Giải pháp nào để phát hiện sớm và quản lý bệnh gan

Giải pháp để phát hiện sớm và quản lý bệnh gan là nội dung trọng tâm được thảo luận tại OneLiver 2026 - chuỗi hội thảo khoa học với chủ đề "Định hướng tương lai trong quản lý toàn diện bệnh gan" vừa diễn ra tại Hà Nội và TPHCM, do Hội Gan mật Việt Nam (VASLD) phối hợp cùng Roche Việt Nam (ngành chẩn đoán) tổ chức. Chương trình quy tụ các chuyên gia trong lĩnh vực Nội tiết & Chuyển hóa, Tiêu hóa & Gan mật, Ung thư và Hóa sinh lâm sàng cùng trao đổi về cách kết nối chẩn đoán, phát hiện sớm và các bước chăm sóc tiếp theo trong hành trình bệnh gan.

Theo các chuyên gia, bệnh gan mạn tính có thể tiến triển âm thầm, từ bệnh gan nhiễm mỡ liên quan đến rối loạn chuyển hóa (MASLD/MAFLD) sang xơ hóa gan tiến triển, xơ gan và ung thư biểu mô tế bào gan (HCC). Khi bệnh được phát hiện ở giai đoạn muộn, cơ hội điều trị có thể bị thu hẹp đáng kể. Vì vậy, phát hiện sớm là yếu tố then chốt giúp bác sĩ có thêm thông tin để phân tầng nguy cơ, theo dõi và ra quyết định phù hợp, từ đó mở rộng cơ hội điều trị và quản lý bệnh hiệu quả.

Một trong những thách thức lớn là bệnh gan thường không triệu chứng rõ ràng ở giai đoạn sớm. Riêng với bệnh gan nhiễm mỡ liên quan đến rối loạn chuyển hóa, người bệnh có thể chỉ được phát hiện khi bệnh đã tiến triển đến xơ gan hoặc xuất hiện biến chứng. Các chỉ số men gan thông thường như AST và ALT có thể không phản ánh đầy đủ mức độ tổn thương, trong khi sinh thiết gan dù được xem là tiêu chuẩn vàng trong đánh giá mô bệnh học lại có tính xâm lấn và không phù hợp để triển khai sàng lọc diện rộng.

Do vậy, phát hiện sớm các bệnh lý gan mạn tính sẽ giúp tăng khả năng nhận diện nguy cơ và hỗ trợ người bệnh kết nối với các bước chăm sóc, điều trị phù hợp, giảm thiểu gánh nặng y tế và kinh tế cho bệnh nhân, hướng tới nâng cao chất lượng cuộc sống.

Tại OneLiver 2026, các chuyên gia còn tập trung thảo luận về phương pháp xét nghiệm máu không xâm lấn, dấu ấn sinh học, thuật toán số hóa cùng các ca lâm sàng thực tế. Theo đó, thay vì chỉ dựa vào các xét nghiệm đơn lẻ, việc kết hợp cùng các thuật toán tiên tiến được kỳ vọng hỗ trợ đánh giá mức độ tổn thương gan, giúp nhận diện nguy cơ mắc bệnh sớm và hiệu quả hơn.

Đối với đánh giá mức độ xơ hóa gan ở những bệnh nhân có dấu hiệu gan nhiễm mỡ liên quan rối loạn chuyển hóa, ứng dụng thuật toán dựa trên các yếu tố như dấu hiệu xơ hóa, tuổi tác, tình trạng đái tháo đường tuýp 2, số lượng tiểu cầu có thể tạo cơ sở giúp bác sĩ phân tầng nguy cơ xơ hóa.

Theo PGS.TS.BS. Phạm Thị Thu Thủy - Trưởng khoa Gan, Trung tâm Medic TPHCM, Phó Chủ tịch Hội Gan mật Việt Nam, Phó Chủ tịch Hội Gan mật TPHCM, phát hiện muộn ung thư biểu mô tế bào gan sẽ gây khó cho các bước điều trị tiếp theo. Do vậy, bà khuyến nghị thực hiện xét nghiệm kết hợp thuật toán lâm sàng để giúp nhận diện bệnh sớm, song có thể phối hợp nhiều phương pháp khác, chẳng hạn như siêu âm, để tối ưu chẩn đoán, từ đó tăng hiệu quả điều trị và khả năng cứu sống người bệnh.

Tại chương trình, sự phối hợp giữa các chuyên khoa lâm sàng trong lĩnh vực Nội tiết - Chuyển hóa, Tiêu hóa - Gan mật, Ung thư và Hóa sinh lâm sàng được các đại biểu nhấn mạnh. Điều này nhằm đảm bảo các giải pháp được triển khai toàn diện, hỗ trợ phân tầng nguy cơ, thúc đầy phát hiện sớm và tạo nền tảng cho bước chăm sóc tiếp theo.

Định hướng trên cũng hài hòa với chủ trương Chương trình mục tiêu quốc gia về chăm sóc sức khỏe, dân số và phát triển giai đoạn 2026 - 2035 theo Nghị quyết 262/2025/QH15 của Quốc hội. Trong đó, mục tiêu là đảm bảo người dân được phòng bệnh từ sớm, từ xa ngay tại cơ sở, tăng cường chăm sóc cho các nhóm nguy cơ cao và nâng cao sức khỏe toàn diện cho nhân dân.

"Chương trình là diễn đàn khoa học uy tín, mở ra không gian trao đổi chuyên sâu giữa các chuyên ngành. Những cập nhật về tiến bộ chẩn đoán tại hội thảo sẽ là nền tảng giúp các chuyên gia định hướng, tối ưu chất lượng điều trị và quản lý bệnh nhân mắc bệnh gan mạn tính", PGS.TS.BS. Bùi Hữu Hoàng - Phó Chủ tịch Hiệp hội Y học TPHCM, Chủ tịch Hội Gan mật TPHCM, Ban chuyên gia Bệnh viện Đại học Y Dược TPHCM nhấn mạnh.