Đề xuất phụ thu nhiên liệu các đường bay nội địa, giá vé bay có thể tăng từ tháng 4

Trong bối cảnh căng thẳng quân sự tại Trung Đông chưa có dấu hiệu hạ nhiệt, giá nhiên liệu bay Jet A-1 vẫn duy trì ở mức cao và có những diễn biến khó lường, các hãng hàng không đều có kế hoạch điều chỉnh tăng giá vé trong giai đoạn tháng 4/2026.

Có thể tăng giá vé máy bay

Trong báo cáo Bộ Xây dựng về kế hoạch khai thác vận tải hàng không trong bối cảnh biến động giá nhiên liệu Jet A-1, theo ông Đỗ Hồng Cẩm, Phó Cục trưởng Cục Hàng không Việt Nam, với diễn biến căng thẳng và chưa có dấu hiệu hạ nhiệt từ tình hình chiến sự tại khu vực Trung Đông, biến động giá xăng dầu dự báo sẽ tiếp tục giữ ở mức cao.

Đánh giá các doanh nghiệp cung cấp phụ thuộc lớn vào nguồn cung nhiên liệu hàng không từ nước ngoài là trở ngại cũng như rủi ro lớn khi chuỗi cung ứng bị ảnh hưởng, ông Cẩm cho biết hiện tại các doanh nghiệp vẫn đang nỗ lực tìm kiếm, đa dạng hoá nguồn cung phù hợp cùng với sự hỗ trợ, tạo điều kiện của các cơ quan nhà nước qua các kênh trao đổi, ngoại giao các cấp.

“Các doanh nghiệp cung cấp nhiên liệu hàng không cam kết đáp ứng được cho hoạt động khai thác đến trung tuần tháng 4/2026. Sau thời điểm này lượng nhiên liệu Jet A-1 chưa thể bảo đảm và nhiều khả năng sẽ phải nhập/mua với giá giá spot (giao dịch tại thời điểm/ giao ngay) rất cao,” ông Cẩm nói.

Với khả năng duy trì cung ứng nhiên liệu như nêu trên, lãnh đạo Cục Hàng không khẳng định việc điều hành khai thác vận tải hàng không từ nay đến giữa tháng 4/2026 được duy trì cơ bản vẫn đáp ứng các quy định về hàng không và phù hợp với điều kiện thực tế đội tàu bay, hạ tầng…

Hiện nay, các hãng hàng không Việt Nam vẫn đang duy trì hoạt động khai thác với mạng đường bay và tần suất theo lịch bay mùa Đông 2025/2026, chưa có sự điều chỉnh giảm. Tuy nhiên, từ tháng 4/2026, để chủ động ứng phó việc giá nhiên liệu Jet-A1 tăng, các hãng hàng không Việt Nam phải thực hiện điều chỉnh mạng đường bay và tải cung ứng phù hợp để bảo đảm duy trì hoạt động cũng như cân đối hiệu quả kinh doanh.

Theo báo cáo, hãng bay Việt Nam sẽ cân đối nguồn lực và đặt mục tiêu bảo đảm hoạt động khai thác trên các đường bay nội địa trục chính (Hà Nội-Đà Nẵng-Thành phố Hồ Chí Minh), duy trì trên các đường bay để phục vụ nhiệm vụ chính trị-kinh tế-xã hội.

Với đường bay quốc tế, các hãng hàng không Việt cũng cố gắng để giữ tối đa lịch sử khai thác và duy trì hiện diện trên các thị trường trọng điểm. Dù vậy, hiện tại một số hãng bay Việt Nam đã có kế hoạch hoặc chính thức điều chỉnh mạng bay với việc giảm tần suất hoặc dừng khai thác một số đường bay nội địa có tỷ lệ đặt chỗ hoặc hệ số sử dụng ghế/tải thấp - thường vào khung giờ đêm, thấp điểm và trên các đường bay ngách, đường bay không bù đắp được chi phí khai thác.

Về giá vé, các hãng hàng không Việt Nam đang cố gắng duy trì mức giá vé nội địa ổn định trong giai đoạn tháng 3/2026 với nhiều mức giá linh hoạt, mức giá thấp nhất đến cao nhất bằng khoảng 10-100% mức giá tối đa quy định.

