Đại hội XIV - Dấu mốc đối với sự phát triển của đất nước và tiến trình xây dựng Nhà nước pháp quyền

Phóng viên Báo Phụ nữ Việt Nam đã có cuộc trao đổi với Luật sư Đặng Đức Trí, Giám đốc Hãng luật ROMA, Đoàn luật sư TPHCM, xung quanh những kỳ vọng của các luật sư về động lực, chính sách, môi trường phát triển mới, cũng như những nỗ lực và thách thức đặt ra trong quá trình hiện thực hóa khát vọng xây dựng đất nước hùng cường, phồn vinh, văn minh, hạnh phúc.

Đại hội XIV dấu mốc chiến lược đối với sự phát triển của đất nước và tiến trình xây dựng Nhà nước pháp quyền

PV: Với tư cách là một luật sư, ông quan tâm như thế nào đến Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng?

Luật sư Đặng Đức Trí: Là một công dân, đồng thời là người hành nghề trong lĩnh vực pháp luật, tôi đặc biệt quan tâm đến Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng. Đây không chỉ là sự kiện chính trị trọng đại của đất nước mà còn là dấu mốc có ý nghĩa định hướng lâu dài cho sự phát triển của quốc gia trong giai đoạn mới, giai đoạn mà yêu cầu về chất lượng tăng trưởng, về hoàn thiện thể chế, về xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa và về bảo đảm quyền con người, quyền công dân ngày càng trở nên cấp thiết.

Đối với giới luật sư, Đại hội XIV có ý nghĩa đặc biệt quan trọng bởi những quyết sách được thông qua sẽ tác động trực tiếp đến tiến trình cải cách tư pháp, cải cách hành chính, xây dựng và hoàn thiện hệ thống pháp luật đồng bộ, thống nhất, khả thi và minh bạch. Đây chính là nền tảng bảo đảm sự ổn định xã hội, thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội và củng cố niềm tin của nhân dân vào sự lãnh đạo của Đảng, quản lý của Nhà nước.

Trong suốt những năm qua, Đảng ta đã nhất quán quan điểm xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa của nhân dân, do nhân dân, vì nhân dân. Điều này thể hiện rất rõ trong các nghị quyết, chiến lược phát triển và trong thực tiễn chỉ đạo, điều hành. Đại hội XIV được kỳ vọng sẽ tiếp tục cụ thể hóa và nâng tầm những quan điểm đó, phù hợp với yêu cầu phát triển mới của đất nước trong bối cảnh hội nhập quốc tế ngày càng sâu rộng và cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư đang diễn ra mạnh mẽ.

Đại hội XIV không chỉ là dấu mốc tổng kết 40 năm đổi mới, mà còn mở ra tư duy phát triển mới dựa trên pháp quyền, dữ liệu và công nghệ, trong đó xác định rõ thể chế là "điểm nghẽn của mọi điểm nghẽn". Điều này có ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối với giới hành nghề pháp luật, bởi mọi chủ trương lớn của Đảng chỉ có thể đi vào cuộc sống khi được thể chế hóa bằng hệ thống pháp luật đồng bộ, minh bạch và khả thi.

Vì vậy, tôi kỳ vọng Đại hội XIV sẽ tiếp tục khẳng định mạnh mẽ vai trò trung tâm của pháp luật trong quản trị quốc gia hiện đại, tạo dựng niềm tin xã hội, khơi thông các nguồn lực và bảo đảm phát triển bền vững.

PV: Ông kỳ vọng Đại hội XIV sẽ tạo ra những động lực, chính sách và môi trường phát triển ra sao cho lĩnh vực pháp luật, qua đó góp phần hiện thực hóa mục tiêu xây dựng đất nước hùng cường, phồn vinh, văn minh, hạnh phúc?

Luật sư Đặng Đức Trí: Tôi kỳ vọng Đại hội XIV sẽ tiếp tục đưa ra những định hướng chiến lược, mang tầm nhìn dài hạn trong việc hoàn thiện thể chế phát triển, đặc biệt là thể chế kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa và hệ thống pháp luật đồng bộ, hiện đại. Qua đó giúp lĩnh vực pháp luật cũng như nghề luật sư phát huy đầy đủ vai trò là trụ cột của quản trị quốc gia hiện đại và phát triển bền vững.

Đây là yếu tố có ý nghĩa quyết định đối với việc tạo dựng môi trường đầu tư, kinh doanh minh bạch, ổn định, qua đó thu hút các nguồn lực trong và ngoài nước cho phát triển.

Đối với lĩnh vực pháp luật, tôi mong muốn Đại hội sẽ nhấn mạnh hơn nữa yêu cầu cải cách tư pháp toàn diện, từ hoàn thiện pháp luật đến nâng cao chất lượng thực thi pháp luật. Một hệ thống pháp luật tốt không chỉ nằm ở nội dung các văn bản, mà còn ở tính khả thi, tính minh bạch và hiệu quả trong tổ chức thực hiện. Điều này đòi hỏi sự đồng bộ giữa xây dựng pháp luật, tổ chức thi hành pháp luật và giám sát, kiểm tra việc thực thi pháp luật.

