Hollywood và định kiến tuổi tác đối với nữ diễn viên

Năm 2025, nữ diễn viên người Anh, Samantha Morton, nhận được vai diễn mà nhiều đồng nghiệp cho là đáng mơ ước. Đó là vai phù thủy quyền năng Circe trong bộ phim sử thi The Odyssey của Christopher Nolan, và phần diễn xuất của Morton được đánh giá là một trong những điểm sáng của bộ phim dài 172 phút, dù nữ diễn viên chỉ xuất hiện trên màn ảnh khoảng 10 phút.

Dù vậy, đằng sau cột mốc đáng chú ý này là thực tế khắc nghiệt của ngành giải trí. Chia sẻ trên podcast Happy, Sad, Confused, Morton nói về thực tế đầy sóng gió khi là một nữ diễn viên làm việc tại Hollywood: "Tôi không có việc làm trong suốt một năm kể từ khi tham gia The Odyssey. Dù bên cạnh là những người đại diện và quản lý rất giỏi, nhưng suy cho cùng, tôi đã 49 tuổi rồi. Tôi tin mình là một diễn viên giỏi, thế nhưng ngoài kia vẫn còn rất nhiều diễn viên tài năng khác."

Tính đến nay, Samantha Morton sở hữu 63 vai diễn, trong đó có các tác phẩm nổi tiếng như "Minority Report", "The Whale" và "She Said". Có hàng thập kỷ gầy dựng sự nghiệp, trải nghiệm của cô phản ánh thực tế khắc nghiệt của một ngành công nghiệp luôn ưu ái diễn viên nữ trẻ tuổi.

Cùng với những chia sẻ của Morton, video phỏng vấn nữ diễn viên Olivia Cooke về vai Alicent Hightower, người mẹ bốn con trong phim "House of the Dragon", cũng được cư dân mạng chia sẻ lại. 

Cooke từng rất ngỡ ngàng khi Tom Glynn-Carney thủ vai con trai mình, vì khoảng cách tuổi tác giữa hai người quá ít. Nữ diễn viên từng hoài nghi, liệu đoàn phim có định thay một diễn viên khác lớn tuổi hơn trong những phân cảnh diễn ra nhiều năm sau hay không.

Nói về vấn đề này, Salma Hayek Pinault đã chỉ trích tình trạng phân biệt tuổi tác và giới tính tại Hollywood. Trong cuộc phỏng vấn gần đây với tạp chí Marie Claire, nữ diễn viên 58 tuổi nhấn mạnh tầm quan trọng của cuộc đấu tranh nhằm bảo vệ vị thế của phụ nữ trong ngành. 

"Một sứ mệnh của tôi là nhắc nhở mọi người rằng phụ nữ không phải là những người dễ bị thay thế sau một độ tuổi nhất định trong bất kỳ lĩnh vực nào. Chúng ta nên đấu tranh chống lại điều đó bằng tất cả những gì mình có", Hayek nói.

Tiếng nói chống lại định kiến tuổi tác ở Hollywood

Số liệu từ một báo cáo năm 2025 cho thấy mức chênh lệch rõ về độ tuổi của các nhân vật nam và nữ trên màn ảnh. Trong khi 59% nhân vật nữ ở độ tuổi 20- 30, có đến 60% nhân vật nam thuộc nhóm tuổi 30 - 40. Từ tuổi 40 trở lên, nam giới tiếp tục chiếm ưu thế, với tỷ lệ xuất hiện là 60%, so với 27% ở nữ giới. 

Thực trạng trên cũng được phản ánh trong nghiên cứu của chiến dịch Age Without Limits. Theo đó, trong số 100 bộ phim có doanh thu cao nhất phát hành tại Anh trong các năm 2023, 2024 và 2025, chỉ có 5 phim có nữ diễn viên trên 60 tuổi đảm nhận vai chính. Những con số này cho thấy phụ nữ lớn tuổi vẫn chưa được đại diện tương xứng trong ngành công nghiệp điện ảnh.

Trước những định kiến về tuổi tác, một số nữ diễn viên nổi tiếng đã lên tiếng khẳng định giá trị của phụ nữ khi bước vào giai đoạn trưởng thành. Năm 2023, Jennifer Lopez chia sẻ với tạp chí Elle: "Khi bạn lớn tuổi hơn và có nhiều trải nghiệm hơn, bạn trở thành một con người giàu có hơn và có nhiều điều để cống hiến hơn". 

Angelina Jolie cũng đón nhận tuổi tác một cách tích cực. Trong cuộc phỏng vấn với IndieWire năm 2025, cô bày tỏ: "Tôi 49 tuổi. Tôi cảm thấy mình là một phụ nữ lớn tuổi hơn và tôi chấp nhận điều đó".

Ở tuổi 68, Andie MacDowell cũng chủ động phá vỡ những quan niệm truyền thống về vẻ đẹp và tuổi tác. Nữ diễn viên từng gây chú ý khi tự tin giữ nguyên mái tóc bạc tự nhiên, đồng thời khẳng định già đi không phải là "tội lỗi" mà còn mang đến sức hút riêng. 

