Dấu ấn phụ nữ dân tộc thiểu số Thanh Hóa trong phong trào “Sản xuất giỏi, công tác xã hội tốt”

Người đánh thức tiềm năng bản địa

Trong số những gương mặt rạng rỡ trở về từ đại ngàn, chị Hà Thị Xem, cô gái dân tộc Thái (sinh năm 1992) ở thôn Vặn, xã Yên Thắng, gây ấn tượng mạnh bởi phong thái tự tin, hiện đại của một người trẻ dám nghĩ, dám làm.

Sinh ra và lớn lên giữa không gian Mường Đeng bao la, chị Xem thuộc lòng từng mùi hương mắc khẻn, hạt dổi nồng nàn trong gian bếp của bà, của mẹ. Nhưng chị nhận ra, thứ gia vị thơm cay tuyệt mĩ của quê hương bao đời nay chỉ quẩn quanh nơi xóm bản, chưa thể giúp người dân thoát khỏi cái nghèo. Không chấp nhận thực tại ấy, chị quyết tâm đứng ra thành lập Hợp tác xã Du lịch và Phát triển Nông Lâm nghiệp Mường Đeng. Chị tự mình nghiên cứu, thử nghiệm, kết hợp tinh hoa ẩm thực truyền thống với tiêu chuẩn an toàn thực phẩm hiện đại để cho ra đời sản phẩm "Muối mắc khẻn Mường Đeng".

Không dừng lại ở nếp sản xuất cũ, nữ Giám đốc trẻ tuổi chủ động đi đầu trong chuyển đổi số. Chị đem sản phẩm OCOP của quê hương lên các nền tảng thương mại điện tử, livestream bán hàng, đưa hương vị núi rừng Lang Chánh tiếp cận người tiêu dùng khắp mọi miền đất nước. Từ những mẻ muối đượm tình người bản Vặn, chị đã "chốt" những hợp đồng tiêu thụ trị giá tới 140 triệu đồng, mở ra sinh kế mới cho bà con trong vùng. Năm 2025, dự án "Muối mắc khẻn Mường Đeng" xuất sắc đoạt Giải Nhì Cuộc thi dự án khởi nghiệp trong đoàn viên, thanh niên cấp tỉnh. Có thể nói, lọ muối nhỏ chứa đựng khát vọng lớn không chỉ quảng bá nông sản mà còn nâng tầm văn hóa quê hương Lang Chánh.

Cùng mang trong mình khát khao nâng giá trị nông sản vùng cao, chị Phạm Thị Thu, người phụ nữ dân tộc Mường (sinh năm 1987) ở thôn Cát Vân, xã Thượng Ninh, lại chọn gắn bó với cây mắc ca. Trên cương vị Phó Giám đốc Hợp tác xã Mắc Ca Thành Phát, chị Thu đã tích cực vận động bà con mạnh dạn chuyển đổi cơ cấu cây trồng, đưa khoa học kỹ thuật tiên tiến vào từng khâu gieo trồng, chế biến. Nhờ sự kiên trì và tư duy đổi mới của chị, Hợp tác xã Mắc Ca đã vươn lên đạt doanh thu bình quân khoảng 1,2 tỷ đồng mỗi năm. 

Quan trọng hơn cả con số doanh thu ấy là niềm vui của người lao động địa phương khi có công ăn việc làm ổn định ngay trên mảnh đất quê hương. Hơn 10 lao động thường xuyên tại hợp tác xã có mức thu nhập 8 triệu đồng/người/tháng - một con số mơ ước đối với bà con vùng khó. Chị Thu không chỉ làm giàu cho gia đình mà còn mở ra hướng đi bền vững, giúp nhiều hộ gia đình nghèo vươn lên làm chủ cuộc sốngH

Những tấm lòng yêu thương

Phụ nữ miền núi khi làm kinh tế giỏi không bao giờ giữ lại thành công cho riêng mình. Họ coi sự no ấm của xóm làng là thước đo lớn nhất cho sự nghiệp kinh doanh. Câu chuyện của chị Trương Thị Lý, người phụ nữ Mường (sinh năm 1979) ở thôn Minh Long, xã Cẩm Tân, chính là một minh chứng sống động. 

Là một Đảng viên gương mẫu, chị Lý nhận thức rõ vai trò tiên phong của mình trong phát triển kinh tế. Nhìn thấy tiềm năng dịch vụ tại địa phương, chị táo bạo đầu tư xây dựng mô hình kinh doanh dịch vụ vận tải và thương mại với số vốn lên tới trên 4 tỷ đồng. Mô hình hoạt động hiệu quả, mang lại doanh thu bình quân 300 - 400 triệu đồng mỗi năm. Nhưng điều khiến chị Lý được bà con quý mến, nể trọng nhất chính là tấm lòng hướng về cộng đồng. 

Chị đã tạo việc làm thường xuyên cho 25 lao động là thanh niên dân tộc thiểu số tại địa phương. Nhờ có công việc và thu nhập ổn định từ cơ sở của chị, nhiều người trẻ từng chới với giữa vòng xoáy mưu sinh đã tìm thấy hướng đi đúng đắn, góp phần giảm nghèo bền vững cho xã Cẩm Tân. 

