Đại biểu Quốc hội quan ngại việc lợi dụng không gian mạng trong hoạt động tín ngưỡng, tôn giáo

Chiều 8/4, sau khi nghe Bộ trưởng Bộ Dân tộc và Tôn giáo Nguyễn Đình Khang, thừa ủy quyền của Thủ tướng Chính phủ, trình bày Tờ trình về dự án Luật Tín ngưỡng, tôn giáo (sửa đổi); nghe Chủ nhiệm Ủy ban Văn hoá và Xã hội của Quốc hội Nguyễn Đắc Vinh trình bày Báo cáo thẩm tra dựu án Luật Tín ngưỡng, tôn giáo (sửa đổi), các đại biểu Quốc hội đã thảo luận tại tổ về luật này.

Phát biểu tại Tổ 4 (gồm đại biểu Quốc hội các đoàn: Lào Cai, TP Huế và Khánh Hòa), đa số đại biểu đều đánh giá cao việc ban hành Luật Tín ngưỡng, tôn giáo (sửa đổi). Theo các đại biểu, sau gần 10 năm thực thi, hành lang pháp lý hiện hành đã bộc lộ những bất cập trước sự vận động nhanh chóng của thực tiễn, đặc biệt là sự xuất hiện của các hình thức hoạt động tôn giáo trên không gian mạng và các quan hệ tôn giáo có yếu tố nước ngoài ngày càng phức tạp. Việc sửa đổi Luật nhằm cụ thể hóa tinh thần Nghị quyết Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng về phát huy sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc và hoàn thiện chính sách, pháp luật về tín ngưỡng, tôn giáo trong tình hình mới.

"Sửa đổi Luật tạo cơ sở pháp lý vững chắc để bảo hộ quyền tự do tín ngưỡng, tôn giáo của mọi người theo Hiến pháp. Đây là bước đi chiến lược để chủ động nhận diện, ngăn chặn việc lợi dụng tín ngưỡng, tôn giáo xâm phạm an ninh quốc gia; đồng thời khơi dậy và phát huy các giá trị văn hóa, đạo đức tốt đẹp, nguồn lực của các tôn giáo trong công cuộc xây dựng và phát triển đất nước kỷ nguyên mới", đại biểu Sùng A Lềnh (đoàn Lào Cai) nhấn mạnh.

Đề nghị làm rõ khái niệm "hoạt động tín ngưỡng, tôn giáo trên không gian mạng"

Liên quan đến dự án Luật Tín ngưỡng, tôn giáo (sửa đổi), một trong những vấn đề được nhiều đại biểu dành sự quan tâm, chính là những quy định liên quan đến hoạt động tín ngưỡng, tôn giáo trên không gian mạng.

Tại khoản 17, Điều 2 luật này quy định: "Hoạt động tín ngưỡng, tôn giáo trên không gian mạng là việc tổ chức, cá nhân theo quy định của Luật này sử dụng môi trường được hình thành bởi hệ thống mạng lưới kết nối của cơ sở hạ tầng công nghệ thông tin bao gồm mạng viễn thông, mạng Internet, mạng máy tính, hệ thống thông tin, hệ thống xử lý và điều khiển thông tin, cơ sở dữ liệu để hoạt động tín ngưỡng, tôn giáo".

Theo đại biểu Sùng A Lềnh, quy định tại dự thảo Luật "mang tính mô tả kỹ thuật, dài và khó áp dụng"; trong khi đó, khái niệm về "không gian mạng" đã được quy định trong Luật An ninh mạng năm 2025.

Vì vậy, đại biểu đề nghị làm rõ khái niệm "hoạt động tín ngưỡng, tôn giáo trên không gian mạng" và sửa đổi theo hướng: "Hoạt động tín ngưỡng, tôn giáo trên không gian mạng là việc tổ chức, cá nhân sử dụng môi trường mạng để thực hiện, truyền tải hoặc tham gia các hoạt động tín ngưỡng, tôn giáo" để tránh trùng lắp, dễ hiểu trong quá trình áp dụng, thực thi Luật.

