Đưa chất liệu truyền thống vào thời trang thường ngày

Đi vào đời sống thường nhật

Trong nhiều năm, khi nhắc đến thời trang mang bản sắc Việt, áo dài thường là hình ảnh được nghĩ đến đầu tiên. Nhưng văn hóa Việt không chỉ nằm trong tà áo dài, bản sắc ấy còn hiện diện trong từng thớ vải, màu nhuộm từ cây cỏ, hoa văn trên khung cửi và kỹ thuật thủ công được lưu truyền qua nhiều thế hệ.

Những năm gần đây, các nhà thiết kế Việt Nam đang tìm cách đưa những giá trị ấy vào ngôn ngữ thời trang đương đại. Trên các sàn diễn, chất liệu truyền thống được kết hợp với kỹ thuật tạo hình mới, những đường cắt táo bạo và phom dáng hiện đại. Ở một hướng đi gần gũi hơn, nhiều thương hiệu đưa vải dệt thủ công, thổ cẩm, lụa và các chất liệu tự nhiên vào trang phục thường ngày. Sự chuyển động này mở ra một cách tiếp cận khác để bảo tồn bản sắc Việt và tạo ra những cơ hội để những giá trị văn hóa ấy tiếp tục đi vào trong đời sống hôm nay.

Với CÚC Handmade Design, chất liệu truyền thống là điểm khởi đầu cho hành trình sáng tạo. Thương hiệu do chị Cúc Đỗ sáng lập từ năm 2017, mục tiêu là đưa chất liệu vải dệt thủ công đến gần gũi hơn với đời sống hiện đại, ứng dụng để mọi người mặc thay thế đồ thời trang nhanh hàng ngày chứ không phải chỉ mặc được trong một vài sự kiện. Chị Cúc chia sẻ: "Chất liệu vải dệt tay không chỉ là những tấm vải thổ cẩm hoa văn sặc sỡ, bà con đã và đang dệt những tấm vải thô trơn ứng dụng được rất nhiều vào ngành may mặc và tôi đang sử dụng 100% chất liệu này cho tất cả những thiết kế của mình. Người dùng hòan toàn có thể mặc trong môi trường công sở, đi làm, đi chơi đều rất đa năng".

Những tấm vải mộc mạc, các mẫu thổ cẩm được đưa từ miền núi về đồng bằng, bước vào không gian thời trang thành thị qua những chiếc áo, chiếc váy có kiểu dáng trẻ trung. Chất liệu cotton tạo cảm giác mềm mại, dễ chịu; màu sắc từ lá cây bàng, củ nâu, củ nghệ hay trà xanh gợi vẻ đẹp tự nhiên. Trên nền chất liệu ấy, những thiết kế như áo khoác kiểu kimono, chân váy chữ A, váy tầng hay áo hai dây mang đến diện mạo mới cho những vật liệu vốn gắn với kỹ thuật thủ công truyền thống.

Điều chị Cúc Đỗ mong muốn thể hiện trong các thiết kế không chỉ là đưa hoa văn dân tộc lên trang phục. Chị còn đặt chất liệu, màu sắc và cảm hứng văn hóa trong mối quan hệ với nhu cầu mặc hiện đại. Người trẻ có thể lựa chọn một chiếc áo, chiếc váy để đi làm, đi chơi hoặc kết hợp với những món đồ sẵn có trong tủ quần áo, thay vì chỉ mặc trang phục mang yếu tố truyền thống vào những dịp đặc biệt.

Với hướng đi này, chất liệu Việt không còn là phần trang trí đứng bên ngoài đời sống thời trang mà trở thành một phần của sản phẩm, tạo nên dấu ấn riêng từ bề mặt vải, sắc độ màu nhuộm đến cảm giác khi mặc.