Không dừng lại ở việc tạo sinh kế, chị Trương Thị Lý còn tích cực tham gia các phong trào vì người nghèo. Giai đoạn 2021 - 2024, chị không quản ngại khó khăn, đứng ra vận động nguồn lực xây mới 03 căn nhà đại đoàn kết cho các hộ nghèo, hộ cận nghèo. Nhìn những mái nhà mới khang trang mọc lên thay thế những căn gác dột nát, chị Lý mỉm cười xua đi những mệt mỏi. Với chị, củng cố khối đại đoàn kết toàn dân và mang lại nụ cười cho người yếu thế chính là trách nhiệm, là niềm hạnh phúc lớn lao nhất của một người cán bộ, Đảng viên.

Người vun đắp bình yên xóm bản

Bên cạnh những hình ảnh năng động trên mặt trận kinh tế, ở các bản làng miền núi Thanh Hóa, vai trò của người phụ nữ trong công tác xã hội và giữ gìn an ninh trật tự lại mang những nét đẹp lắng đọng, bền bỉ.

Tìm về thôn Đồng Khanh, xã Kim Tân, nhắc đến bà Bùi Thị Huyền (sinh năm 1972), ai ai cũng bày tỏ sự kính trọng. Bà Huyền là Bí thư Chi bộ, Trưởng Ban Công tác Mặt trận thôn, đồng thời là người có uy tín trong đồng bào dân tộc Mường. Với tác phong gần gũi, lời nói đi đôi với việc làm, bà đã trở thành hạt nhân đoàn kết của cả khu dân cư.

Bằng sự kiên trì "mưa dầm thấm lâu", bà Huyền đã vận động 100% hộ dân trong thôn tự nguyện đóng góp kinh phí xây dựng hệ thống điện chiếu sáng làng quê, thắp sáng những con đường liên thôn vốn tối tăm mịt mùng trước đây. Chưa dừng lại ở đó, bà tiếp tục vận động xã hội hóa, huy động trên 130 triệu đồng để cải tạo, xây dựng sân vận động thôn, tạo không gian sinh hoạt văn hóa, thể thao lành mạnh cho bà con. 

Đặc biệt, trong công tác giải phóng mặt bằng hay những mâu thuẫn phát sinh ở cơ sở, bà Huyền luôn là người có mặt đầu tiên. Bằng kinh nghiệm, sự thấu hiểu và uy tín của mình, bà nhẹ nhàng hòa giải từng vụ việc, không để phát sinh "điểm nóng", giữ vững sự bình yên cho xóm làng. Nhiều năm liền, dưới sự dẫn dắt của bà, Chi bộ thôn Đồng Khanh luôn hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ.

Nối tiếp dòng chảy trách nhiệm ấy là chị Võ Thị Hoài, người phụ nữ Mường (sinh năm 1986) tại thôn Bù Đồn, xã Vạn Xuân. Chị Hoài gánh trên vai hai vai trò: Trưởng Ban Công tác Mặt trận thôn kiêm Thôn đội trưởng. Một bên đòi hỏi sự mềm mỏng, khéo léo trong vận động quần chúng; một bên đòi hỏi sự nguyên tắc, quyết đoán của lực lượng vũ trang cơ sở. Nhưng ở vai trò nào, chị Hoài cũng hoàn thành một cách xuất sắc.

Hiểu được cái khó của người dân là thiếu vốn làm ăn, chị Hoài đã chủ động phối hợp với Ngân hàng Chính sách xã hội, đứng ra tín chấp hỗ trợ vay vốn cho 154 lượt thành viên với tổng số tiền lên tới hơn 12,1 tỷ đồng. Chị còn "mát tay" duy trì quỹ xoay vòng 175,6 triệu đồng giúp 38 hội viên có nguồn vốn nhỏ để quay vòng sản xuất. Nhờ dòng vốn kịp thời ấy, nhiều gia đình ở Bù Đồn đã vươn lên thoát nghèo. 

Trong công tác quốc phòng, chị Hoài trực tiếp quản lý lực lượng dân quân, kiên trì đến từng nhà vận động thanh niên lên đường nhập ngũ. Nhờ đó, thôn Bù Đồn luôn đảm bảo và vượt chỉ tiêu giao quân hằng năm, trở thành điểm sáng về an ninh - quốc phòng của địa phương.

Những câu chuyện của chị Hà Thị Xem, chị Trương Thị Lý, bà Bùi Thị Huyền, chị Võ Thị Hoài hay chị Phạm Thị Thu không phải là những hiện tượng đơn lẻ. Họ là những đại diện tiêu biểu cho hàng ngàn, hàng vạn phụ nữ dân tộc thiểu số tỉnh Thanh Hóa trong giai đoạn 2021-2026. Ở họ có sự kết hợp hài hòa giữa phẩm chất truyền thống của người phụ nữ miền núi - nhẫn nại, chịu khó, giàu tình thương - với những phẩm chất của người phụ nữ thời đại mới - tự tin, sáng tạo, dám nghĩ, dám làm và có trách nhiệm cao với cộng đồng.