Giáo viên đồng tình với đề xuất phạt tiền đến 20 triệu đồng nếu dạy trước chương trình lớp 1
Bên cạnh theo học tại trường mầm non, nhiều trẻ 5 tuổi được phụ huynh cho theo học chương trình tiền tiểu học. Ảnh minh họa.
Đề xuất xử phạt từ 10 đến 20 triệu đồng đối với hành vi tổ chức cho trẻ em học trước chương trình lớp 1 hoặc dạy kiến thức vượt quá yêu cầu của Chương trình giáo dục mầm non đang thu hút sự quan tâm của nhiều phụ huynh và giáo viên.
Những nội dung trên được nêu trong dự thảo Nghị định quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực giáo dục đang được Bộ GD-ĐT lấy ý kiến.
Học trước để trẻ không bị "hụt hơi"
Nhiều năm qua, cụm từ "học tiền tiểu học" đã trở nên quen thuộc đối với nhiều bậc phụ huynh. Theo đó, từ cuối năm mẫu giáo lớn, nhiều trẻ đã được cha mẹ cho đi học chữ, học toán, tập viết, thậm chí học trước toàn bộ chương trình lớp 1 với mong muốn con không bị bỡ ngỡ khi bước vào môi trường mới.
Tại các thành phố lớn, không khó để bắt gặp các lớp luyện đọc, luyện viết dành cho trẻ 5 tuổi hoạt động rầm rộ vào dịp hè. Nhiều trung tâm quảng cáo những khóa học "giúp trẻ đọc thông viết thạo trước khi vào lớp 1", "cam kết theo kịp chương trình tiểu học", đánh trúng tâm lý lo lắng của phụ huynh.
Các chuyên gia giáo dục đã nhiều lần cảnh báo rằng việc học trước quá sớm có thể khiến trẻ mất hứng thú học tập, chịu áp lực tâm lý và hạn chế sự phát triển tự nhiên về cảm xúc, kỹ năng xã hội. Chương trình giáo dục mầm non hiện hành cũng xác định mục tiêu chính ở độ tuổi này là giúp trẻ phát triển toàn diện về thể chất, ngôn ngữ, cảm xúc và kỹ năng sống, thay vì tiếp cận kiến thức học thuật nặng nề. Tuy nhiên, thực tế cho thấy cuộc đua vào lớp 1 vẫn chưa hạ nhiệt. Không ít phụ huynh cho rằng nếu con không học trước sẽ gặp khó khăn khi vào năm học mới.
Chị Nguyễn Thu Hà, phụ huynh có con chuẩn bị vào lớp 1 tại Hà Nội, cho biết chị không hoàn toàn đồng tình với đề xuất xử phạt việc tổ chức dạy trước chương trình. Nhiều trường tiểu học hiện nay dù không công khai yêu cầu nhưng thực tế vẫn khiến phụ huynh cảm thấy áp lực.
"Cháu lớn của gia đình tôi trước đây không học chữ trước khi vào lớp 1 vì gia đình muốn cháu phát triển tự nhiên. Nhưng chỉ sau vài tuần đi học, con bắt đầu tự ti vì nhiều bạn đã đọc thông viết thạo. Tốc độ học trên lớp khá nhanh nên cháu rất áp lực, tối nào cũng khóc vì sợ không theo kịp", chị Hà chia sẻ.
Từ kinh nghiệm đó, khi con thứ hai chuẩn bị vào lớp 1, chị quyết định cho con đi học làm quen với chữ cái và toán cơ bản trong dịp hè. Đều đặn 1 tuần 2 buổi, chị Hà cho con đi học thêm lớp tiền tiểu học tại một lớp mầm non tư thục ngay tại chung cư. "Nếu muốn cấm hay phạt thì trước hết chương trình lớp 1 cũng phải được điều chỉnh thật phù hợp với những đứa trẻ chưa biết chữ. Cứ như hiện nay phụ huynh rất khó yên tâm", chị nói.
