Gia đình 3 thế hệ: Mong con cháu sống hòa thuận, có trách nhiệm với cộng đồng
Bà Phan Thị Phương Liên là một trong 126 gia đình được tuyên dương tại Hội nghị tuyên dương Gia đình văn hóa tiêu biểu Thủ đô năm 2026
Gia đình bà Phan Thị Phương Liên, tổ dân phố số 13, phường Định Công, Hà Nội là một trong những gia đình tiêu biểu của Hà Nội trong việc lưu giữ, phát huy các giá trị văn hóa truyền thống và nghề gia truyền qua nhiều thế hệ.
Gia đình bà Phan Thị Phương Liên là một trong 126 gia đình được tuyên dương tại Hội nghị tuyên dương Gia đình văn hóa tiêu biểu Thủ đô năm 2026 diễn ra sáng 25/6 tại Hà Nội.
Nhiều năm liền, gia đình bà Liên đạt danh hiệu "Gia đình văn hóa"; các thành viên luôn gương mẫu trong xây dựng gia đình no ấm, tiến bộ, hạnh phúc, thực hiện tốt công tác phòng, chống bạo lực gia đình, tích cực tham gia các phong trào thi đua, hoạt động xã hội tại địa phương và được Nhân dân tin yêu, quý trọng.
Nếp nhà nhiều thế hệ
Ở tuổi gần 80, bà Phan Thị Phương Liên vẫn giữ dáng vẻ nhanh nhẹn và giọng nói ấm áp của người phụ nữ Hà Nội.

Bà Phan Thị Phương và con trai
"Muốn gia đình yên ấm thì trước hết phải biết tôn trọng lẫn nhau. Ra xã hội phải chấp hành pháp luật, sống có trách nhiệm với cộng đồng. Trong gia đình, người lớn phải là tấm gương để con cháu noi theo", bà chia sẻ.
Gia đình bà hiện có 5 thành viên thuộc 3 thế hệ cùng sinh sống. Với bà, sự hòa thuận được vun đắp từ những điều nhỏ bé mỗi ngày: sự nhường nhịn, sẻ chia hay đơn giản là thái độ chân thành trong ứng xử.
Bà luôn tâm niệm rằng con cháu phải được dạy cả về tri thức lẫn đạo đức. Anh chị em trong nhà biết yêu thương nhau, người được hưởng quyền lợi cũng phải có trách nhiệm thực hiện nghĩa vụ. Không chỉ chăm lo cho gia đình mình, các thành viên còn phải biết quan tâm, giúp đỡ hàng xóm, cộng đồng xung quanh.
Trong nhiều gia đình hiện đại, khoảng cách thế hệ đôi khi trở thành nguyên nhân dẫn tới những va chạm trong sinh hoạt. Thế nhưng ở gia đình bà Liên, điều đó được hóa giải bằng sự lắng nghe và tôn trọng.
Là người lớn tuổi nhất trong nhà, bà không áp đặt mà thường cùng các con, các cháu bàn bạc để phân công công việc phù hợp. Theo bà, việc nhà không phải trách nhiệm riêng của phụ nữ. "Khi phụ nữ bận, con trai cũng có thể vào bếp, cùng chia sẻ công việc gia đình. Tôi luôn dạy các con trai, con gái, con dâu, con rể phải biết yêu thương, đoàn kết và thấu hiểu những khó khăn của nhau", bà nói.
Có lẽ chính cách ứng xử ấy đã giúp gia đình duy trì được bầu không khí ấm áp suốt nhiều năm qua. Điều khiến bà Liên cảm thấy vui nhất là việc các con, các cháu luôn sống có trách nhiệm với cộng đồng, chưa bao giờ để bà con khu phố phải phàn nàn về cách sống hay ứng xử của gia đình.
Sự gắn kết giữa các thế hệ, tinh thần tương thân tương ái và ý thức trách nhiệm với xã hội đã trở thành những giá trị được gìn giữ, trao truyền một cách tự nhiên trong mỗi thành viên. Gia đình bà tích cực tham gia các hoạt động xã hội tại địa phương. Từ quỹ khuyến học, hoạt động hè cho trẻ em, công tác bảo vệ môi trường đến các chương trình thiện nguyện hỗ trợ đồng bào vùng lũ hay những hoàn cảnh khó khăn...
