Đấu tranh phản bác quan điểm sai trái về đại đoàn kết toàn dân tộc và xây dựng nền quốc phòng toàn dân vững mạnh trong kỷ nguyên mới

Sinh thời, Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn đặt vai trò, sứ mệnh, sức mạnh của tinh thần đoàn kết ở vị trí trung tâm trong tư duy chiến lược Cách mạng Việt Nam. Đoàn kết không chỉ là phương châm vận động quần chúng mà còn là nguồn gốc của mọi thắng lợi, trong đó sức mạnh quốc gia và quốc phòng đều bắt nguồn từ Nhân dân. Người khẳng định: "Trong bầu trời không gì quý bằng Nhân dân. Trong thế giới không gì mạnh bằng lực lượng đoàn kết của Nhân dân"⁽¹⁾. Luận điểm đó xác lập nguyên lý: Quốc phòng muốn vững chắc phải dựa vào Nhân dân, bảo vệ Tổ quốc là sự nghiệp của toàn dân.

Kế thừa tư tưởng đó, đại đoàn kết toàn dân tộc được xác định là nguồn lực nội sinh của sức mạnh quốc gia và là "thế trận lòng dân" – yếu tố quyết định sức mạnh bền vững của nền quốc phòng toàn dân. Vì vậy, xây dựng và củng cố khối đại đoàn kết phải gắn với giữ vững niềm tin xã hội, chủ động phòng ngừa và đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái ngay từ cơ sở.

Trên cơ sở đó, Đảng ta xác lập quan điểm xây dựng nền quốc phòng toàn dân gắn với nền an ninh nhân dân, lấy "thế trận lòng dân" làm nền tảng quyết định. Trong hệ thống chính trị, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam giữ vai trò trung tâm trong củng cố và phát huy khối đại đoàn kết toàn dân tộc - nền tảng trực tiếp của sức mạnh quốc phòng.

Đặc biệt, Văn kiện Đại hội XIV của Đảng tiếp tục khẳng định: "Phát huy sức mạnh, bản lĩnh, trí tuệ của con người Việt Nam, khối đại đoàn kết toàn dân tộc và thế trận lòng dân; kết hợp sức mạnh dân tộc với sức mạnh thời đại; chủ động, kiên quyết, kiên trì đấu tranh bảo vệ vững chắc độc lập, chủ quyền, thống nhất, toàn vẹn lãnh thổ quốc gia; bảo vệ Tổ quốc từ sớm, từ xa; gắn kết chặt chẽ, hài hòa giữa phát triển kinh tế, văn hoá, xã hội, bảo vệ môi trường với củng cố quốc phòng, an ninh, nâng cao hiệu quả hoạt động đối ngoại và hội nhập quốc tế. Bảo đảm và bảo vệ cao nhất lợi ích quốc gia - dân tộc trên cơ sở các nguyên tắc cơ bản của luật pháp quốc tế và Hiến chương Liên hợp quốc"⁽²⁾. Quan điểm đó thể hiện bước phát triển mới trong tư duy chiến lược của Đảng về quốc phòng toàn dân: Kết hợp chặt chẽ quốc phòng, an ninh với phát triển kinh tế - xã hội và đối ngoại; xây dựng "thế trận quốc phòng toàn dân" gắn với "thế trận an ninh nhân dân"; đặc biệt coi trọng xây dựng "thế trận lòng dân" vững chắc, làm nền tảng cho mọi nhiệm vụ xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.

Trong bối cảnh chuyển đổi số và không gian mạng phát triển mạnh, các thế lực thù địch gia tăng xuyên tạc, kích động chia rẽ khối đại đoàn kết toàn dân tộc nhằm phá vỡ "thế trận lòng dân" – nền tảng của nền quốc phòng toàn dân. Vì vậy, việc phát huy vai trò của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam trong củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc có ý nghĩa đặc biệt quan trọng.

Trong thời gian qua, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các tổ chức thành viên đã phát huy vai trò nòng cốt trong tập hợp Nhân dân, củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc gắn với xây dựng "thế trận lòng dân". Thực tiễn thời gian qua cho thấy, thông qua nhiều phong trào, cuộc vận động thiết thực như: "Toàn dân đoàn kết xây dựng nông thôn mới, đô thị văn minh", "Lao động giỏi", "Cựu chiến binh gương mẫu"… sức mạnh đại đoàn kết tiếp tục được khơi dậy và lan tỏa trong đời sống xã hội.

