với các bệnh nhiễm virus thông thường.
TS.BS Đặng Thị Thúy, Trưởng Khoa Nhi, cho biết ở trẻ lớn, đau đầu là triệu chứng trẻ có thể mô tả được. Trong khi đó, trẻ nhỏ chưa biết nói thường biểu hiện bằng quấy khóc bất thường, ăn uống kém.
Tùy diễn biến, sau vài giờ đến vài ngày, các triệu chứng có thể rõ rệt hơn. Trẻ đau đầu tăng, nôn nhiều hoặc nôn tăng kèm thay đổi ý thức, hành vi như co giật, ngủ li bì, khó đánh thức. Khi bệnh nặng hơn, trẻ có thể lờ đờ, hôn mê, suy hô hấp, suy tuần hoàn và đe dọa tính mạng.
Viêm não Nhật Bản dễ nhầm với nhiễm virus thông thường, chưa có thuốc điều trị đặc hiệu.
"Hiện chưa có thuốc điều trị đặc hiệu đối với viêm não Nhật Bản. Khi bệnh xảy ra, chủ yếu là điều trị hỗ trợ và hồi sức tích cực, chống phù não, phòng co giật, hỗ trợ hô hấp, phát hiện và xử trí sớm các biến chứng để giúp người bệnh vượt qua giai đoạn nguy hiểm", TS.BS Đặng Thị Thúy cho biết.
Ngay cả khi được cứu sống, bệnh vẫn có thể để lại hậu quả lâu dài. Theo bác sĩ, khoảng 50% trẻ sau mắc bệnh có thể phải đối mặt với các di chứng về tâm thần, vận động và khả năng hòa nhập xã hội, do đó cần được theo dõi và phục hồi chức năng trong thời gian dài.
Vì chưa có thuốc điều trị đặc hiệu, phòng bệnh được xem là yếu tố then chốt. TS.BS Đặng Thị Thúy khuyến cáo cha mẹ cần đưa trẻ đi tiêm vaccine viêm não Nhật Bản đầy đủ, đúng lịch; đồng thời chủ động phòng muỗi đốt, vệ sinh môi trường và hạn chế những khu vực có điều kiện thuận lợi cho muỗi sinh sản.
Đặc biệt, khi trẻ sốt, đau đầu kèm các dấu hiệu bất thường như quấy khóc dữ dội, li bì, khó đánh thức, nôn nhiều, co giật, yếu hoặc liệt tay chân, gia đình cần đưa trẻ đến cơ sở y tế để được thăm khám kịp thời. Phát hiện sớm và điều trị tích cực có ý nghĩa quan trọng trong kiểm soát biến chứng, hạn chế nguy cơ tổn thương thần kinh nặng và bảo vệ tính mạng của trẻ.