Trả lời tạp chí Glamour, MacDowell đặt câu hỏi về lý do xã hội thường nhìn nhận tiêu cực về việc "già đi" khi nói về phụ nữ. MacDowell mong muốn phụ nữ lớn tuổi được nhìn nhận bằng sự tôn trọng, được công nhận vẻ đẹp và sức quyến rũ, thay vì bị giới hạn trong những chuẩn mực lỗi thời vốn phục vụ cái nhìn của nam giới.

Tuy nhiên, những tiếng nói tích cực từ các nữ diễn viên vẫn chưa đủ để thay đổi thực trạng thiếu đại diện trên màn ảnh. Harriet Bailiss, đồng trưởng nhóm chiến dịch Age Without Limits, cảnh báo: "Bằng việc không thể hiện đúng mức hình ảnh người lớn tuổi, đặc biệt là phụ nữ lớn tuổi, ngành công nghiệp điện ảnh đang tích cực góp phần đẩy người lớn tuổi ra rìa xã hội".

Theo bà, việc thiếu vắng những hình ảnh này có thể củng cố định kiến rằng người lớn tuổi ngày càng mất đi giá trị và tầm quan trọng. Đặc biệt, khi không nhìn thấy hình ảnh của chính mình trong văn hóa đại chúng hay quảng cáo, nhiều phụ nữ có thể cảm thấy bản thân trở nên "vô hình" khi về già.

Những bước tiến chậm chạp của Hollywood

Thực trạng thiếu đại diện của phụ nữ lớn tuổi trên màn ảnh không xuất phát từ việc thiếu diễn viên tài năng. Những năm gần đây, công chúng vẫn được chứng kiến màn thể hiện ấn tượng của nhiều minh tinh trung niên và cao niên, như Demi Moore trong "The Substance", Pamela Anderson trong "The Last Showgirl", Dương Tử Quỳnh trong "Everything Everywhere All at Once", Viola Davis trong "The Woman King", Jean Smart trong "Hacks" hay Marianne Jean-Baptiste trong "Hard Truths".

Đáng chú ý, sự thay đổi dường như cũng đang dần xuất hiện tại các giải thưởng điện ảnh danh giá. Một nghiên cứu được công bố vào tháng 3 cho thấy, trong bối cảnh các giải Oscar truyền thống thường vinh danh nam diễn viên lớn tuổi và nữ diễn viên trẻ tuổi, chiến thắng lịch sử của Dương Tử Quỳnh ở tuổi 60 tại lễ trao giải năm 2023 có thể đã mở ra triển vọng tích cực hơn cho sự đại diện của phụ nữ lớn tuổi.

Tính đến nay, chỉ có bảy phụ nữ trên 60 tuổi từng thắng giải Oscar hạng mục "Nữ diễn viên chính xuất sắc nhất", trong đó chỉ Jessica Tandy và Katharine Hepburn chiến thắng khi đã ngoài 70 tuổi. 

Theo BBC, độ tuổi trung bình của các nữ diễn viên được đề cử ở hạng mục này đã tăng từ 33 tuổi trong thập niên 1940 lên 36 tuổi trong thập niên 1970, 40 tuổi trong thập niên 2000 và 44 tuổi trong thập niên 2020. Xu hướng này cho thấy cơ hội được ghi nhận của các nữ diễn viên lớn tuổi có dấu hiệu cải thiện, dù họ vẫn còn cách xa sự đại diện bình đẳng.

Triển vọng ấy tiếp tục được thể hiện qua những dự án điện ảnh có sự tham gia của các nữ diễn viên kỳ cựu. Trong số những gương mặt có thể được cân nhắc cho các giải Oscar sắp tới có Julianne Moore, 65 tuổi, với một bộ phim hài nhạc kịch chưa có tựa đề của Jesse Eisenberg; Marion Bailey, 75 tuổi, trong phim mới nhất của Mike Leigh; và Ellen Burstyn, 93 tuổi, với phim "Place to Be". 

Bên cạnh đó, phần tiếp theo của "The Devil Wears Prada", với Meryl Streep, 76 tuổi đảm nhận vai chính, từng đứng thứ tư trong bảng xếp hạng các phim có doanh thu cao nhất tại Anh vào tháng 5. 

Tuy nhiên, những vai diễn nổi bật kể trên vẫn chỉ là ngoại lệ hơn. Nếu Hollywood không đầu tư nghiêm túc vào những câu chuyện có chiều sâu, xây dựng các nhân vật nữ đa dạng, phức tạp ở độ tuổi trưởng thành và trao cho họ vị trí xứng đáng, tình trạng thiếu đại diện sẽ khó được cải thiện. Việc phụ nữ dần biến mất khỏi màn ảnh khi tuổi tác tăng lên không chỉ giới hạn cơ hội của các nữ diễn viên, mà còn có nguy cơ củng cố định kiến rằng giá trị và sức hấp dẫn của phụ nữ suy giảm theo tuổi tác.

Nữ diễn viên từng đoạt các giải Oscar, BAFTA và Quả cầu vàng, Dame Emma Thompson, chia sẻ: "Phụ nữ chiếm một nửa dân số và chúng tôi ngày càng già đi. Vậy những câu chuyện về chúng tôi ở đâu? Càng lớn tuổi, chúng tôi càng trở nên thú vị hơn. Tôi muốn thấy nhiều bộ phim hơn tập trung vào phụ nữ lớn tuổi; chúng tôi hấp dẫn, dễ đồng cảm và xứng đáng được quan tâm".