Hàn Quốc: AI mở ra kỷ nguyên "làm phim một người" và cướp đi sinh kế của hàng loạt nhân sự
Phim "The house" dài 60 phút, được quay với diễn viên thật trước phông xanh
Trên phạm vi toàn cầu, nội dung phim Hàn Quốc đang bùng nổ. Xuất khẩu phim đã tăng gấp đôi trong giai đoạn năm 2019 - 2024. Năm ngoái, ngành công nghiệp nghe nhìn của quốc gia này đã đóng góp 16,4 tỷ USD vào nền kinh tế, hỗ trợ 291.100 việc làm.
Nhưng thực tế, ngành công nghiệp điện ảnh Hàn Quốc đang đối mặt với những thách thức lớn về nguồn vốn. Doanh thu phòng vé nội địa giảm 45% so với trước đại dịch Covid-19, một phần do sự phát triển của dịch vụ xem phim trực tuyến.
Hệ quả là các nhà sản xuất buộc phải thắt lưng buộc bụng. Theo Hội đồng Điện ảnh Hàn Quốc, năm ngoái chỉ có 20 bộ phim được đầu tư trên 3 tỷ won, giảm phân nửa so với mức 40- 50 phim mỗi năm trước đây. Trước thực tế này, nhiều công ty sản xuất phim đang chuyển sang sử dụng trí tuệ nhân tạo (AI) để cắt giảm chi phí và đẩy nhanh tiến độ.
Chi phí sản xuất phim Hàn Quốc đã tăng đáng kể trong những năm gần đây. Vì vậy, mặc dù phim điện ảnh đang phát triển ra toàn cầu, lợi nhuận thu được lại không cao.
Bà Hyun-jung Baek, Trưởng bộ phận Đổi mới Nội dung tại "ông lớn" giải trí CJ ENM
Làn sóng AI đổ bộ
Dù Hàn Quốc đã đón nhận nội dung AI nhiều năm qua, với những phim ngắn như "It's Me, Moon-hee" hay gần đây hơn là series webtoon "Cat Biggie" của CJ ENM, nhưng phải đến nay, công nghệ này mới thực sự đổ bộ mạnh mẽ vào phim điện ảnh.
Ra mắt vào tháng 10/2025 và được quảng bá là "phim điện ảnh đầu tiên của Hàn Quốc ứng dụng AI", "Run to the West" khai thác triệt để công nghệ này để thiết kế các sinh vật thần thoại, bối cảnh kỳ ảo, cùng loạt hiệu ứng cháy nổ, kỹ xảo đặc biệt.
So với kỹ xảo máy tính (CGI) truyền thống, các công cụ AI giúp đẩy nhanh tốc độ sản xuất gấp 10 lần và cắt giảm một nửa chi phí. Nhận định này được đưa ra bởi Hansl Kwon, đạo diễn AI của "Run to the West", đồng thời là người sáng lập kiêm CEO của Freewillusion, một studio chuyên về phim AI tại Seoul. Ông Kwon cho biết hãng phim vừa tuyển dụng thêm 60 nghệ sĩ AI, tăng quy mô nhân sự lên gấp bốn lần, mở ra nhiều cơ hội việc làm mới trong lĩnh vực tiên phong này.
Ảnh từ "Cat Biggie", một webtoon được tạo ra hoàn toàn bằng AI bởi CJ ENM.
Ảnh từ "M Hotel", một phim ngắn được tạo ra hoàn toàn bằng AI bởi CJ ENM.
Sức nóng của AI càng rõ rệt khi tháng trước, CJ ENM đã hợp tác với Google Cloud Korea cho ra mắt phim kinh dị "The House". Bộ phim được quay tại studio trong nhà chỉ trong bốn ngày, và đơn vị sản xuất đã sử dụng các công cụ AI của Google như Imagen, Nano Banana 2 và Veo để dựng bối cảnh và xử lý hiệu ứng hình ảnh.
Theo CJ ENM, tổng chi phí sản xuất phim chỉ 500 triệu won, bằng 1/5 so với một dự án tương tự theo cách làm truyền thống. Từ sau bộ phim này, CJ ENM dự định tích cực áp dụng công nghệ AI vào toàn bộ quy trình sản xuất nội dung.
