Doanh nghiệp hưởng lợi gì khi lệ phí môn bài chính thức khép lại từ 2026?

Thông điệp lớn

Việc chấm dứt thu lệ phí môn bài được quy định tại Nghị quyết 198/2025/QH15 của Quốc hội - văn bản hiện thực hóa định hướng lớn của Nghị quyết 68-NQ/TW về phát triển kinh tế tư nhân. Theo đó, từ năm 2026, doanh nghiệp, hộ kinh doanh và cá nhân kinh doanh sẽ không còn nghĩa vụ kê khai, nộp lệ phí môn bài; cơ quan thuế cũng dừng theo dõi, hạch toán khoản thu này.

Trước đó, lệ phí môn bài được điều chỉnh chủ yếu bởi Luật Phí và lệ phí 2015 cùng Nghị định 139/2016/NĐ-CP và các văn bản sửa đổi. Dù đã có nhiều đợt miễn, giảm cho doanh nghiệp mới thành lập, hộ kinh doanh nhỏ, song đây vẫn là khoản thu cố định hằng năm, tồn tại song song với nghĩa vụ thuế.

Giảm chi phí "cứng", cải thiện dòng tiền đầu năm

Xét về giá trị tuyệt đối, lệ phí môn bài không phải gánh nặng lớn đối với doanh nghiệp quy mô trung bình và lớn. Tuy nhiên, với mức phổ biến từ 2-3 triệu đồng/năm cho mỗi pháp nhân hoặc địa điểm kinh doanh, khoản phí này lại mang tính "cứng", phải nộp bất kể doanh nghiệp lãi hay lỗ.

Việc bãi bỏ lệ phí môn bài giúp doanh nghiệp, đặc biệt là doanh nghiệp nhỏ, siêu nhỏ và hộ kinh doanh, cắt giảm một khoản chi cố định ngay từ đầu năm tài chính. Lợi ích càng rõ nét với các doanh nghiệp có nhiều chi nhánh, đơn vị phụ thuộc - nhóm trước đây phải nộp lệ phí riêng cho từng mã số thuế phụ thuộc.

Quan trọng hơn, việc không còn phải bố trí nguồn tiền nộp lệ phí môn bài ngay từ đầu năm giúp doanh nghiệp chủ động hơn trong quản trị dòng tiền ngắn hạn, nhất là trong bối cảnh nhiều doanh nghiệp vẫn đang trong quá trình phục hồi, tái cơ cấu sau các cú sốc kinh tế.

Cắt giảm thủ tục, tiết kiệm chi phí tuân thủ

Ngoài yếu tố tài chính, tác động đáng kể của chính sách này nằm ở khía cạnh thủ tục hành chính. Lệ phí môn bài là khoản thu định kỳ, đi kèm nghĩa vụ kê khai, rà soát bậc vốn, theo dõi thay đổi thông tin và xử lý vi phạm nếu chậm nộp.

Khi khoản thu này được xóa bỏ, doanh nghiệp giảm một đầu việc hành chính lặp lại hằng năm, qua đó tiết kiệm thời gian, chi phí nhân sự kế toán - thuế. Ở chiều ngược lại, cơ quan thuế cũng giảm áp lực quản lý một khoản thu nhỏ nhưng phân tán, để tập trung nguồn lực cho các sắc thuế trọng yếu.

Cú hích tâm lý với hộ kinh doanh và doanh nghiệp khởi sự

Đối tượng hưởng lợi rõ rệt nhất từ việc bãi bỏ lệ phí môn bài là hộ kinh doanh và cá nhân kinh doanh quy mô nhỏ. Trước đây, việc phải nộp một khoản phí cố định hằng năm - ngay cả khi doanh thu thấp hoặc thua lỗ - khiến không ít hộ e ngại duy trì hoặc mở rộng hoạt động kinh doanh chính thức.

Trong bối cảnh Nghị quyết 198/2025/QH15 đồng thời đưa ra nhiều ưu đãi khác, như miễn thuế thu nhập doanh nghiệp trong 3 năm đầu cho doanh nghiệp nhỏ và vừa, việc xóa bỏ lệ phí môn bài được xem là mảnh ghép quan trọng, giúp giảm "chi phí gia nhập" thị trường và khuyến khích chuyển đổi từ khu vực phi chính thức sang chính thức.

Tái cơ cấu nguồn thu: ít phí, nhiều thuế gắn với hiệu quả

Ở góc độ ngân sách, lệ phí môn bài chỉ chiếm tỷ trọng rất nhỏ so với các sắc thuế chủ lực như VAT hay thuế thu nhập doanh nghiệp. Việc bãi bỏ khoản thu này phản ánh định hướng rõ ràng: giảm các khoản thu mang tính hành chính, thu "bình quân", thay vào đó tập trung vào các sắc thuế phản ánh thực chất kết quả sản xuất - kinh doanh.

Nói cách khác, Nhà nước chấp nhận "bỏ phí nhỏ" để nuôi dưỡng nguồn thu lớn và bền vững hơn trong dài hạn thông qua mở rộng cơ sở thuế và nâng cao mức độ tuân thủ.

Doanh nghiệp cần lưu ý gì trong giai đoạn chuyển tiếp?

Trong năm 2025, doanh nghiệp vẫn phải hoàn thành đầy đủ nghĩa vụ lệ phí môn bài theo quy định hiện hành, bao gồm kê khai bổ sung (nếu có), xử lý chậm nộp hoặc vi phạm hành chính. Từ năm 2026 trở đi, doanh nghiệp không lập tờ khai và không nộp lệ phí môn bài nữa.

Đồng thời, doanh nghiệp nên rà soát lại quy trình kế toán - thuế nội bộ, cập nhật phần mềm quản trị và tài liệu hướng dẫn để loại bỏ các bước không còn cần thiết, tránh phát sinh thủ tục hình thức.