Đáng chú ý, phong trào "Tuổi trẻ xung kích bảo vệ Tổ quốc" hằng năm thu hút hàng trăm nghìn thanh niên tham gia nghĩa vụ quân sự; các chương trình "Tháng Ba biên giới", "Hành trình tuổi trẻ vì biển, đảo quê hương" huy động trên 120 tỷ đồng hướng về biên giới, hải đảo⁽³⁾. Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam triển khai các mô hình phụ nữ tham gia bảo vệ đường biên, cột mốc; Hội Nông dân Việt Nam xây dựng hơn 12.900 mô hình tự quản về an ninh trật tự, góp phần giữ vững ổn định chính trị - xã hội từ cơ sở... Những kết quả đó góp phần củng cố niềm tin xã hội, tăng cường khối đại đoàn kết toàn dân tộc và tạo nền tảng vững chắc cho xây dựng "thế trận lòng dân" trong nền quốc phòng toàn dân.

Đồng thời, Mặt trận và các tổ chức thành viên ngày càng chủ động tham gia mặt trận tư tưởng, định hướng dư luận và đấu tranh phản bác quan điểm sai trái. Việc kiện toàn Ban Chỉ đạo 35 các cấp, xây dựng lực lượng nòng cốt đã hình thành cơ chế phối hợp đồng bộ, nâng cao khả năng nắm bắt, dự báo và xử lý vấn đề từ sớm, từ xa. Nhờ đó, hoạt động đấu tranh từng bước đi vào chiều sâu, góp phần làm rõ bản chất các luận điệu xuyên tạc, củng cố niềm tin xã hội và tăng cường "thế trận lòng dân".

Trên nền tảng đó, vai trò của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các tổ chức chính trị – xã hội tiếp tục được khẳng định trong chuyển hóa sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc thành nguồn lực nội sinh của nền quốc phòng toàn dân. Sự gắn kết giữa phát triển kinh tế - xã hội với củng cố quốc phòng, an ninh và đấu tranh tư tưởng trực tiếp tạo lập "thế trận lòng dân" vững chắc, bảo đảm nền quốc phòng toàn dân được xây dựng từ chính đời sống Nhân dân.

Có thể khẳng định, việc phát huy vai trò của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam trong củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc vừa là yêu cầu cấp thiết của đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, vừa là giải pháp quan trọng để xây dựng "thế trận lòng dân", tăng cường sức mạnh nền quốc phòng toàn dân trong tình hình mới.

Trong bối cảnh các thế lực thù địch gia tăng chống phá với thủ đoạn tinh vi, chúng đẩy mạnh lợi dụng không gian mạng để lan truyền thông tin sai lệch, bóp méo chủ trương, chính sách; kích động mâu thuẫn xã hội từ các vấn đề dân sinh nhạy cảm; lợi dụng vấn đề dân tộc, tôn giáo để chia rẽ khối đại đoàn kết toàn dân tộc; xuyên tạc vai trò lãnh đạo của Đảng, phủ nhận nền quốc phòng toàn dân; đồng thời khai thác những khó khăn trong đời sống nhằm kích động tâm lý bất mãn, chia rẽ khối đại đoàn kết. Những hoạt động này làm suy giảm niềm tin xã hội, bào mòn "thế trận lòng dân", tác động trực tiếp đến nền tảng của nền quốc phòng toàn dân.

Vì vậy, cần chủ động nhận diện, đấu tranh kịp thời, tăng cường định hướng dư luận, củng cố đồng thuận xã hội và xử lý sớm các vấn đề phát sinh ngay từ cơ sở. Với vai trò trung tâm của khối đại đoàn kết toàn dân tộc, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam cần phát huy vai trò nòng cốt, tập trung triển khai một số giải pháp trọng tâm sau.

Thứ nhất, xây dựng nền tảng nhận thức xã hội vững chắc gắn với làm chủ không gian thông tin.

Đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái trước hết là xây dựng nền tảng nhận thức xã hội đúng đắn, tạo cơ sở tư tưởng vững chắc cho khối đại đoàn kết toàn dân tộc. Công tác tuyên truyền cần đổi mới theo hướng nâng cao năng lực nhận diện, sàng lọc thông tin của Nhân dân; quán triệt sâu sắc đường lối của Đảng về xây dựng nền quốc phòng toàn dân, bảo vệ Tổ quốc trong tình hình mới; đồng thời tăng cường phổ biến kiến thức quốc phòng, an ninh phù hợp với từng đối tượng, địa bàn, chú trọng vùng đồng bào dân tộc, tôn giáo, vùng sâu, vùng xa.

Cùng với đó, phát huy vai trò của hệ thống Mặt trận và các tổ chức thành viên trong định hướng dư luận, kịp thời cung cấp thông tin chính thống, không để hình thành "khoảng trống thông tin". Trong điều kiện không gian mạng tác động trực tiếp tới nhận thức xã hội, cần chuyển từ thế bị động sang chủ động định hướng, dẫn dắt, từng bước làm chủ không gian thông tin; xây dựng hệ sinh thái truyền thông chính thống có sức lan tỏa mạnh, đa dạng hóa phương thức tuyên truyền và phát huy vai trò của đội ngũ trí thức, người có uy tín.