Tôi hy vọng bộ phim này sẽ là cơ hội để chúng ta cùng suy ngẫm về tầm ảnh hưởng của AI, thứ đang hiện hữu ngày một rõ ràng trong cuộc sống thường nhật.
Kim Il-dong cho biết
Mới đây nhất, bộ phim về robot mang tên "I'm Popo", được quảng bá là tác phẩm điện ảnh Hàn Quốc đầu tiên do AI tạo ra hoàn toàn, đã ra rạp từ cuối tháng Năm. Dù có con người tham gia ở một số khâu như lồng tiếng, công nghệ AI vẫn đóng vai trò trung tâm trong toàn bộ quá trình sản xuất. Đạo diễn phim, Kim Il-dong, nhận định, bộ phim đã mở ra kỷ nguyên "làm phim một người".
Chính phủ "mở đường" cho AI
Trong năm 2026, chính phủ Hàn Quốc quyết định tăng gấp ba ngân sách dành cho AI; riêng ngành điện ảnh vừa được rót thêm khoản kinh phí 8 tỷ won nhằm đẩy mạnh các dự án ứng dụng công nghệ tiên tiến, bao gồm cả AI.
Làn sóng bùng nổ nội dung AI bắt nguồn từ nguồn vốn đầu tư khổng lồ của chính phủ, cùng sự mở rộng nhanh chóng của các chương trình đào tạo và hỗ trợ sản xuất liên quan.
Các cơ quan quản lý nhà nước cũng nhập cuộc khi Hội đồng Điện ảnh Hàn Quốc tiên phong tổ chức buổi chiếu phim AI tại Liên hoan phim Quốc tế Busan hồi tháng Chín, trong khi Cơ quan Nội dung Sáng tạo Hàn Quốc quyết định đổ thêm 19,8 tỷ won vào mảng này. Ở khối tư nhân, "ông lớn" giải trí CJ ENM cũng vừa thành lập "Liên minh Nội dung AI" quy tụ giới học thuật cùng các studio vừa và nhỏ, nhằm mở rộng toàn diện hệ sinh thái AI nước nhà.
Trái ngược với làn sóng bài xích AI tại Hollywood, nơi công nghệ này từng châm ngòi cho các cuộc đình công lịch sử năm 2023 của giới biên kịch và diễn viên, Hàn Quốc lại chọn một lối đi cởi mở hơn. Chuyên gia hiệu ứng hình ảnh Seong-Ho Jang nhận định: "Hollywood đang vô cùng thận trọng vì sợ AI thay thế con người." Trong khi đó, các nghiệp đoàn điện ảnh tại Hàn Quốc có tầm ảnh hưởng khá hạn chế, khiến tiếng nói phản đối của người lao động dễ dàng bị áp đảo.
Bên cạnh yếu tố nhân sự, áp lực chi phí là động lực lớn nhất. MOFAC Studios của ông Jang từng sản xuất phim hoạt hình "The King of Kings" có doanh thu cao kỷ lục tại Mỹ với mức kinh phí siêu tiết kiệm. Hiện tại, hãng đang tích hợp sâu AI vào quy trình sản xuất sau khi nhận thêm 6 tỷ won vốn đầu tư.
Theo ông Jang, AI không chỉ giảm chi phí mà còn nâng cao chất lượng một cách đột phá: "Trước đây, một trưởng nhóm phải quản lý 20 – 30 nhân sự. Giờ đây, chỉ cần từ 1 đến 4 người, họ vẫn đạt được hiệu suất tương đương, thậm chí nhanh hơn và chất lượng tốt hơn".
Trong phim "The House", tất cả các bối cảnh đều được tạo ra bởi AI.
Các diễn viên phim "The House" diễn trước phông xanh trong khi bối cảnh được dựng bằng AI.