Tôi cũng kỳ vọng Đại hội XIV sẽ tạo ra động lực mạnh mẽ hơn cho việc xây dựng nền tư pháp chuyên nghiệp, hiện đại, liêm chính, phụng sự Tổ quốc và phục vụ nhân dân. Hoàn thiện hệ thống pháp luật theo hướng ngắn gọn, ổn định, minh bạch và linh hoạt, tập trung vào các nguyên tắc lớn, giảm chồng chéo, loại bỏ cơ chế "xin - cho", từ đó khơi thông các nguồn lực xã hội đang bị kìm hãm. Đây chính là nền tảng để thu hút đầu tư chiến lược, thúc đẩy kinh tế số, kinh tế xanh và đổi mới sáng tạo. Trong đó, đội ngũ luật sư cần được nhìn nhận đúng vai trò là một bộ phận quan trọng của nền tư pháp, là cầu nối giữa Nhà nước và người dân, giữa pháp luật và đời sống.

Tôi kỳ vọng Đại hội sẽ tiếp tục thúc đẩy cải cách tư pháp thực chất, đề cao tranh tụng, bảo đảm quyền bào chữa, quyền tiếp cận công lý của người dân và doanh nghiệp; đồng thời nâng cao vị thế, tính độc lập nghề nghiệp và trách nhiệm xã hội của luật sư trong bảo vệ công lý và tham gia xây dựng chính sách pháp luật.

Về mục tiêu xây dựng đất nước hùng cường, phồn vinh, văn minh, hạnh phúc, tôi cho rằng pháp luật đóng vai trò như "xương sống" của trật tự xã hội. Không thể có một xã hội hạnh phúc nếu quyền con người, quyền công dân không được tôn trọng và bảo đảm; không thể có sự phồn vinh nếu môi trường đầu tư thiếu minh bạch; và cũng không thể có một quốc gia hùng cường nếu niềm tin xã hội bị xói mòn. Ở góc độ đó, mỗi chính sách, mỗi đạo luật được ban hành đều cần được cân nhắc kỹ lưỡng trên tinh thần lấy con người làm trung tâm, lấy sự phát triển bền vững làm mục tiêu xuyên suốt.

Nỗ lực đổi mới và vượt qua thách thức để đồng hành cùng sự phát triển của đất nước

PV: Từ thực tiễn công việc của mình, theo ông, những nỗ lực nào cần được đẩy mạnh và những thách thức nào cần vượt qua để hiện thực hóa các mục tiêu mà Đại hội đề ra?

Luật sư Đặng Đức Trí: Trong thực tiễn hành nghề, tôi nhận thấy rằng, đội ngũ luật sư Việt Nam đang đứng trước cả cơ hội lớn và những thách thức không nhỏ. Cơ hội đến từ nhu cầu ngày càng cao của xã hội đối với dịch vụ pháp lý, từ tiến trình hội nhập quốc tế sâu rộng và từ sự phát triển mạnh mẽ của nền kinh tế. Tuy nhiên, thách thức cũng rất rõ ràng, nhất là yêu cầu về chất lượng, về đạo đức nghề nghiệp và về năng lực hội nhập.

Một trong những nỗ lực quan trọng nhất hiện nay là nâng cao chất lượng đội ngũ luật sư cả về chuyên môn, kỹ năng và bản lĩnh nghề nghiệp. Luật sư không chỉ cần giỏi về pháp luật trong nước, mà còn phải hiểu biết về pháp luật quốc tế, về thông lệ thương mại quốc tế, về các chuẩn mực toàn cầu. Điều này đặc biệt quan trọng trong bối cảnh Việt Nam tham gia ngày càng nhiều hiệp định thương mại tự do thế hệ mới.

Bên cạnh đó, đạo đức nghề nghiệp và trách nhiệm xã hội của luật sư cần được đặt lên hàng đầu. Luật sư không chỉ là người cung cấp dịch vụ pháp lý, mà còn là người góp phần bảo vệ công lý, bảo vệ lẽ phải, góp phần giữ gìn kỷ cương, phép nước. Nếu thiếu đi nền tảng đạo đức, thì dù có giỏi chuyên môn đến đâu, cũng khó có thể đáp ứng được yêu cầu của một nền tư pháp hiện đại, nhân văn.

Một thách thức khác là sự phát triển nhanh chóng của công nghệ, đặc biệt là trí tuệ nhân tạo và các nền tảng số. Công nghệ đang làm thay đổi căn bản cách thức hành nghề luật, từ nghiên cứu hồ sơ, soạn thảo văn bản đến tư vấn và giải quyết tranh chấp. Nếu không chủ động thích ứng, luật sư sẽ bị tụt hậu. Nhưng nếu biết tận dụng công nghệ, đó sẽ là công cụ hữu hiệu để nâng cao hiệu quả công việc và mở rộng khả năng tiếp cận dịch vụ pháp lý của người dân.

Ngoài ra, tôi cho rằng cần tiếp tục hoàn thiện cơ chế, chính sách để luật sư thực sự được hành nghề trong một môi trường minh bạch, cạnh tranh lành mạnh và được pháp luật bảo vệ. 

PV: Trân trọng cảm ơn ông!