Thứ hai, chủ động nhận diện, điều tiết và xử lý kịp thời các mâu thuẫn xã hội phát sinh gắn với phát huy chức năng giám sát, phản biện xã hội.

Đại đoàn kết toàn dân tộc chỉ bền vững khi các mâu thuẫn xã hội được điều tiết hài hòa. Với vai trò trung tâm tập hợp và điều hòa các quan hệ xã hội, Mặt trận Tổ quốc cần chủ động nắm bắt dư luận, dự báo tình hình, nhận diện sớm các nguy cơ bất ổn để điều tiết theo hướng phòng ngừa là chính, xử lý từ sớm, từ xa. Trọng tâm là tăng cường đối thoại xã hội, phát huy hiệu quả hòa giải ở cơ sở, phối hợp xử lý các vấn đề nhạy cảm ngay từ đầu, không để tích tụ thành điểm nóng.

Trên cơ sở đó, nâng cao hiệu quả giám sát, phản biện xã hội, nhất là đối với các chính sách liên quan đến quốc phòng, an ninh, dân tộc, tôn giáo và củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc; kịp thời phát hiện, kiến nghị khắc phục những bất cập trong quá trình tổ chức thực hiện, đồng thời đẩy mạnh phản biện ngay từ khâu xây dựng chính sách, qua đó củng cố niềm tin xã hội, giữ vững ổn định chính trị - xã hội và "thế trận lòng dân" trong xây dựng nền quốc phòng toàn dân.

Thứ ba, củng cố "thế trận lòng dân" từ gốc thông qua chăm lo quyền và lợi ích chính đáng của Nhân dân.

Quán triệt sâu sắc và vận dụng nhất quán quan điểm "Dân là gốc", "Nhân dân là chủ thể, là trung tâm của công cuộc đổi mới, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc"; coi Nhân dân vừa là chủ thể sáng tạo lịch sử, vừa là nguồn sức mạnh quyết định của khối đại đoàn kết toàn dân tộc. Trên cơ sở đó, cần phát huy vai trò của Mặt trận trong triển khai các cuộc vận động, phong trào thi đua yêu nước, chăm lo an sinh xã hội; phát huy vai trò của người có uy tín, các chức sắc tôn giáo, trí thức, doanh nhân; củng cố mối quan hệ gắn bó giữa Nhân dân với Đảng, Nhà nước và lực lượng vũ trang. Khi quyền lợi chính đáng của Nhân dân được bảo đảm, niềm tin xã hội được củng cố, khối đại đoàn kết toàn dân tộc được tăng cường, qua đó tạo nền tảng xã hội vững chắc cho xây dựng nền quốc phòng toàn dân vững mạnh, hiện đại.

Thứ tư, phát huy vai trò trung tâm của Mặt trận trong chuyển hóa sức mạnh đại đoàn kết thành sức mạnh quốc phòng.

Trên nền tảng "thế trận lòng dân" đã được củng cố, đại đoàn kết toàn dân tộc cần được chuyển hóa thành sức mạnh tổng hợp trong xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Vì vậy, cần tiếp tục phát huy vai trò trung tâm của Mặt trận trong tập hợp các tầng lớp Nhân dân, củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc, phát huy vai trò của người có uy tín, trí thức, chức sắc tôn giáo, doanh nhân, tạo sự đồng thuận xã hội rộng rãi trong thực hiện nhiệm vụ quốc phòng, an ninh.

Đồng thời, phối hợp chặt chẽ với lực lượng vũ trang xây dựng thế trận quốc phòng toàn dân gắn với thế trận an ninh nhân dân, phát huy vai trò của Nhân dân trong giữ gìn an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội, đổi mới nội dung, phương thức hoạt động của Mặt trận theo hướng hiện đại. Qua đó, chuyển hóa sức mạnh đại đoàn kết thành sức mạnh tổng hợp của "thế trận lòng dân", hình thành thế trận quốc phòng toàn dân gắn với thế trận an ninh nhân dân vững chắc, góp phần xây dựng nền quốc phòng toàn dân vững mạnh, hiện đại.

(1) Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nxb. Chính trị quốc gia Sự thật, Hà Nội, 2011, t. 10, tr. 453.

(2) Nghị quyết Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ XIV.

(3) Báo cáo Tổng kết Chương trình hành động của Đoàn TNCS Hồ Chí Minh thực hiện Nghị quyết Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIII của Đảng.