Đề xuất đặt tên đường mang tên Giáo sư Hoàng Chương
Giáo sư Hoàng Chương lúc sinh thời
Giáo sư, Anh hùng Lao động Hoàng Chương được ví như "cánh chim đại bàng", cây đại thụ có công lao to lớn trong việc bảo tồn và phát huy các giá trị nghệ thuật truyền thống của dân tộc. Gần 80 năm tận hiến cho văn hóa nước nhà, di sản ông để lại không chỉ là khối lượng công trình nghiên cứu đồ sộ mà còn là ngọn lửa đam mê truyền lại cho các thế hệ mai sau.
Ngày 6/6 tại Hà Nội, Viện Nghiên cứu Bảo tồn và Phát huy Văn hóa dân tộc phối hợp cùng Hội Nghệ sĩ Sân khấu Việt Nam và gia đình đã tổ chức hội thảo khoa học Giáo sư, Anh hùng lao động Hoàng Chương với văn hóa dân tộc. Sự kiện diễn ra nhân dịp kỷ niệm 1 năm ngày mất của ông.
Hội thảo có sự tham dự của TS Ngô Đông Hải - Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương; nhà báo Nguyễn Thanh Lâm, Ủy viên Trung ương Đảng, Tổng Giám đốc Đài Truyền hình Việt Nam, Phó Trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương; PGS.TS.Nhạc sĩ Đỗ Hồng Quân - Phó Chủ tịch không chuyên trách Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam, Chủ tịch Liên hiệp các Hội Văn học Nghệ thuật Việt Nam cùng nhiều nhà khoa học và các văn nghệ sĩ.
Các đại biểu chủ trì hội thảo
Người đặt nền móng và "linh hồn" của công tác bảo tồn văn hóa
Phát biểu tại hội thảo, NSND Lê Tiến Thọ - nguyên Thứ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, Viện trưởng Viện Nghiên cứu Bảo tồn và Phát huy Văn hóa dân tộc - khẳng định Giáo sư Hoàng Chương là người có công lớn trong việc thành lập và lãnh đạo Trung tâm Bảo tồn phát huy nghệ thuật dân tộc (nay là Viện Nghiên cứu Bảo tồn và Phát huy Văn hóa dân tộc).
Theo NSND Lê Tiến Thọ, từ những ngày đầu thành lập với vô vàn khó khăn, Giáo sư Hoàng Chương cùng các cộng sự đã đặt những viên gạch đầu tiên xây dựng nên một địa chỉ nghiên cứu uy tín. Trải qua hơn 25 năm, Viện đã quy tụ được đội ngũ đông đảo các chuyên gia, nhà khoa học và văn nghệ sĩ tâm huyết.
"Việc tổ chức hội thảo hôm nay không chỉ nhằm tưởng nhớ và tri ân những đóng góp to lớn của Giáo sư Hoàng Chương đối với văn hóa dân tộc, mà còn là dịp để nhìn lại những bài học quý báu từ cuộc đời, sự nghiệp của ông, qua đó tiếp tục kế thừa và phát triển những giá trị mà ông đã dày công vun đắp", NSND Lê Tiến Thọ nhấn mạnh.
NSND Lê Tiến Thọ
Đồng quan điểm, PGS.TS, nhạc sĩ Đỗ Hồng Quân bày tỏ niềm xúc động và khẳng định Giáo sư Hoàng Chương vừa là người lãnh đạo, vừa là "linh hồn" của Viện trong suốt hơn 2 thập kỷ. Ông có khả năng đặc biệt trong việc tập hợp, thuyết phục các trí thức, học giả hàng đầu trong và ngoài nước cũng như các nhà lãnh đạo cùng chung tay cho sự nghiệp văn hóa.
