DGC bị loại khỏi VN30, BSR chính thức thế chỗ: Điều gì đang xảy ra?

Theo thông báo từ HoSE, DGC sẽ chính thức bị loại khỏi chỉ số top 30 công ty niêm yết có vốn hóa thị trường và thanh khoản (VN30) kể từ ngày 13/5/2026. Nguyên nhân xuất phát từ việc cổ phiếu này bị đưa vào diện kiểm soát theo Quyết định số 364/QĐ-SGDHCM ngày 6/5/2026, do doanh nghiệp chậm nộp báo cáo tài chính kiểm toán năm 2025 quá thời hạn quy định hơn 30 ngày.

Không chỉ rời top VN30, DGC còn bị loại khỏi hàng loạt bộ chỉ số lớn khác gồm: 100 cổ phiếu có vốn hóa và thanh khoản lớn nhất trên sàn HOSE (VN100), chỉ số vốn hóa bao gồm các cổ phiếu niêm yết trên sàn HOSE (VNAllshare), Chỉ số các cổ phiếu công nghiệp hiện đại và công nghệ (VNMITECH) và nhóm 50 cổ phiếu tăng trưởng hàng đầu trên thị trường chứng khoán Việt Nam (VN50 Growth). Đây được xem là diễn biến đáng chú ý bởi DGC từng là một trong những cổ phiếu hóa chất có vốn hóa lớn và tăng trưởng mạnh nhất thị trường trong giai đoạn 2021–2023.

Ở chiều ngược lại, cổ phiếu BSR được bổ sung vào VN30 nhờ đáp ứng các tiêu chí vốn hóa, thanh khoản và đang nằm trong nhóm cổ phiếu dự phòng ưu tiên của chỉ số này. Việc được thêm vào VN30 được kỳ vọng sẽ giúp thanh khoản và mức độ quan tâm của nhà đầu tư đối với BSR tăng lên trong thời gian tới, đặc biệt từ các quỹ đầu tư được giao dịch trên các sàn giao dịch (ETF) mô phỏng chỉ số.

Ngoài ra, do BSR được chuyển từ nhóm cổ phiếu của các công ty có vốn hóa trung bình (VNMidcap) lên VN30 nên cổ phiếu BAF của BAF Việt Nam cũng được bổ sung vào nhóm VNMidcap. Đồng thời, BAF cũng thay thế DGC trong nhóm VN100.

Từ “vua hóa chất” đến ông lớn lọc dầu: DGC và BSR đang sở hữu điều gì?

DGC là mã cổ phiếu của Công ty Cổ phần Tập đoàn Hóa chất Đức Giang – doanh nghiệp có lịch sử hình thành từ năm 1963, tiền thân là Công ty Hóa chất Đức Giang thuộc Bộ Công nghiệp.

Doanh nghiệp hoạt động chính trong lĩnh vực sản xuất hóa chất công nghiệp, đặc biệt nổi bật ở mảng photpho vàng, axit phosphoric, phân bón và các sản phẩm hóa chất phục vụ ngành điện tử, pin và bán dẫn. Đức Giang hiện là một trong những nhà sản xuất photpho vàng lớn nhất khu vực Đông Nam Á.

Trong nhiều năm gần đây, DGC ghi dấu ấn nhờ kết quả kinh doanh tăng trưởng mạnh khi giá photpho và hóa chất công nghiệp tăng cao trên thị trường thế giới. Công ty cũng mở rộng hệ sinh thái sang lĩnh vực phân bón, khai khoáng và bất động sản khu công nghiệp.

Tuy nhiên, việc chậm công bố báo cáo tài chính kiểm toán đã khiến cổ phiếu DGC bị đưa vào diện kiểm soát, ảnh hưởng lớn đến hình ảnh doanh nghiệp cũng như vị thế trên thị trường chứng khoán.

Ngoài hoạt động kinh doanh cốt lõi, ngày 8/5/2026, doanh nghiệp cũng tổ chức Đại hội đồng cổ đông bất thường nhằm miễn nhiệm và bầu bổ sung 3 thành viên HĐQT cho nhiệm kỳ 2024–2029, đồng thời thông qua việc lựa chọn công ty kiểm toán mới.

