Hà Nội: Metro thành lựa chọn đi lại của nhiều người khi mưa ngập

Ngập úng khiến đường bộ gặp khó

Trung tuần tháng 9, Hà Nội liên tục có mưa trên diện rộng do ảnh hưởng của áp thấp nhiệt đới kết hợp dải hội tụ nhiệt đới. Theo Hệ thống giám sát thiên tai Việt Nam, tính đến ngày 17/9, một số khu vực tại Hà Nội ghi nhận lượng mưa trên 100mm trong vòng 24 giờ. Trong đó, trạm Hoài Đức (phường Tây Tựu) ghi nhận 185mm, trạm Láng (phường Nghĩa Đô) 133mm, trạm Hà Đông (phường Dương Nội) 132mm và trạm Thanh Trì (xã Thanh Trì) 124,8mm.

Mưa lớn kéo dài khiến nhiều tuyến đường ngập sâu, việc đi lại của người dân gặp khó khăn. Theo báo cáo của Cục Quản lý đê điều và Phòng, chống thiên tai Việt Nam, đến 15h ngày 17/9, Hà Nội ghi nhận 2.389 hộ với 10.625 người bị ảnh hưởng; 46 hộ với 179 người phải sơ tán. Có 2.204 nhà ở bị ngập và 18.823m đường giao thông bị ảnh hưởng do ngập.

Tại nhiều khu vực như Dương Đình Nghệ - Phạm Hùng, ngã ba đường Mỹ Đình, Lê Đức Thọ, Tân Mỹ, Phan Văn Trường, Trần Bình, Võ Chí Công, Nguyễn Hoàng - Phạm Hùng, các hầm chui dân sinh…, tình trạng ngập được ghi nhận. Một số khu vực khác như Tố Hữu, Lương Thế Vinh, Châu Văn Liêm, Thái Hà, Nguyễn Văn Trỗi, Phùng Hưng (Hà Đông), Yên Nghĩa và Quốc lộ 32 đoạn Ngọa Long - Văn Tiến Dũng cũng trong tình trạng ngập sâu.

Trong điều kiện đó, đường bộ trở thành một lựa chọn khó khăn hơn đối với những người cần di chuyển trong ngày.

Theo ghi nhận của phóng viên tại một số nhà ga metro trong thời điểm mưa ngập, lượng hành khách đông hơn nhiều so với thường lệ. Tại ga Chùa Hà thuộc tuyến metro Nhổn - Ga Hà Nội, lượng hành khách tăng nhanh vào sáng 17/9 - thời điểm mưa to, nhiều tuyến đường bị ngập nước. Nhiều người lao động, học sinh, sinh viên lựa chọn đi tàu thay vì sử dụng xe máy như những ngày bình thường.

Chị Mai Dương Hoa, sinh viên Trường Đại học Sân khấu Điện ảnh, cho biết bình thường đi học, đi làm bằng xe máy nhưng trong ngày mưa lớn đã chuyển sang đi tàu điện.

"Bình thường, đi học, đi làm mình sẽ đi xe máy vì tiện. Nhưng hôm nay, nhiều đoạn đường ngập sâu, đi qua cũng nguy hiểm mà xe có khi còn bị chết máy. Nên mình chọn tàu điện, vừa tránh được ngập, vừa không tắc đường. Trên tàu khá đông, chắc nhiều người cũng có tâm lý giống mình", Hoa kể.

Tại ga Văn Quán thuộc tuyến metro Cát Linh - Hà Đông, hành khách đến ga chủ yếu là những người có nhu cầu vào khu vực nội đô để đi học, đi làm. Trong những ngày mưa lớn, việc đi tàu giúp hành khách tránh được một phần rủi ro khi phải di chuyển qua các tuyến đường ngập và duy trì hành trình tương đối ổn định.

Tại ga Chùa Hà, chị Yến, nhân viên bán vé, cho biết, trong 3 ngày đầu tuần mưa to, lượng khách đông hơn ngày thường, nhất là vào giờ cao điểm sáng và chiều. Tuy nhiên, nhà ga chưa rơi vào tình trạng quá tải. Khi lượng khách đông, nhân viên được tăng cường để hướng dẫn, hỗ trợ soát vé; hành khách cũng có thể sử dụng máy bán vé tự động.

"Ngoài quầy vé, khách có thể mua bằng máy tự động, nếu hàng chờ dài thì bên mình sẽ bố trí thêm nhân viên ra hỗ trợ để khách không phải chờ lâu", chị Yến nói.

Metro mở thêm lựa chọn nhưng cần đồng bộ hạ tầng

Metro có thể giúp người dân tránh được những đoạn đường ngập trong một phần hành trình. Tuy nhiên, với những người phải tiếp tục di chuyển bằng xe máy, xe buýt hoặc đi bộ sau khi xuống ga, đoạn đường từ nhà ga đến điểm đến vẫn có thể trở thành trở ngại nếu mưa và ngập kéo dài.

Điều này cho thấy metro có thể trở thành một phương án hữu ích trong những ngày giao thông đường bộ gặp khó, nhưng để việc đi lại thực sự thuận tiện, mạng lưới giao thông công cộng cần được kết nối đồng bộ hơn.

Hiện Hà Nội đặt mục tiêu hoàn thành hơn 410km đường sắt đô thị vào năm 2035. Ngày 22/6/2026, thành phố đồng loạt khởi công 5 tuyến metro với tổng chiều dài khoảng 303,5km, được xem là bước chuyển từ đầu tư từng tuyến sang phát triển mạng lưới.

Theo TS Phan Lê Bình, Trưởng đại diện Văn phòng Công ty tư vấn OCG, Nhật Bản, metro là điều kiện không thể thiếu đối với giao thông Hà Nội. Hiện nay, việc khai thác tuyến Cát Linh - Hà Đông và đoạn trên cao Nhổn - Cầu Giấy mới đáp ứng một phần nhu cầu đi lại, trong khi hơn 80% nhu cầu đi lại tại Hà Nội vẫn do ô tô và xe máy đảm nhận.

Theo chuyên gia, nếu xu hướng sử dụng ô tô cá nhân tiếp tục tăng mà Hà Nội chưa có mạng lưới đường sắt đô thị đủ mạnh, áp lực lên hệ thống đường bộ sẽ ngày càng lớn, kéo theo nguy cơ ùn tắc và giảm tốc độ lưu thông.

Ở góc độ trước mắt, TS Phan Lê Bình cho rằng Hà Nội cần tập trung để sớm hoàn thành đoạn đi ngầm từ Cầu Giấy đến Ga Hà Nội, qua đó phát huy đầy đủ hơn năng lực phục vụ của tuyến số 3. Về lâu dài, việc triển khai đồng loạt các tuyến metro cũng đặt ra yêu cầu về tốc độ thiết kế, thi công và nguồn nhân lực kỹ thuật chuyên ngành.

Ông cho rằng cần có cơ chế tạo điều kiện để các đơn vị quản lý có thể huy động thêm các đơn vị tư vấn, doanh nghiệp thi công nước ngoài, đáp ứng nhu cầu nhân lực trong quá trình triển khai các dự án đường sắt đô thị.

Những ngày mưa lớn cho thấy một lợi thế của metro khi giúp người dân duy trì một phần hành trình nếu nhiều tuyến đường bộ bị ngập. Tuy nhiên, để phương tiện này phát huy hiệu quả hơn trong những ngày thời tiết bất lợi, bài toán kết nối từ nhà đến ga và từ ga đến điểm đến vẫn cần được giải quyết đồng bộ hơn.