Diễn đàn tháng 11: Ngôi nhà an toàn - điểm tựa cho phụ nữ và trẻ em

PV: Tại xã Tân Hộ Cơ, những phụ nữ, trẻ em có nguy cơ bị bạo lực gia đình, xâm hại hoặc rơi vào hoàn cảnh cần được bảo vệ thường gặp những khó khăn gì? Theo chị, đâu là những rào cản khiến nạn nhân chưa dám lên tiếng, tìm kiếm sự trợ giúp hoặc rời khỏi môi trường sống không an toàn?

Chị Dương Thị Hồng Chuyên: Theo tôi, trong cuộc sống, vẫn còn những trường hợp phụ nữ, trẻ em gặp khó khăn, bị tổn thương, có nguy cơ bị bạo lực, xâm hại hoặc chưa biết tìm đến đâu để được hỗ trợ, khó khăn của phụ nữ, trẻ em trong hoàn cảnh này không chỉ là thiếu nơi ở an toàn mà còn là tâm lý lo sợ, thiếu người tin cậy để chia sẻ, phụ thuộc kinh tế và chưa biết tìm sự trợ giúp ở đâu.

Với phụ nữ, nỗi lo sinh kế, việc học của con, những yếu tố bên ngoài của xã hội tác động và nguy cơ tiếp tục bị đe dọa có thể khiến chị em khó rời khỏi môi trường không an toàn; trẻ em lại phụ thuộc vào người lớn, hạn chế khả năng tự bảo vệ. Phụ nữ và trẻ em có nguy cơ hoặc có dấu hiệu bị bạo lực, xâm hại, kiểm soát, bỏ mặc, tổn thương về thể chất hoặc tinh thần. Trong gia đình phát sinh mâu thuẫn, khủng hoảng kéo dài, có nguy cơ ảnh hưởng đến an toàn, ổn định và sự phát triển của phụ nữ và trẻ em.

Rào cản đáng quan tâm là tâm lý mặc cảm, sợ bị đàm tiếu, sợ ảnh hưởng gia đình hoặc bị trả đũa. Vì vậy, Hội LHPN xã Tân Hộ Cơ xác định phải gần gũi, lắng nghe, giữ kín thông tin và hỗ trợ thiết thực để người cần bảo vệ tin tưởng tìm đến chia sẻ, hướng dẫn "Chương trình lắng nghe, phụ nữ và trẻ em nói".

PV: Hiện nay, địa phương đã có những mô hình, địa chỉ hoặc cơ chế nào để tiếp nhận, hỗ trợ phụ nữ và trẻ em bị bạo lực, xâm hại hoặc gặp nguy cơ mất an toàn? Khi phát hiện một trường hợp cần bảo vệ khẩn cấp, Hội LHPN xã sẽ phối hợp với chính quyền, công an, y tế và các đơn vị liên quan như thế nào để bảo đảm nơi ở an toàn, bảo mật thông tin và hỗ trợ kịp thời cho nạn nhân?

Chị Dương Thị Hồng Chuyên: Xuất phát từ thực tế của địa phương là xã biên giới, Hội LHPN xã Tân Hộ Cơ triển khai mô hình "Ngôi nhà An toàn cho phụ nữ và trẻ em" với mong muốn xây dựng một địa chỉ gần gũi, an toàn và tin cậy để phụ nữ, trẻ em có thể tìm đến khi cần được chia sẻ, hỗ trợ và bảo vệ.

Mô hình không chỉ mang ý nghĩa là một địa điểm hỗ trợ, mà quan trọng hơn là tạo nên một mạng lưới cộng đồng cùng quan tâm, đồng hành và bảo vệ phụ nữ, trẻ em. Khi có trường hợp cần hỗ trợ, các thành viên của mô hình sẽ phối hợp Hội LHPN, chính quyền, Mặt trận, Công an, ngành Y tế và các cơ quan, đơn vị có liên quan để kịp thời nắm bắt tình hình, tư vấn, hỗ trợ và chuyển tuyến khi cần thiết.

Ngày 28/8/2026, Hội LHPN xã đã triển khai mô hình "Ngôi nhà an toàn cho phụ nữ và trẻ em" với tổ vận hành có sự tham gia của công an, y tế, tư pháp, giáo dục, Mặt trận và Hội Phụ nữ; đồng thời triển khai "Địa chỉ tin cậy cộng đồng" tại ấp Dinh Bà, Chiến Thắng theo nguyên tắc "An toàn - Tin cậy - Bảo mật - Kịp thời". Đây là những đầu mối để kết nối hỗ trợ người cần được bảo vệ.

Đây cũng là một trong những nội dung góp phần thực hiện tiêu chuẩn 5 không; 3 sạch, 3 an trong bộ tiêu chí xây dựng Nông thôn mới hiện nay.

PV: Theo chị, một địa chỉ nhà an toàn thực sự cần đáp ứng những điều kiện tối thiểu nào ngoài việc có nơi ở tạm lánh? Đặc biệt, việc tư vấn tâm lý, hỗ trợ pháp lý, chăm sóc sức khỏe và tạo sinh kế để phụ nữ có thể tự chủ kinh tế, không phải quay lại môi trường bạo lực cần được thực hiện ra sao?