Nghiên cứu giao Chính phủ quy định chi tiết hoạt động tín ngưỡng, tôn giáo trên không gian mạng

Đại biểu Tráng A Dương (đoàn Lào Cai) bày tỏ đồng quan điểm với đại biểu Sùng A Lềnh về việc cần làm rõ khái niệm "hoạt động tín ngưỡng, tôn giáo trên không gian mạng"; đồng thời đánh giá cao việc dự thảo Luật đã bổ sung quy định về hoạt động tín ngưỡng, tôn giáo trên không gian mạng.

"Đây là nội dung mới, phù hợp với thực tiễn và góp phần bảo đảm phạm vi điều chỉnh của Luật bao quát các hoạt động tín ngưỡng, tôn giáo trong bối cảnh chuyển đổi số và sự phát triển mạnh mẽ của công nghệ thông tin hiện nay", đại biểu Dương khẳng định.

Tuy nhiên, đại biểu Tráng A Dương cũng bày tỏ quan ngại khi thực tế hiện nay cho thấy, các hoạt động tín ngưỡng, tôn giáo trên không gian mạng diễn ra khá phức tạp, tiềm ẩn nguy cơ bị lợi dụng để thực hiện các hành vi vi phạm đạo đức xã hội, vi phạm pháp luật; thậm chí có thể tác động tiêu cực đến an ninh quốc gia, trật tự an toàn xã hội và khối đại đoàn kết toàn dân tộc.

Để chủ động và quản lý hoạt động tín ngưỡng, tôn giáo trên không gian mạng hiệu quả, đại biểu A Dương đề nghị cơ quan soạn thảo cần nghiên cứu bổ sung quy định đầy đủ, cụ thể hơn về: (1) Trách nhiệm của các tổ chức, cá nhân và các chủ thể liên quan khi cung cấp, chia sẻ thông tin về tín ngưỡng, tôn giáo trên không gian mạng; (2) Quản lý các hoạt động tín ngưỡng, tôn giáo có yếu tố xuyên biên giới, đặc biệt đối với các nền tảng số không đặt máy chủ tại Việt Nam; (3) Cơ chế phối hợp giữa các cơ quan quản lý nhà nước trong việc giám sát, xử lý các hành vi lợi dụng không gian mạng để vi phạm pháp luật trong lĩnh vực tín ngưỡng, tôn giáo.

"Tôi đề nghị, cần nghiên cứu giao Chính phủ quy định chi tiết các nội dung liên quan đến hoạt động tín ngưỡng, tôn giáo trên không gian mạng, làm cơ sở pháp lý cho việc xây dựng các văn bản hướng dẫn thi hành Luật sau khi được ban hành", đại biểu Tráng A Dương bày tỏ.

Cần xác thực tài khoản và định danh các tổ chức tôn giáo trên nền tảng số

Tham gia thảo luận tại Tổ 4, đại biểu Đặng Thị Mỹ Hương (đoàn Khánh Hòa) cũng dành sự đặc biệt quan tâm đến hoạt động tín ngưỡng tôn giáo trên không gian mạng. Bà Hương bày tỏ sự đồng thuận và đánh giá cao ban soạn thảo đã có nhiều quy định cụ thể, phù hợp hoạt động thực tiễn. Tuy nhiên, bà Mỹ Hương cũng chỉ ra điểm còn hạn chế cần hoàn nhiên như: dự thảo Luật (sửa đổi) vẫn còn thiếu các quy định về tiêu chí cụ thể cũng như cơ chế kiểm soát các hoạt động tính ngưỡng, tôn giáo hiệu quả.

Bà Hương cho hay, trong thực tế, đã xuất hiện tình trạng tổ chức, cá nhân lợi dụng mạng xã hội để truyền bá mê tính dị đoan, xuyên tạc giáo lý; tổ chức giảng đạo online trái phép, khó kiểm soát.

"Vì vậy, để tránh khoảng trống pháp lý, nâng cao hiệu quả công tác quản lý, tôi đề nghị cơ quan soạn thảo xem xét nghiên cứu bổ sung tại khoản 1, Điều 8 việc quy định rõ các trường hợp phải đăng ký, thông báo, đảm bảo tính minh bạch về cơ chế để thực hiện. Bên cạnh đó, cũng cần nghiên cứu bổ sung quy định trách nhiệm để xác thực tài khoản và định danh của các tổ chức tôn giáo trên nền tảng số", bà Hương nêu quan điểm.