Cùng quan điểm, anh Trần Minh Quân (28 tuổi, trú tại phường Tây Tựu, Hà Nội) cho rằng nhu cầu cho trẻ học lớp tiền tiểu học của phụ huynh là rất lớn và xuất phát từ chính phụ huynh nên việc xử phạt có thể khiến nhiều lớp học chuyển sang hoạt động "ngầm" thay vì giải quyết tận gốc vấn đề.
"Cha mẹ nào cũng muốn con tự tin khi vào lớp 1. Nếu trường học thực sự dạy từ đầu, không tạo áp lực thành tích thì phụ huynh sẽ không cần cho con học trước. Nhưng thực tế nhiều nơi vẫn kiểm tra đầu vào, vẫn có sự so sánh giữa các học sinh nên phụ huynh buộc phải chuẩn bị cho con", anh Quân bày tỏ.
Cũng theo anh Quân, việc cho trẻ làm quen với chữ cái, con số ở mức độ vừa phải không nên bị nhìn nhận hoàn toàn tiêu cực. Anh cho rằng, điều quan trọng là phương pháp học phải nhẹ nhàng, phù hợp tâm lý trẻ nhỏ, chứ không phải cấm tuyệt đối.

Bên cạnh các lớp tiền tiểu học do các cá nhân mở ra, tại nhiều cơ sở mầm non hoặc trường học tư thục, các lớp tiền tiểu học cũng được mở ra để đáp ứng nhu cầu của phụ huynh.
"Ép chín" trẻ quá sớm gây ra hệ quả lâu dài
Ở chiều ngược lại, chị Vũ Thu Thảo (giáo viên Trường Tiểu học và THCS An Ấp, xã Đồng Bằng, Hưng Yên) đưa ra quan điểm ủng hộ đề xuất phạt đối với hành vi tổ chức cho trẻ em học trước chương trình lớp 1.
Thực tế giảng dạy, cô Thảo chia sẻ không ít trẻ 5 tuổi hiện nay phải học như học sinh tiểu học. Ban ngày học ở trường, tối tiếp tục đi học thêm, cuối tuần luyện viết, luyện toán khiến trẻ gần như không còn thời gian vui chơi. "Có những bé cầm bút sai tư thế nhưng phải ngồi viết hàng tiếng đồng hồ. Nhiều cháu sợ học, mất hẳn sự hào hứng tự nhiên với việc khám phá", giáo viên này chia sẻ.
Từ đó, cô Thảo cho rằng, việc "ép chín" trẻ quá sớm còn có thể dẫn đến những hệ lụy lâu dài như giảm khả năng sáng tạo, tăng áp lực thành tích và khiến trẻ dễ mệt mỏi trong quá trình học tập sau này.
Hiện nay, dù Bộ Giáo dục và Đào tạo đã nhiều lần yêu cầu các trường tiểu học không kiểm tra, khảo sát đầu vào đối với học sinh lớp 1, song tâm lý cạnh tranh vẫn tồn tại ở không ít nơi. Điều này vô tình tạo nên vòng xoáy khiến phụ huynh lo lắng và tìm mọi cách cho con học trước.
"Thực tế cho thấy, việc học trước không hoàn toàn xuất phát từ nhu cầu tự nhiên của trẻ mà chủ yếu đến từ tâm lý lo lắng của phụ huynh và áp lực thành tích. Nhiều trung tâm, lớp học đã lợi dụng nỗi sợ "con thua bạn kém bè" để quảng cáo các khóa luyện chữ, luyện toán cấp tốc cho trẻ mẫu giáo. Điều này vô tình biến tuổi thơ của các em thành cuộc chạy đua kiến thức từ quá sớm.
Điều trẻ cần trước khi vào lớp 1 là sự tự tin, kỹ năng giao tiếp và niềm vui đến trường, chứ không phải viết thật đẹp hay làm toán thật nhanh", cô Thảo chia sẻ thêm.