Thêm cơ hội bước vào tủ đồ hiện đại

Nếu CÚC Handmade Design lựa chọn vải dệt thủ công và màu nhuộm tự nhiên làm nền tảng sáng tạo, nhiều thương hiệu khác cũng đang tìm kiếm dấu ấn riêng từ nguồn nguyên liệu gắn với nghề thủ công Việt Nam.

Chị Lương Thanh Hạnh, nhà sáng lập thương hiệu Hanhsilk, lựa chọn là phát triển lụa đũi Nam Cao thành những sản phẩm phù hợp với nhu cầu hiện đại. Gắn bó với làng nghề dệt đũi truyền thống, chị kiên trì kết nối hoạt động thiết kế, sản xuất với những người thợ thủ công, đưa chất liệu lụa Việt vào các sản phẩm có tính ứng dụng như khăn lụa, phụ kiện và đồ dùng chăm sóc cá nhân…. Với Hanhsilk, giá trị của lụa không chỉ nằm ở vẻ mềm mại, tự nhiên của chất liệu mà còn ở kỹ thuật dệt, sự tỉ mỉ của người thợ và câu chuyện làng nghề phía sau mỗi sản phẩm. Hành trình của chị Hạnh cho thấy, để lụa Việt tiếp tục có chỗ đứng trong đời sống hôm nay, việc gìn giữ nghề truyền thống cần song hành với đổi mới sản phẩm, mở rộng công năng và đáp ứng thị hiếu của người tiêu dùng.

Với nhà thiết kế Phạm Ngọc Anh, sáng lập thương hiệu La Phạm, chất liệu không chỉ quyết định hình thức của trang phục mà còn mở ra khả năng kể chuyện bằng ngôn ngữ thời trang. Chị lựa chọn những chất liệu như lụa và các loại vải truyền thống Việt Nam, đồng thời đưa vào thiết kế những họa tiết, hoa văn có nguồn gốc văn hóa từ các vùng đất trên nhiều miền Tổ quốc. "Chủ yếu tôi vẫn sử dụng các loại vải truyền thống của Việt Nam và lồng ghép rất nhiều yếu tố văn hóa từ các vùng miền. Tôi muốn đưa vào tác phẩm những câu chuyện văn hóa thông qua họa tiết và hoa văn. Khi khách hàng quan tâm nhiều hơn đến nguồn gốc chất liệu và câu chuyện phía sau sản phẩm, những giá trị từng ít được nhìn thấy trong chuỗi tiêu dùng có cơ hội được nhận diện rõ hơn. Người mặc không chỉ lựa chọn một món đồ vì kiểu dáng, mà còn có thể tìm thấy trong đó dấu ấn của một vùng đất, một nghề thủ công hay bàn tay người thợ", chị Ngọc Anh cho biết.

Còn theo nhà thiết kế Cúc Đỗ, để thời trang sử dụng chất liệu Việt không chỉ tạo được sự tò mò nhất thời mà trở thành lựa chọn thường xuyên của người tiêu dùng, điều các nhà thiết kế cần làm là: Ngoài thiết kế kiểu dáng phù hợp với chất liệu và đối tượng khách hàng mục tiêu, họ còn cần phải kể được câu chuyện của mình một cách sáng tạo, lồng ghép truyền tải thông điệp phía sau sản phẩm tự nhiên và gần gũi, để khách hàng trở thành một mắt xích trong hành trình bảo tồn và phát triển chất liệu truyền thống hơn là một người tiêu dùng thông thường.

Trong bối cảnh thời trang thế giới ngày càng quan tâm đến bản sắc và tính bền vững, chất liệu Việt có thể trở thành lợi thế sáng tạo nếu được khai thác bằng tư duy thiết kế hiện đại. Khi ấy, mặc Việt không còn bó hẹp trong những dịp lễ hội hay khuôn khổ trang phục truyền thống. Văn hóa được tiếp nối bằng những lựa chọn gần gũi, còn chất liệu của người Việt có thêm cơ hội bước vào tủ đồ hiện đại, đồng hành cùng nhịp sống hôm nay.