Chị Dương Thị Hồng Chuyên: Theo tôi, nhà an toàn cần có người phụ trách rõ ràng, cách tiếp nhận và phối hợp xử lý kịp thời, bảo đảm an ninh, nhu cầu sinh hoạt thiết yếu, sự riêng tư và điều kiện phù hợp với trẻ em. Người đến đây phải được tôn trọng, lắng nghe, không bị phán xét hay gây áp lực quay về khi chưa an toàn.

Việc hỗ trợ cần theo nhu cầu từng người: Kết nối người có chuyên môn tư vấn tâm lý, đơn vị hỗ trợ pháp lý và cơ sở y tế; đồng thời xây dựng phương án ổn định cuộc sống. Hội LHPN có thể kết nối các tổ liên kết nghề, tổ hùn vốn tiết kiệm, nguồn vốn phù hợp và hoạt động hỗ trợ khởi nghiệp, tiêu thụ sản phẩm. Mục tiêu là giúp chị em từng bước có việc làm, thu nhập, tự chủ kinh tế và có điều kiện thoát khỏi hoàn cảnh bạo lực, đổi mới trong cách nghĩ, cách làm, hoàn thiện bản thân hơn.

PV: Trong quá trình triển khai công tác bảo vệ phụ nữ và trẻ em tại địa phương, Hội đã gặp những khó khăn gì về nguồn lực, nhân lực chuyên môn, kinh phí và sự phối hợp giữa các ngành? Hội mong muốn chính quyền địa phương quan tâm, hỗ trợ những cơ chế hoặc điều kiện cụ thể nào để việc bảo vệ nạn nhân không chỉ dừng ở tuyên truyền, vận động mà có thể hỗ trợ lâu dài?

Chị Dương Thị Hồng Chuyên: Khó khăn của Hội LHPN xã là kinh phí hoạt động còn hạn chế; Mô hình hoạt động theo tinh thần tự nguyện, chia sẻ, chưa có kinh phí sinh hoạt, điều kiện trang thiết bị ở cơ sở chưa đáp ứng yêu cầu. Địa điểm tiếp nhận thông tin hiện nay được tổ chức tại Trụ sở ấp; nhu cầu tập huấn, nâng cao kỹ năng cho cán bộ còn lớn. 

Công tác hỗ trợ nạn nhân đòi hỏi chuyên môn về tâm lý, pháp lý, bảo vệ trẻ em và sự phối hợp kịp thời, liên tục giữa nhiều đơn vị, trong khi Hội LHPN không thể tự đảm nhiệm tất cả các nội dung.

Hội LHPN xã mong tiếp tục nhận được sự quan tâm lãnh đạo của Đảng ủy, chỉ đạo, hỗ trợ của UBND xã, sự phối hợp của Ủy ban MTTQ Việt Nam xã và các ngành: bố trí kinh phí, điều kiện tạm lánh thiết yếu; xác định đầu mối, trách nhiệm phối hợp; tổ chức tập huấn và kết nối đội ngũ chuyên môn. Đồng thời, cần nguồn lực hỗ trợ sinh kế, theo dõi sau tạm lánh để người được bảo vệ ổn định cuộc sống lâu dài.

PV: Qua tiếp xúc, tuyên truyền và sinh hoạt chi hội, hội viên phụ nữ đón nhận như thế nào đối với chủ trương xây dựng, kết nối các địa chỉ nhà an toàn? Hội làm cách nào để phụ nữ hiểu rằng tìm kiếm sự trợ giúp khi bị bạo lực không phải là điều đáng xấu hổ, đồng thời biết cách nhận diện nguy cơ, bảo vệ bản thân và chủ động tìm đến các địa chỉ hỗ trợ khi cần thiết?

Chị Dương Thị Hồng Chuyên: Với chủ trương xây dựng, kết nối các địa chỉ nhà an toàn, điều Hội LHPN chú trọng là giúp chị em hiểu rõ nơi nào có thể tìm đến, ai sẽ hỗ trợ và thông tin của mình được bảo vệ ra sao. Sự đón nhận cần được thể hiện bằng niềm tin và khả năng tiếp cận thực tế; Hội tiếp tục lắng nghe ý kiến qua sinh hoạt chi hội để điều chỉnh cách tuyên truyền, hỗ trợ phù hợp.

Thông qua sinh hoạt Hội, chuyên đề "Nghe phụ nữ và trẻ em nói", Hội LHPN xã lồng ghép hướng dẫn hội viên nhận diện hành vi bạo lực, nguy cơ mất an toàn, kỹ năng tìm kiếm sự trợ giúp và giới thiệu đầu mối hỗ trợ. Chúng tôi nhấn mạnh: Người bị bạo lực không có lỗi; lên tiếng, tìm sự trợ giúp là bảo vệ bản thân và con em mình, không phải điều đáng xấu hổ. Cán bộ Hội cần chủ động gần gũi, trao đổi riêng, giữ kín thông tin và đồng hành để chị em mạnh dạn tìm đến khi cần.

PV: Xin trân trọng cám ơn chị!