Đừng bắt thỏi son nói lời xin lỗi!

Những khuôn mẫu giới ăn sâu vào tiềm thức khiến nhiều phụ nữ luôn đặt bản thân ở cuối danh sách ưu tiên trong cuộc sống.

Điều đáng nói, họ không tiếc tiền cho gia đình. Họ sẵn sàng mua đôi giày tốt cho chồng, đóng học phí cho con, đưa cha mẹ đi khám bệnh, góp tiền sửa nhà hay chuẩn bị những bữa cơm đầy đủ. Nhưng khi định mua cho mình một chiếc váy mới, đăng ký một khóa trị liệu tâm lý hay dành một buổi cuối tuần chỉ để nghỉ ngơi, họ lại thấy áy náy.

Vì sao phụ nữ thường thấy có lỗi khi nghĩ đến mình?

Ngay từ khi còn nhỏ, nhiều bé gái đã được dạy những điều rất đẹp: biết nhường nhịn, biết quan tâm người khác, biết chăm sóc em nhỏ, biết giúp mẹ việc nhà… Những phẩm chất ấy nuôi dưỡng lòng yêu thương và tinh thần trách nhiệm cho các em. Nhưng ở một khía cạnh khác, chúng cũng vô tình tạo nên một thông điệp lặp đi lặp lại: một người phụ nữ tốt là người luôn nghĩ đến người khác trước.

Khi lớn lên, thông điệp ấy tiếp tục xuất hiện dưới nhiều hình thức. Người mẹ tốt là người hy sinh. Người vợ tốt là người vun vén. Người con gái tốt là người không làm cha mẹ lo lắng. Ít ai nói với phụ nữ rằng: "Con cũng cần chăm sóc chính mình". Chính vì thế, khi dành thời gian cho bản thân, nhiều người lập tức cảm thấy mình đang lấy đi điều gì đó của gia đình.

Chăm sóc bản thân không phải là sự xa xỉ

Có một nghịch lý rất phổ biến: khi một người đàn ông dành tiền để chơi thể thao, mua đồ công nghệ hay đi câu cá, nhiều người xem đó là cách giải tỏa áp lực sau giờ làm. Nhưng khi một người phụ nữ bỏ tiền đi spa, tập yoga, học khiêu vũ hay gặp chuyên gia tâm lý, không ít ý kiến lại cho rằng, đó là sự hưởng thụ hoặc phù phiếm.

Cách nhìn ấy vô tình đánh đồng việc chăm sóc bản thân với sự ích kỷ. Trong khi thực tế, sức khỏe tinh thần cũng quan trọng như sức khỏe thể chất. Một buổi trị liệu tâm lý giúp giải tỏa cảm xúc, phòng ngừa những rối loạn tâm lý kéo dài. Một giờ tập thể dục vừa có vóc dáng đẹp, vừa giúp giảm nguy cơ bệnh tim mạch, cải thiện giấc ngủ và tăng khả năng thích ứng với căng thẳng. Một buổi làm tóc hay chăm sóc da với nhiều phụ nữ là khoảng thời gian hiếm hoi họ được lắng nghe cơ thể mình, được nghỉ ngơi và cảm thấy mình vẫn đáng được nâng niu.

Không ít phụ nữ tự hào vì có thể làm được mọi việc: đi làm, chăm con, chăm cha mẹ hai bên, quán xuyến nhà cửa, lo tài chính, giữ hòa khí trong gia đình… Nhưng phía sau hình ảnh "người phụ nữ giỏi giang" ấy đôi khi là những đêm mất ngủ, những cơn đau đầu kéo dài, sự cáu gắt vô cớ hay cảm giác trống rỗng không gọi được thành tên.

Nhiều người chỉ cho phép mình nghỉ ngơi khi cơ thể đã lên tiếng bằng bệnh tật. Họ nghĩ mình đang hy sinh vì gia đình. Thực tế, sự kiệt sức kéo dài không mang lại lợi ích cho bất kỳ ai. Một người mẹ luôn mệt mỏi sẽ khó đủ kiên nhẫn với con. Một người vợ luôn căng thẳng sẽ khó duy trì sự kết nối tích cực với bạn đời. Một người phụ nữ đánh mất sức khỏe tinh thần cũng khó cảm nhận được niềm vui trong chính cuộc sống của mình.

Self-care không phải là đặc quyền, mà là một quyền cơ bản

Khái niệm self-care - chăm sóc bản thân - đôi khi bị hiểu sai thành những hình ảnh hào nhoáng như mỹ phẩm đắt tiền, kỳ nghỉ sang trọng hay những buổi spa xa xỉ.

Thực ra, self-care bắt đầu từ những điều rất giản dị. Là đi khám sức khỏe định kỳ thay vì chờ có bệnh. Là dám từ chối một cuộc hẹn khiến mình quá tải. Là dành nửa giờ mỗi ngày để đọc sách, đi bộ hoặc ngồi yên với chính mình. Là tìm đến chuyên gia khi sức khỏe tinh thần cần được hỗ trợ. Là mua một món đồ mình yêu thích mà không phải tự trách mình suốt nhiều ngày…

Quan trọng hơn cả, self-care là sự thừa nhận rằng bản thân mình cũng là một con người cần được chăm sóc, chứ không chỉ là người chăm sóc người khác. Đó là quyền được sống khỏe mạnh cả về thể chất lẫn tinh thần.

Một xã hội bình đẳng trao cho phụ nữ cơ hội học tập, làm việc hay lãnh đạo. Xã hội ấy còn trao cho phụ nữ quyền được nghỉ ngơi, được chăm sóc bản thân và được tận hưởng cuộc sống mà không phải mang theo cảm giác có lỗi.

Có một câu nói rất đáng suy ngẫm: "Bạn không thể rót nước từ một chiếc cốc đã cạn!". Phụ nữ cũng vậy. Nếu chỉ liên tục cho đi mà không bao giờ được nạp lại năng lượng, đến một lúc nào đó, sự yêu thương sẽ biến thành nghĩa vụ, sự hy sinh sẽ trở thành gánh nặng và niềm vui sống sẽ dần biến mất.

Có lẽ điều mỗi người phụ nữ cần học không phải là hy sinh nhiều hơn. Họ cần học cách đặt mình vào danh sách những người cần được yêu thương. Đó là điều mà lẽ ra mình đã được quyền làm từ rất lâu: Chăm sóc chính mình mà không cần xin lỗi bất kỳ ai.