Đồng bộ giải pháp nâng cao hiệu quả trong phòng, chống ma túy và tội phạm

Tiếp tục chương trình Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khóa XVI, sáng 5/11, dưới sự chủ trì của Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn, Quốc hội họp phiên toàn thể tại Hội trường nghe Tờ trình về chủ trương đầu tư Chương trình mục tiêu quốc gia phòng, chống ma túy và tội phạm giai đoạn 2026-2035.

Đại tướng Lương Tam Quang - Ủy viên Bộ Chính trị, Bộ trưởng Bộ Công an đã thừa uỷ quyền của Thủ tướng Chính phủ trình Quốc hội Quyết định chủ trương đầu tư Chương trình mục tiêu quốc gia phòng, chống ma túy và tội phạm giai đoạn 2026-2035.

Xuất hiện nhiều phương thức, thủ đoạn mới, tinh vi, chưa có tiền lệ

Bộ trưởng Bộ Công an cho hay, thực hiện Kết luận số 56 của Bộ Chính trị về chủ trương hợp nhất các chương trình mục tiêu quốc gia bảo đảm quản lý tổ chức thống nhất, đồng bộ, hiệu quả, Chính phủ đã xây dựng hồ sơ Chương trình mục tiêu quốc gia phòng, chống ma túy và tội phạm giai đoạn 2026-2035 trên cơ sở kế thừa, giữ nguyên Chương trình mục tiêu quốc gia phòng, chống ma túy đã được Quốc hội phê duyệt và tích hợp, bổ sung nội dung về phòng, chống tội phạm giai đoạn 2026-2035.

Đến nay, Hội đồng thẩm định nhà nước đã tổ chức thẩm định và có kết luận thông qua báo cáo đề xuất chủ trương đầu tư chương trình. Chính phủ đã thông qua hồ sơ chương trình tại Nghị quyết 346 và có Tờ trình 971, Báo cáo số 973 trình Quốc hội xem xét phê duyệt chủ trương đầu tư chương trình.

Ngày 31/10/2026, Ủy ban Pháp luật và Tư pháp của Quốc hội đã tổ chức thẩm tra hồ sơ chương trình. Ngày 2/11/2026, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã cho ý kiến đối với hồ sơ chương trình, trong đó thống nhất giữ nguyên hồ sơ đã trình Quốc hội. Chính phủ tiếp thu tối đa ý kiến của Ủy ban Thường vụ Quốc hội và ý kiến thẩm tra để hoàn thiện chương trình dự thảo nghị quyết khi báo cáo Quốc hội.

Bộ trưởng Lương Tam Quang cho biết, chương trình được xây dựng căn cứ Kết luận số 56 ngày 24/6/2026 của Bộ Chính trị về khẩn trương xây dựng, triển khai thực hiện hiệu quả Chương trình mục tiêu quốc gia phòng, chống tội phạm giai đoạn 2026-2035 và các văn bản quy phạm pháp luật có liên quan về phòng chống tội phạm, ma túy, đầu tư công, ngân sách nhà nước.

Về cơ sở thực tiễn, xuất phát từ tình hình tội phạm và ma túy trong nước, thế giới diễn biến hết sức phức tạp; xuất hiện nhiều phương thức, thủ đoạn mới, tinh vi, chưa có tiền lệ và nhiều nguy cơ thách thức phi truyền thống, tác động đến công tác phòng chống tội phạm và ma túy.

Chương trình mục tiêu quốc gia phòng, chống ma túy và tội phạm giai đoạn 2026-2035 được chia thành 2 giai đoạn với tổng vốn đầu tư: Giai đoạn I từ 2026-2030, tổng vốn là 45.301 tỷ đồng. Trong đó 22.450 tỷ đồng đã được phê duyệt tại Nghị quyết 163 và đề nghị bổ sung 22.851 tỷ đồng cho công tác phòng, chống tội phạm.

Giai đoạn II từ 2031-2035 là 18.151 tỷ đồng. Kết thúc Giai đoạn I, căn cứ kết quả thực hiện, Chính phủ báo cáo Quốc hội nguồn lực kinh phí để thực hiện Giai đoạn II theo quy định.