Trên các đường bay quốc tế, các hãng đã có kế hoạch hoặc chính thức triển khai việc phụ thu nhiên liệu trên các đường bay và cung cấp thông tin đến khách hàng. Theo thông tin khảo sát với gần 40 hãng hàng không quốc tế và khu vực, có hơn 60% các hãng đã, đang hoặc dự kiến áp dụng tăng phụ thu nhiên liệu hoặc điều chỉnh nâng giá vé kể từ trung tuần tháng 3/2026 nhằm bù đắp chi phí khai thác và duy trì hoạt động trong bối cảnh xung đột tiếp diễn và giá nhiên liệu tăng cao.

Theo ước tính của Cục Hàng không Việt Nam, với tỷ trọng chi phí nhiên liệu khoảng 35-40% tổng chi phí của hãng hàng không, trường hợp mức giá Jet A-1 dao động khoảng 200 USD/thùng, tăng cao gấp đôi so với trước xung đột quân sự tác động làm tăng khoảng 40% chi phí của hãng hàng không. Trong bối cảnh căng thẳng quân sự tại Trung Đông chưa có dấu hiệu hạ nhiệt, giá nhiên liệu bay Jet A-1 vẫn duy trì ở mức cao và có những diễn biến khó lường, các hãng hàng không đều có kế hoạch điều chỉnh tăng giá vé trong giai đoạn tháng 4/2026.

Đề xuất hàng loạt giải pháp cấp bách

Trong thực tiễn ngành hàng không thế giới, trước bối cảnh giá nhiên liệu hàng không ngày càng khó dự báo và phụ thuộc nhiều vào các biến động kinh tế-chính trị, ông Cẩm cho rằng việc áp dụng phụ thu nhiên liệu hiện là thông lệ rất phổ biến.

Nhằm kịp thời ứng phó với biến động bất thường, bảo đảm ổn định hoạt động vận tải hàng không, phù hợp với thông lệ quốc tế và trên cơ sở cân đối khả năng chi trả của người dân, hài hòa lợi ích giữa Nhà nước-doanh nghiệp-xã hội, Cục Hàng không đề xuất cơ chế phụ thu nhiên liệu hàng không đối với dịch vụ vận chuyển hành khách hàng không nội địa hạng phổ thông cơ bản, áp dụng trong thời gian ngắn (trong 3 tháng).

Trước tình hình hiện tại và những nguy cơ đang hiện hữu, Cục Hàng không báo cáo và kiến nghị Bộ Xây dựng xem xét, báo cáo Chính phủ và các cơ quan có thẩm quyền về giải pháp cấp bách để hỗ trợ hoạt động khai thác hàng không trước diễn biến bất lợi từ giá nhiên liệu Jet A-1.

Cụ thể, Cục Hàng không kiến nghị cho phép áp dụng cơ chế phụ thu nhiên liệu hàng không đối với dịch vụ vận chuyển hành khách hàng không nội địa hạng phổ thông cơ bản (xác định ngoài mức giá tối đa quy định), với các mức điều chỉnh linh hoạt theo giá nhiên liệu Jet A-1; xem xét gia hạn thời gian áp dụng thuế nhập khẩu 0%, giảm thuế bảo vệ môi trường từ 1.500 đồng/lít xuống còn 1.000 đồng/lít với nhiên liệu Jet A-1

Cơ quan này kiến nghị giảm thuế giá trị gia tăng (VAT) đối với nhiên liệu bay Jet A-1 để giúp các doanh nghiệp giảm bớt áp lực dòng tiền khi phải ứng nộp thuế VAT trước rồi mới thực hiện hồ sơ hoàn thuế theo kỳ.

Ngoài ra, Chính phủ, Bộ Ngoại giao tiếp tục triển khai làm việc, trao đổi thông qua ngoại giao các cấp với các quốc gia có nguồn cung nhiên liệu lớn để tạo điều kiện cho các doanh nghiệp Việt Nam tiếp tục thực hiện và triển khai mới các hợp đồng mua nhiên liệu Jet A-1.

Bộ Công Thương, Bộ Tài chính, Tập đoàn công nghiệp Dầu khí Quốc gia chỉ đạo Nhà máy Lọc dầu Nghi Sơn tăng tối đa công suất và ưu tiên sản xuất nhiên liệu Jet A-1, đồng thời ưu tiên cung cấp cho các doanh nghiệp nhiên liệu hàng không trong nước.