Cảnh báo ung thư da tái phát khi vết sẹo cũ thay đổi

Khối u "ẩn mình" dưới sẹo cũ

Bệnh nhân nam gần 60 tuổi phát hiện vùng da môi trên bên phải dày lên bất thường. Tại một bệnh viện chuyên khoa ung bướu, ông được chẩn đoán Ung thư biểu mô tế bào đáy (BCC) và phẫu thuật lần thứ nhất.

Khoảng 3 năm sau, vùng sẹo mổ cũ bắt đầu cứng, dày và đổi màu. Ông quay lại viện, được xác định BCC tái phát và phải phẫu thuật lần hai với diện cắt rộng hơn, kết hợp tạo hình.

Chỉ 3 tháng sau lần mổ thứ hai, vùng cạnh mũi phải tiếp tục xuất hiện tình trạng dày và xơ cứng. Sinh thiết tại Bệnh viện Đại học Y Hà Nội cho kết quả BCC cánh mũi phải trên nền BCC môi trên đã phẫu thuật. Sau đó, bệnh nhân tìm đến Bệnh viện Da liễu Trung ương để được tư vấn chuyên sâu.

Tại thời điểm thăm khám, bác sĩ ghi nhận tổn thương dạng mảng màu da ở rãnh mũi – má phải, kích thước 4×3 cm, bề mặt cứng chắc, ranh giới không rõ, có giãn mạch xung quanh. Vùng môi trên phải để lại sẹo xơ, co kéo sau hai lần mổ.

Soi da cho thấy hình ảnh BCC tái phát không điển hình trên nền sẹo dấu hiệu rất dễ bỏ sót nếu chỉ quan sát bằng mắt thường. Sinh thiết mô bệnh học xác nhận khối u đồng thời mang ba thể: u nhỏ, nông và thâm nhiễm. Đặc biệt, thể thâm nhiễm có xu hướng lan rộng âm thầm dưới da, khiến ranh giới vi thể vượt xa biểu hiện lâm sàng.

CT scan và MRI vùng đầu, mặt, cổ cho thấy tổn thương còn khu trú, chưa xâm lấn cấu trúc sâu. Tuy nhiên, chính sự "ẩn mình" dưới sẹo và đặc tính mô học nguy cơ cao khiến ca bệnh trở nên phức tạp.

Vị trí tổn thương ở rãnh mũi má và môi trên khu vực da mỏng, cấu trúc giải phẫu dày đặc, được y văn xếp vào nhóm nguy cơ cao nhất trong điều trị BCC.

Kiểm soát ranh giới vi thể của khối u

Sau hội chẩn, bệnh nhân được chỉ định phẫu thuật Mohs kết hợp tạo hình tổn khuyết tại Bệnh viện Da liễu Trung ương.

Tại đây, các bác sĩ tiến hành phẫu thuật Mohs là kỹ thuật cắt bỏ ung thư da từng lớp rất mỏng. Sau mỗi lần cắt, mô bệnh được kiểm tra vi thể ngay trong phòng mổ. Quá trình lặp lại cho đến khi diện cắt hoàn toàn không còn tế bào ung thư. Nhờ đó, phương pháp này đảm bảo lấy hết mô bệnh nhưng vẫn bảo tồn tối đa mô lành xung quanh yếu tố đặc biệt quan trọng ở vùng mặt. Hiện bệnh nhân đang được theo dõi và chăm sóc hậu phẫu hằng ngày.

Theo các tài liệu quốc tế, Mohs cho tỷ lệ khỏi bệnh 90-95% với BCC tái phát, vượt trội so với phẫu thuật thông thường, nhất là với các thể mô học nguy cơ cao và tổn thương.

Đáng chú ý, nguy cơ tái phát vẫn tồn tại ngay cả khi đã điều trị đúng phác đồ, đặc biệt với thể thâm nhiễm và u nhỏ. Đây không phải do hạn chế của cơ sở điều trị, mà do bản chất sinh học của khối u với ranh giới vi thể rất khó kiểm soát nếu không có kỹ thuật như Mohs.

TS.BS. Nguyễn Hồng Sơn, Trưởng Khoa Phẫu thuật Tạo hình Thẩm mỹ và Phục hồi chức năng, Bệnh viện Da liễu Trung ương khuyến cáo người dân cần đi khám chuyên khoa da liễu khi xuất hiện nốt sần hoặc mảng da bóng, vết loét không lành, vùng da dày cứng ở mặt, tai, cổ, hoặc sẹo cũ có dấu hiệu thay đổi. Với những người đã từng điều trị BCC, việc tái khám định kỳ và theo dõi sát sẹo cũ có ý nghĩa quyết định trong phát hiện sớm tái phát.