Phát huy sức mạnh tổng hợp của hệ thống chính trị và toàn xã hội

Bộ trưởng Lương Tam Quang khẳng định: "Mục tiêu của chương trình là phát huy sức mạnh tổng hợp của hệ thống chính trị và toàn xã hội trong phòng, chống ma túy và tội phạm. Lấy người dân làm trung tâm, địa bàn cấp xã là nền tảng, ứng dụng khoa học công nghệ, đầu tư trang thiết bị, thực hiện đồng bộ giải pháp nâng cao hiệu quả trong phòng, chống ma túy và tội phạm. Lấy phòng ngừa là chính, chủ động phòng ngừa từ sớm, từ xa, từ cơ sở nhằm kéo giảm bền vững tội phạm, giảm cung, giảm cầu, giảm tác hại của ma túy."

Chính phủ đưa ra 6 giải pháp gồm: Xây dựng, hoàn thiện cơ chế, chính sách, pháp luật. Tập trung nguồn lực và có cơ chế huy động, bố trí, phân bổ nguồn lực. Tổ chức hiệu quả bộ máy, tăng cường thanh tra, kiểm tra, giám sát. Tăng cường công tác truyền thông, tuyên truyền, công tác phòng, chống tội phạm. Tăng cường ứng dụng khoa học kỹ thuật, công nghệ. Mở rộng hợp tác quốc tế.

Chính phủ đề xuất Quốc hội xem xét phê duyệt chủ trương đầu tư chương trình với tên gọi là Chương trình 6 giải pháp phòng, chống ma túy và tội phạm giai đoạn 2026-2035. Trong đó giữ nguyên các nội dung về phòng, chống ma túy đã được Quốc hội phê duyệt chủ trương đầu tư và tích hợp bổ sung các nội dung phòng, chống tội phạm giai đoạn 2026-2035.

Chương trình đề ra chỉ tiêu cụ thể đến năm 2030: Hằng năm, giảm số người nghiện ma túy, người sử dụng trái phép chất ma túy; phấn đấu đến năm 2030 đạt ít nhất 50% số xã, phường, đặc khu trên toàn quốc không có ma túy. Phấn đấu 100% các điểm, tụ điểm phức tạp về ma túy, điểm nguy cơ, đối tượng bán lẻ về ma túy và 100% diện tích trồng trái phép cây có chứa chất ma túy được phát hiện và triệt phá.

Trên 80% các đơn vị và cán bộ, chiến sỹ lực lượng chuyên trách phòng, chống tội phạm về ma túy thuộc Bộ đội Biên phòng và Cảnh sát biển được trang bị vũ khí, công cụ hỗ trợ, phương tiện kỹ thuật nghiệp vụ hiện đại, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ phòng, chống tội phạm về ma túy.

Theo thống kê, hằng năm, số vụ phạm tội về ma túy được phát hiện, bắt giữ tại khu vực biên giới đường bộ, tuyến đường biển, đường hàng không, chuyển phát nhanh tăng trên 3%; số vụ phạm tội về ma túy có tổ chức xuyên quốc gia được phát hiện, bắt giữ tăng trên 3%; số vụ phạm tội về ma túy lợi dụng không gian mạng được phát hiện, triệt phá tăng trên 5%...

Trình bày báo cáo thẩm tra chủ trương đầu tư Chương trình mục tiêu quốc gia phòng, chống ma túy và tội phạm giai đoạn 2026-2035, Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp của Quốc hội Phan Chí Hiếu cho biết, Ủy ban Pháp luật và Tư pháp và các cơ quan của Quốc hội tham gia thẩm tra nhận thấy Chương trình đáp ứng tiêu chí xác định chương trình mục tiêu quốc gia và thuộc thẩm quyền quyết định chủ trương đầu tư của Quốc hội.

Ủy ban cơ bản tán thành sự cần thiết đầu tư Chương trình nhằm cụ thể hóa các chủ trương, định hướng của Đảng về tăng cường công tác phòng, chống tội phạm trong tình hình mới, đồng thời tích hợp Chương trình mục tiêu quốc gia phòng, chống ma túy đến năm 2030 đã được Quốc hội phê duyệt tại Nghị quyết số 163/2024/QH15. Chương trình cơ bản phù hợp với chiến lược phòng, chống ma túy, tội phạm; kế hoạch phát triển kinh tế-xã hội.

Ủy ban Pháp luật và Tư pháp và một số cơ quan của Quốc hội đề nghị cơ quan chủ trì xây dựng Chương trình tiếp tục rà soát, làm rõ mốc thời gian áp dụng, phạm vi nhiệm vụ, dự án được tiếp tục thực hiện theo cơ chế cũ và thẩm quyền xử lý kế hoạch, dự toán ngân sách năm 2027...