Gần 55% số người làm việc ngoài trời gặp vấn đề về sức khỏe tâm thần

Thông tin trên được đưa ra tại Hội thảo quốc gia về báo cáo kết quả nghiên cứu "Đánh giá tác động của biến đổi khí hậu đối với sức khỏe người lao động tự do làm việc ngoài trời tại thành phố Hà Nội", do Tổng hội Y học Việt Nam vừa phối hợp tổ chức.

Tại hội thảo, các chuyên gia công bố kết quả nghiên cứu do GS Nguyễn Văn Kính, Phó Chủ tịch thường trực Tổng Hội Y học Việt Nam, cùng các cộng sự thực hiện trong hơn 2 năm, khảo sát 1.208 lao động tự do làm việc ngoài trời tại Hà Nội, Đà Nẵng, TP.HCM và Cần Thơ.

Kết quả nghiên cứu cho thấy nhóm lao động này thường xuyên phải đối mặt với nắng nóng, mưa lớn, ngập lụt và nhiều yếu tố nguy cơ khác. Trong 12 tháng, 95,4% số người lao động trong diện nghiên cứu tiếp xúc với nắng nóng, 71% với mưa lớn và 38,7% từng trải qua ngập lụt lớn. Đáng chú ý, 55,6% thường xuyên cùng lúc tiếp xúc 6-10 yếu tố nguy cơ.

Thời gian làm việc trung bình của nhóm này lên tới 55,3 giờ mỗi tuần. Tình trạng phơi nhiễm kéo dài cũng đi kèm những vấn đề sức khỏe rõ rệt.

Có tới 68,5% số người lao động gặp ít nhất một triệu chứng cơ xương khớp sau ngày làm việc; 23,7% có triệu chứng hô hấp, 13,1% gặp vấn đề về da và 12,2% có triệu chứng tiêu hóa.

Không chỉ sức khỏe thể chất, sức khỏe tâm thần cũng là vấn đề đáng lưu ý. Nghiên cứu ghi nhận 32,8% người tham gia có biểu hiện lo âu từ nhẹ đến rất nặng. Đặc biệt, tỷ lệ có vấn đề sức khỏe tâm thần tăng từ 20,4% ở nhóm tiếp xúc 0-5 yếu tố nguy cơ lên 54,5% ở nhóm tiếp xúc trên 15 yếu tố.

Nhiều người chủ động sử dụng mũ, uống nước, mặc quần áo thoáng mát hoặc nghỉ ở nơi râm mát để giảm tác động của nắng nóng. Tuy nhiên, khả năng tự bảo vệ của họ vẫn rất hạn chế. Trong khi đó, chỉ 73,5% số người tham gia nghiên cứu có BHYT và tỷ lệ tham gia BHXH tự nguyện chỉ 2,2%.

Theo TS Trương Hồng Sơn, Viện trưởng Viện Y học ứng dụng Việt Nam, nhóm nghiên cứu đã rà soát 45 văn bản liên quan đến biến đổi khí hậu, y tế, lao động, an toàn vệ sinh lao động và an sinh xã hội.

Kết quả cho thấy chính sách dành cho nhóm lao động này vẫn còn nhiều khoảng trống. Lao động tự do ngoài trời chưa được nhận diện đầy đủ như một nhóm dễ bị tổn thương trong các chương trình thích ứng với biến đổi khí hậu; các cơ chế an toàn, vệ sinh lao động chủ yếu được thiết kế dựa trên quan hệ lao động chính thức. Trong khi đó, dữ liệu về khí hậu, sức khỏe, lao động và an sinh còn phân tán, cơ chế phối hợp liên ngành chưa đủ rõ để hình thành một hệ thống bảo vệ liên tục.

Từ kết quả nghiên cứu, nhóm chuyên gia đề xuất nhận diện lao động tự do ngoài trời là nhóm dễ bị tổn thương trong các chiến lược, kế hoạch thích ứng với biến đổi khí hậu; xây dựng hướng dẫn bảo vệ sức khỏe, an toàn khi làm việc trong điều kiện nắng nóng, mưa bão, ngập lụt.

Cùng với đó là tăng khả năng tiếp cận BHYT, BHXH, chăm sóc sức khỏe ban đầu và y tế dự phòng; thí điểm các điểm nghỉ tránh nóng, tránh mưa, cung cấp nước uống, cảnh báo sớm và sơ cứu tại khu vực tập trung đông lao động ngoài trời.

Về lâu dài, cần phát triển các chương trình đào tạo nghề, chuyển đổi việc làm và hỗ trợ sinh kế, nhất là với người lớn tuổi, sức khỏe suy giảm hoặc làm những nghề có mức phơi nhiễm cao.