Trong khi đó, BSR là mã cổ phiếu của Công ty Cổ phần Lọc hóa dầu Bình Sơn – đơn vị quản lý và vận hành Nhà máy lọc dầu Dung Quất tại Quảng Ngãi.

BSR được thành lập năm 2008 và là công ty thành viên chủ lực của Petrovietnam trong lĩnh vực lọc – hóa dầu. Đây cũng là doanh nghiệp vận hành nhà máy lọc dầu đầu tiên của Việt Nam.

Lĩnh vực kinh doanh chính của BSR gồm sản xuất và kinh doanh xăng dầu, chế biến dầu thô, sản xuất hóa dầu và kinh doanh các sản phẩm năng lượng, nhiên liệu. Nhà máy Dung Quất hiện cung cấp khoảng 30–35% nhu cầu xăng dầu trong nước, đóng vai trò quan trọng đối với an ninh năng lượng quốc gia.

Những năm gần đây, BSR hưởng lợi lớn từ biến động giá dầu và nhu cầu tiêu thụ nhiên liệu phục hồi sau đại dịch. Doanh nghiệp liên tục ghi nhận doanh thu hàng trăm nghìn tỷ đồng mỗi năm và thuộc nhóm doanh nghiệp có lợi nhuận lớn trên sàn chứng khoán.

Việc thay đổi nhóm chỉ số ảnh hưởng ra sao?

Việc thay đổi thành phần trong các bộ chỉ số lớn như VN30 hay VN100 không đơn thuần mang ý nghĩa kỹ thuật, mà còn tác động trực tiếp đến dòng tiền trên thị trường. Đây là những bộ chỉ số được nhiều quỹ ETF và quỹ đầu tư tổ chức sử dụng làm cơ sở tham chiếu để xây dựng danh mục. Vì vậy, khi một cổ phiếu bị loại khỏi rổ chỉ số, các quỹ thường buộc phải bán ra để tái cơ cấu theo đúng tỷ trọng quy định. Ngược lại, những cổ phiếu được thêm mới sẽ được mua vào với khối lượng đáng kể.

Trong trường hợp này, việc DGC bị loại khỏi VN30 và hàng loạt bộ chỉ số lớn có thể tạo áp lực bán ngắn hạn lên cổ phiếu, đặc biệt từ các quỹ ETF mô phỏng VN30 và VN100. Không chỉ ảnh hưởng đến cung cầu trên thị trường, việc rời khỏi các rổ chỉ số quan trọng còn có thể khiến mức độ hiện diện của DGC trong danh mục của nhiều nhà đầu tư tổ chức suy giảm đáng kể. Đây là yếu tố có thể tác động đến thanh khoản và tâm lý nhà đầu tư trong thời gian tới.

Ở chiều ngược lại, BSR được hưởng lợi rõ rệt khi chính thức góp mặt trong VN30. Việc lọt vào rổ chỉ số vốn hóa lớn nhất thị trường thường giúp cổ phiếu gia tăng thanh khoản, cải thiện khả năng thu hút dòng vốn ngoại cũng như nâng mức độ nhận diện đối với các quỹ đầu tư lớn. Trên thực tế, nhiều cổ phiếu sau khi được thêm vào VN30 thường ghi nhận sự gia tăng mạnh về khối lượng giao dịch trong giai đoạn các quỹ thực hiện tái cơ cấu danh mục.

Không chỉ BSR, cổ phiếu BAF cũng được chú ý khi được bổ sung vào VNMidcap và thay thế DGC trong VN100. Điều này giúp BAF có cơ hội tiếp cận thêm dòng tiền từ các quỹ đầu tư theo chỉ số tầm trung, đồng thời cải thiện độ phủ trên thị trường chứng khoán.

Giới phân tích cho rằng đây là một trong những đợt cơ cấu chỉ số đáng chú ý nhất của HoSE trong quý II/2026 bởi sự thay đổi diễn ra ở nhiều bộ chỉ số lớn cùng lúc, đồng thời liên quan đến những doanh nghiệp có vốn hóa và sức ảnh hưởng đáng kể trên thị trường.