Bà kể rằng mỗi dịp hè, ngoài việc đóng góp cho quỹ khuyến học, gia đình còn hỗ trợ các hoạt động văn nghệ, sinh hoạt tập thể của trẻ em trong khu dân cư. Đó là cách để góp phần tạo nên môi trường sống lành mạnh cho thế hệ trẻ.
Hiện nay, bà Liên còn tham gia quản lý Câu lạc bộ sức khỏe ngoài trời tại địa phương và đảm nhiệm công việc trông coi, hương khói tại đền thờ các vị tổ nghề kim hoàn Định Công, Hà Nội.
Giữ nghề bằng tình yêu và trách nhiệm
Một phần đặc biệt làm nên dấu ấn của gia đình bà Liên chính là truyền thống nhiều đời gắn bó với nghề kim hoàn Đậu Bạc Định Công - một trong những nghề thủ công lâu đời của Hà Nội.

Bà Liên âm thầm gìn giữ nếp nhà, giữ lửa bữa cơm gia đình và nghề truyền thống, góp phần lưu giữ giá trị văn hóa gia đình Việt qua nhiều thế hệ
Chồng bà là Nghệ nhân Ưu tú Quách Văn Trường, con trai là Nghệ nhân Quách Phan Tuấn Anh, người đã đạt nhiều giải thưởng tại các cuộc thi hàng thủ công mỹ nghệ toàn quốc.
Không chỉ duy trì nghề gia truyền, gia đình bà còn tích cực quảng bá sản phẩm, truyền dạy kỹ năng cho thế hệ trẻ, góp phần bảo tồn những giá trị văn hóa đặc sắc của làng nghề Định Công trong đời sống đương đại.
Đặc biệt, Xưởng còn mở lớp dạy nghề cho 30 người khuyết tật. Do hạn chế về sức khỏe, các em khó đảm nhận những công việc lao động thông thường, nhưng khi đến đây đã được hướng dẫn học nghề để có thể làm ra sản phẩm, tự kiếm thu nhập để trang trải cuộc sống, giúp giảm gánh nặng cho gia đình.
Nhìn lại chặng đường đã qua, bà Liên nhớ nhất những năm tháng khó khăn thời bao cấp. Khi ấy, nghề kim hoàn không được chú trọng, đầu ra sản phẩm hạn chế, cuộc sống gia đình gặp nhiều trở ngại. Gia đình còn chịu thêm thử thách khi chồng bà đi bộ đội trở về với thương tật ở mắt.
"Vợ chồng tôi chỉ nghĩ phải cố gắng bằng lao động lương thiện. Có việc gì làm được thì làm, chịu khó từng chút một để nuôi các con ăn học", bà nhớ lại.
Từ những nỗ lực ấy đã giúp các con trưởng thành, có công việc ổn định và trở thành những công dân có ích cho xã hội. Đó cũng là điều khiến bà cảm thấy mãn nguyện nhất sau nhiều năm vất vả.
Vài năm trước, khi nghề truyền thống đứng trước không ít khó khăn, người con trai út của bà dù đã có hai bằng đại học bất ngờ bày tỏ mong muốn nối nghiệp gia đình.
Ban đầu, cả nhà không khỏi băn khoăn bởi nghề đang đối mặt nhiều thách thức. Thế nhưng nhìn thấy tình yêu và sự tâm huyết của con với nghề tổ tiên, gia đình quyết định đồng lòng ủng hộ.
"Con thấy nghề của gia đình rất quý và muốn giữ nghề. Chúng tôi nghĩ nghề quý mà con có tâm thì phải động viên, giúp đỡ. Đến nay cũng đã có những kết quả đáng mừng, nghề được duy trì và có hướng phát triển tốt hơn", bà chia sẻ.
Với bà Liên, điều đáng quý nhất là việc gia đình hòa thuận, các con trưởng thành, nghề truyền thống tiếp tục được trao truyền. "Tôi chỉ mong con cháu sau này luôn sống tử tế, đoàn kết, biết trân trọng nghề của cha ông và có trách nhiệm với cộng đồng", bà nói.