Đào tạo bác sĩ không thể chạy theo số lượng

Thêm trường tham gia cuộc đua đào tạo bác sĩ

Trường Đại học Công nghệ TPHCM vừa công bố phương án tuyển sinh năm 2026 với dự kiến mở 2 ngành đào tạo bác sĩ y khoa và y học cổ truyền. Nhiều tranh luận trái chiều nổ ra trong bối cảnh đang siết đào tạo ngành y do trường Đại học tư thục đào tạo.

TS Nguyễn Quốc Anh, Phó hiệu trưởng Trường Đại học Công nghệ TPHCM, cho biết năm 2026, trường dự kiến tuyển sinh 61 ngành đại học chính quy thuộc các khối ngành công nghệ thông tin và trí tuệ nhân tạo, kỹ thuật - công nghệ, kinh doanh và quản lý, truyền thông - thiết kế - nghệ thuật, luật - ngôn ngữ - khoa học xã hội, khoa học sức khỏe.

Trong đó có 3 ngành mới, gồm ngành an ninh mạng và 2 ngành thuộc lĩnh vực khoa học sức khỏe là y khoa và y học cổ truyền. "Đây là những ngành có nhu cầu nhân lực cao và phù hợp xu hướng phát triển kinh tế - xã hội hiện đại trong kỷ nguyên mới của đất nước. Riêng hai ngành dự kiến tuyển sinh là y khoa và y học cổ truyền, trường áp dụng 3 tổ hợp xét tuyển, gồm các tổ hợp có toán - hóa hoặc toán - sinh, nhằm bảo đảm yêu cầu nền tảng kiến thức khoa học tự nhiên đối với nhóm ngành sức khỏe", TS Nguyễn Quốc Anh thông tin.

Trao đổi với PV Báo Phụ nữ Việt Nam, Thạc sĩ Nguyễn Thị Xuân Dung, Giám đốc Trung tâm truyền thông Đại học Công nghệ TPHCM, cho biết: "Việc mở ngành Y khoa và Y học cổ truyền năm nay của nhà trường là thông tin dự kiến trong phương án tuyển sinh năm 2026. Các ngành đào tạo bác sĩ chỉ được triển khai khi có phê duyệt chính thức của cơ quan quản lý, do đó Nhà trường sẽ công bố đầy đủ các điều kiện bảo đảm chất lượng đào tạo khi được phép mở ngành".

Thực tế, Trường Đại học Công nghệ TPHCM không phải là trường hợp cá biệt. Những năm gần đây, lĩnh vực đào tạo y khoa tại Việt Nam ghi nhận xu hướng nhiều cơ sở giáo dục đồng loạt mở thêm ngành đào tạo. Sự gia tăng nhanh về số lượng đơn vị tham gia đào tạo phản ánh nhu cầu lớn của xã hội đối với nguồn nhân lực y tế, đồng thời mở rộng cơ hội tiếp cận giáo dục đại học cho người học.

Tuy nhiên, theo các chuyên gia, sự gia tăng này cũng đặt ra không ít lo ngại, khi quy mô đào tạo có nguy cơ "phình to" trong lúc điều kiện bảo đảm chất lượng - từ đội ngũ giảng viên, cơ sở thực hành đến hệ sinh thái đào tạo y khoa - chưa chắc đã theo kịp. Đây cũng là bối cảnh khiến nhiều ý kiến kêu gọi cần siết chặt hơn công tác quản lý và kiểm định đào tạo y bác sĩ.

2 yếu tố cốt lõi trong đào tạo bác sĩ

Theo ông Phạm Văn Học, Chủ tịch HĐTV, Tổng Giám đốc Hệ thống Y khoa Hùng Vương, trong đào tạo bác sĩ, vấn đề không nằm ở việc trường công hay trường tư, mà cốt lõi là hai yếu tố then chốt.

Thứ nhất là xu hướng và quan điểm quản lý của Nhà nước: đào tạo bác sĩ phải được thực hiện tại các cơ sở chuyên biệt về y khoa. Việc một số trường không chuyên về lĩnh vực sức khỏe mở thêm mã ngành đào tạo bác sĩ là không phù hợp với bản chất đặc thù của ngành y.

Thứ hai là yêu cầu kiểm định và bảo đảm chất lượng đào tạo gồm: chương trình đào tạo đạt chuẩn, đội ngũ giảng viên có thực hành nghề, hệ thống bệnh viện/trung tâm pháp lý cho sinh viên thực tập và kiểm định độc lập. Nếu hệ thống kiểm chuẩn được áp dụng nghiêm túc và thực chất, dù là trường công hay tư cũng phải cho ra kết quả tương đương về chất lượng. Tuy nhiên, đào tạo y khoa có tính đặc thù rất cao, bởi để hình thành một bác sĩ cần cả một "hệ sinh thái" đồng bộ, từ chương trình đào tạo, đội ngũ giảng viên đến môi trường thực hành.

"Giảng viên y khoa phải vừa giảng dạy lý thuyết, vừa trực tiếp tham gia khám, chữa bệnh lâm sàng. Một trường y chuyên nghiệp - dù trường đại học công hay tư - nếu chỉ tập trung đào tạo các ngành sức khỏe như bác sĩ, điều dưỡng, kỹ thuật viên, nữ hộ sinh và có hệ thống bệnh viện thực hành đi kèm, sẽ bảo đảm chất lượng cao hơn so với các cơ sở đào tạo đa ngành, thiếu môi trường thực hành", ông Học nhấn mạnh.

Từ quan điểm đó, ông Phạm Văn Học bày tỏ: "Không nên cho phép các cơ sở giáo dục, dù công lập hay tư thục, không chuyên đào tạo lĩnh vực sức khỏe mở ngành đào tạo bác sĩ".

Theo ông, các công cụ và khung pháp lý về kiểm định, kiểm chuẩn đào tạo y bác sĩ hiện nay đã tương đối đầy đủ; vấn đề còn lại là tổ chức thực hiện, xác định rõ trách nhiệm của cơ quan và cá nhân tham gia kiểm định.

"Công tác quản lý đào tạo y bác sĩ cần được siết chặt hơn nữa để vừa đáp ứng nhu cầu nhân lực y tế, vừa bảo đảm chuẩn năng lực hành nghề và an toàn cho người bệnh", ông Phạm Văn Học khẳng định.

Việc Trường Đại học Công nghệ TPHCM dự kiến mở ngành bác sĩ phản ánh xu hướng xã hội hóa và mở rộng cơ hội học tập trong lĩnh vực y khoa. Tuy nhiên, trong bối cảnh chất lượng đào tạo ngành y đang được đặc biệt quan tâm, mở ngành cần gắn với chiến lược phát triển nhân lực y tế quốc gia, không thể chỉ dựa vào nhu cầu thị trường. Bởi đào tạo bác sĩ không thể chạy theo số lượng, mà phải đặt an toàn và niềm tin của người bệnh lên hàng đầu.