"Cánh chim đại bàng" của sân khấu truyền thống
Dưới sự chèo lái của Giáo sư Hoàng Chương, Viện đã triển khai khối lượng công việc đồ sộ với các đề tài cấp bộ, hàng chục hội thảo khoa học, xuất bản Tạp chí Văn Hiến và sáng lập Giải thưởng Đào Tấn. Ông cũng làm chủ biên và tác giả của hơn 20 công trình nghiên cứu đồ sộ về nghệ thuật Tuồng, Cải lương, Bài chòi... Ngoài ra, một di sản mang tầm chiến lược được ông khởi xướng từ năm 2000 là chương trình "Sân khấu học đường", giúp bồi dưỡng tình yêu di sản cho thế hệ công chúng tương lai.
NSND Thúy Mùi
Đánh giá về sự nghiệp của cố Giáo sư, NSND Trịnh Thúy Mùi - Chủ tịch Hội Nghệ sĩ Sân khấu Việt Nam - trân trọng gọi ông là "cánh chim đại bàng" trên bầu trời sân khấu Việt Nam với gần 80 năm gắn bó. Bà chia sẻ: "Ông là một trí tuệ uyên bác, một tình yêu mãnh liệt với nghệ thuật truyền thống và là người chiến sĩ kiên cường trong cuộc đấu tranh bảo vệ các giá trị chân chính của sân khấu dân tộc. Hội Nghệ sĩ Sân khấu Việt Nam luôn tự hào về ông - người Anh hùng Lao động duy nhất của giới sân khấu trong thời kỳ đổi mới".
Trong khi đó, dưới góc độ một người đồng nghiệp gần gũi, nhà báo Đức Lượng, nguyên Phó Tổng Biên tập Báo Nhân Dân, chia sẻ điều ông khâm phục nhất ở Giáo sư Hoàng Chương chính là khát vọng cống hiến không ngừng nghỉ và khả năng truyền cảm hứng, dẫn dắt các thế hệ nối tiếp.
Tôn vinh một nhân cách tận hiến
Hội thảo đã ghi nhận hàng chục tham luận thống nhất nhận định: Cuộc đời Giáo sư, Anh hùng Lao động Hoàng Chương là tấm gương sáng về tinh thần lao động sáng tạo và sự tận hiến cho văn hóa dân tộc, phục vụ nhân dân.
Các đại biểu tham gia hội thảo
Với những cống hiến bền bỉ, ông đã được Đảng và Nhà nước trao tặng nhiều phần thưởng cao quý như Huân chương Lao động hạng Nhất, Nhì, Ba; danh hiệu Anh hùng Lao động thời kỳ đổi mới; danh hiệu Công dân Thủ đô ưu tú cùng nhiều giải thưởng quốc tế.
Kết thúc hội thảo, các đại biểu đồng tình cho rằng, việc đề xuất đặt tên một con đường mang tên Giáo sư Hoàng Chương không chỉ là sự ghi nhận xứng đáng cho một "cây đại thụ" của nền nghệ thuật truyền thống, mà còn là cách thiết thực để tôn vinh, lưu truyền các giá trị văn hóa cao đẹp cho thế hệ mai sau.
Giáo sư Hoàng Chương sinh năm 1931 tại Bình Định, mất ngày 5/6/2025 tại Hà Nội. Ông từng là Phó Giám đốc Nhà hát Tuồng Việt Nam, Viện trưởng Viện Nghiên cứu Sân khấu Việt Nam, Viện trưởng Viện Nghiên cứu Bảo tồn và Phát huy Văn hóa dân tộc, Chủ nhiệm Tạp chí Văn hiến Việt Nam, Phó Chủ tịch thường trực Trung ương Hội hữu nghị Việt Nam - Romania.
Ông là tác giả của hơn 20 đầu sách nghiên cứu, hàng trăm bài báo khoa học; dàn dựng hàng chục vở tuồng và kịch đạt giải thưởng lớn; là học giả uy tín được nhiều trường đại học Mỹ mời thuyết giảng về nghệ thuật truyền thống Việt Nam. Ông được nhận danh hiệu Anh hùng Lao động thời kỳ đổi mới năm 2020, Huân chương Lao động hạng Nhất năm 2005, Công dân Thủ đô ưu tú năm 2022.
