Công khai rao bán thuốc lá điện tử trên mạng xã hội bất chấp lệnh cấm

Theo ghi nhận của phóng viên, chỉ cần tìm kiếm các từ khóa như “vape”, “pod”, “thuốc lá điện tử” trên Facebook, hàng loạt hội nhóm công khai xuất hiện với nhiều bài đăng rao bán sản phẩm mỗi ngày.

Tại một nhóm mang tên “Vape Pod, Điện Tử”, nhiều tài khoản thường xuyên đăng tải hình ảnh các loại thuốc lá điện tử, tinh dầu, pod dùng một lần cùng thông tin giá bán và số điện thoại liên hệ.

Một tài khoản đăng hình ảnh nhiều loại tinh dầu kèm dòng quảng cáo: “Td 10ml 55k/chai, Td 30ml 170k/chai, Pod 1 lần 230/chai”. Tài khoản khác công khai nhận “hoả tốc HN (ko cọc)” cùng số điện thoại liên hệ, quảng bá đủ loại thiết bị pod nhiều màu sắc.

Không khó để bắt gặp những bài đăng với nội dung như: “Máy từ 3xx”, “đầu từ 70k”, “juice các loại từ 160k”, “hoả tốc Hà Nội không cọc”… đi kèm hình ảnh sản phẩm bắt mắt, nhiều màu sắc và hương vị trái cây, bạc hà.

Đáng chú ý, nhiều tài khoản còn để lại mã QR, Zalo hoặc số điện thoại để giao dịch riêng. Các bài đăng xuất hiện dày đặc trong mục “file phương tiện” của nhóm, cho thấy hoạt động mua bán diễn ra thường xuyên trong thời gian dài.

Theo ghi nhận, các sản phẩm được rao bán khá đa dạng, từ máy hút, đầu pod, tinh dầu đến các dòng thuốc lá điện tử dùng một lần. Nhiều thiết bị có thiết kế nhỏ gọn, màu sắc sặc sỡ, dễ tiếp cận giới trẻ.

Điều đáng lo ngại là các hội nhóm này hoạt động ở chế độ công khai, bất kỳ ai cũng có thể truy cập, xem bài viết và liên hệ mua hàng mà gần như không có rào cản nào về độ tuổi hay kiểm soát người mua.

Trước đó, tại Kỳ họp thứ 8, Quốc hội khóa XV đã chính thức thông qua Nghị quyết về việc cấm sản xuất, kinh doanh, nhập khẩu, chứa chấp, vận chuyển và sử dụng thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng từ năm 2025.

Như vậy, từ thời điểm quy định có hiệu lực, thuốc lá điện tử sẽ được xác định là hàng cấm. Các hành vi sản xuất, buôn bán, vận chuyển, tàng trữ, giao nhận thuốc lá điện tử có thể bị xử lý hành chính hoặc truy cứu trách nhiệm hình sự tùy theo tính chất, mức độ vi phạm.

Theo quy định hiện hành, người thực hiện hành vi kinh doanh, sản xuất, buôn bán, vận chuyển, tàng trữ hàng cấm có thể bị xử phạt theo Nghị định 98/2020/NĐ-CP về xử phạt vi phạm hành chính trong hoạt động thương mại, sản xuất, buôn bán hàng giả, hàng cấm và bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng.

Trường hợp đủ yếu tố cấu thành tội phạm, người vi phạm còn có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự theo Điều 190 và Điều 191 Bộ luật Hình sự năm 2015 (sửa đổi, bổ sung) về các tội sản xuất, buôn bán, vận chuyển, tàng trữ hàng cấm.

Khung hình phạt cao nhất đối với các hành vi này có thể lên tới 15 năm tù; ngoài ra, người vi phạm còn có thể bị phạt tiền hoặc cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề từ 1 đến 5 năm. Đối với pháp nhân thương mại, mức phạt tiền có thể lên tới 9 tỷ đồng và bị đình chỉ hoạt động vĩnh viễn.

Đối với hành vi sử dụng thuốc lá điện tử, hiện Bộ luật Hình sự chưa quy định xử lý hình sự đối với người chỉ sử dụng mà không có hành vi mua bán, tàng trữ. Tuy nhiên, theo khoản 1 Điều 23 Nghị định 144/2021/NĐ-CP, người sử dụng chất cấm có thể bị phạt cảnh cáo hoặc phạt tiền từ 1 đến 2 triệu đồng.

Thực tế cho thấy, dù đã có chủ trương cấm, hoạt động mua bán thuốc lá điện tử trên không gian mạng vẫn diễn biến phức tạp, công khai và khó kiểm soát. Việc giao dịch chủ yếu thông qua Facebook, Zalo, ship tận nơi khiến công tác quản lý gặp nhiều khó khăn.

Nhiều ý kiến cho rằng, cơ quan chức năng cần tăng cường rà soát, xử lý các hội nhóm, tài khoản công khai quảng cáo, mua bán thuốc lá điện tử trên mạng xã hội nhằm ngăn chặn tình trạng sản phẩm độc hại này tiếp tục len lỏi vào giới trẻ.