Góc khuất pháp lý và rủi ro từ AI
Dù đang được trải thảm đỏ, vẫn có những nghi ngại về AI. Đạo diễn Park Chan-wook thẳng thắn cảnh báo về nguy cơ AI cướp đi sinh kế của hàng loạt nhân sự. Trong bộ phim mới nhất "No Other Choice", ông đã lồng ghép vấn đề này vào cao trào phim. Đồng quan điểm, đạo diễn Bong Joon Ho của "Parasite" cũng bày tỏ e ngại về tương lai của ngành, dù chính ông cũng vừa phải ứng dụng một phần kỹ xảo AI trong bom tấn "Mickey 17".
Bên cạnh nỗi lo mất việc làm, hành lang pháp lý quanh AI tại Hàn Quốc cũng là một vấn đề. Dù cơ quan chức năng đã đưa ra hướng dẫn, ranh giới phân định quyền tác giả giữa nghệ sĩ và các công ty sở hữu kho dữ liệu AI vẫn chưa thực sự rõ ràng.
Trong khi đó, giới phê bình lo ngại thẩm mỹ rập khuôn của thuật toán sẽ làm xói mòn đi những giá trị độc đáo vốn là linh hồn của điện ảnh xứ kim chi. Nhà phê bình Darcy Paquet nhận định: "AI mang lại những lựa chọn mới, nhưng nếu các nhà làm phim lạm dụng nó để rồi hy sinh chất lượng, khán giả sẽ quay lưng."
Thực tế đã cho thấy AI không phải là thỏi nam châm hút khách. Minh chứng là bộ phim ứng dụng AI "Run to the West" vừa qua đã bị phớt lờ tại phòng vé với lượng người xem chỉ bằng 1/7 mức hòa vốn, dù giá vé đã giảm một nửa.
"Ngành công nghiệp điện ảnh vẫn đang thăm dò xem điều gì là khả thi, điều gì là hợp lý và đâu có thể là lựa chọn tốt nhất", Paquet nói thêm: "Mọi người đang có tư duy cởi mở, nhưng tôi cảm thấy họ vẫn chưa thực sự nghiêng hẳn về phía AI".
Đình công diễn ra bên ngoài Paramount Studios ở Los Angeles, California, vào năm 2023.
AI chỉ là công cụ hỗ trợ
Dù vậy, đối với nhiều người, AI suy cho cùng cũng chỉ là một loại công nghệ mới, tương tự như sự xuất hiện của phim có âm thanh vào thập niên 1920, băng video những năm 1980 hay làn sóng xem phim trực tuyến sau này, những cột mốc mà ngành điện ảnh đều đã thích nghi thành công.
Bà Hyun-jung Baek nhận định, nội dung luôn phát triển song song với công nghệ. AI không chỉ tối ưu hóa hiệu suất mà còn khai phóng sức sáng tạo bằng cách hiện thực hóa những điều tưởng chừng bất khả thi. Tuy nhiên, bà khẳng định, AI không thể chạm tới những giá trị cốt lõi như phát triển cốt truyện, biên kịch và diễn xuất: "AI không bao giờ sao chép được ánh mắt hay những sắc thái biểu cảm tinh tế của một diễn viên thực thụ".
Mục tiêu của tôi là khai thác AI hiệu quả, nhưng vẫn khiến khán giả phải tự hỏi: 'Rốt cuộc AI đã được dùng ở phân cảnh nào?'
Chuyên gia Seong-Ho Jang
Đồng quan điểm, ông Hansl Kwon coi AI như sự mở rộng của kỹ xảo máy tính (CGI). Từng có thời người ta lo ngại CGI làm nguội lạnh cảm xúc phim ảnh, nhưng những siêu phẩm như "Avatar" đã chứng minh điều ngược lại. "Công cụ nào tạo nên bộ phim không quan trọng, điều cốt lõi vẫn là thông điệp mà tác phẩm truyền tải", ông Kwon nhấn mạnh.
Sau cùng, chuyên gia Seong-Ho Jang đúc kết rằng, AI nên được xem là một công cụ hỗ trợ và cần sử dụng một cách tiết chế. Việc lạm dụng và phó mặc mọi thứ cho công nghệ sẽ sớm bị khán giả nhìn thấu và quay lưng.
