Khi chiến sĩ quân hàm xanh làm "sứ giả pháp luật"
Đồn Biên phòng Tùng Vài phát tờ rơi đưa pháp luật đến với người dân tại các buổi chợ phiên
Đưa pháp luật đến với người dân vùng biên đòi hỏi nhiều hơn việc chuyển tải nội dung văn bản. Đó còn là lựa chọn cách nói phù hợp, giải thích bằng tiếng dân tộc, gắn từng quy định với những việc bà con gặp trong cuộc sống. Bằng nhiều hình thức linh hoạt, Bộ đội Biên phòng tỉnh Tuyên Quang đang giúp kiến thức pháp luật trở nên dễ hiểu, dễ nhớ, từng bước hình thành ý thức tự giác chấp hành trong cộng đồng.
Bộ đội biên phòng cùng ăn, cùng ở, cùng làm, cùng nói tiếng dân tộc
Thôn Tả Kha có hơn 240 hộ dân, chủ yếu là đồng bào dân tộc Mông và Hán, đời sống còn nhiều khó khăn. Gắn bó với địa bàn, cán bộ, chiến sĩ Trạm Kiểm soát Biên phòng Phó Bảng, Đồn Biên phòng Phó Bảng thực hiện tốt phương châm "4 cùng": cùng ăn, cùng ở, cùng làm, cùng nói tiếng dân tộc.
Qua những lần gặp gỡ, trao đổi, bộ đội hiểu thêm tâm tư, vướng mắc của người dân để lựa chọn nội dung tuyên truyền sát thực tế; đồng thời kết hợp phổ biến pháp luật với hỗ trợ bà con phát triển kinh tế, tiếp cận công nghệ số.
Đồn Biên phòng Phó Bảng hướng dẫn người dân sử dụng điện thoại thông minh quét mã QR tra cứu, tố giác tội phạm.
Ông Hầu Mí Dình, Trưởng thôn Tả Kha, chia sẻ: Cán bộ, chiến sĩ Đồn Biên phòng Phó Bảng thường xuyên bám cơ sở, hỗ trợ đồng bào phát triển kinh tế, giảm nghèo gắn với bảo vệ an ninh biên giới. Những vấn đề vướng mắc được cán bộ trao đổi trực tiếp, phối hợp hòa giải, tháo gỡ kịp thời. Sự đồng hành ấy góp phần giúp các hộ giáp biên đoàn kết, nâng cao ý thức chấp hành pháp luật, yên tâm lao động sản xuất.
Từ thực tế ở Tả Kha có thể thấy, hiệu quả tuyên truyền được bồi đắp qua quá trình gắn bó với người dân. Khi có điều gì chưa nắm rõ hay vướng mắc, bà con tìm đến cán bộ Biên phòng để hỏi. Mỗi lần giải thích thấu đáo một quy định cũng là một lần củng cố thêm niềm tin, giúp người dân có cơ sở lựa chọn cách ứng xử đúng pháp luật.
Tại xã Tùng Vài, cán bộ, chiến sĩ Đồn Biên phòng Tùng Vài thường phối hợp với các lực lượng tổ chức tuyên truyền pháp luật tại chợ phiên và các thôn. Trong đó, có những nội dung cơ bản của 3 văn kiện pháp lý về biên giới trên đất liền Việt Nam - Trung Quốc; về Luật Biên phòng Việt Nam và các quy định về quản lý, bảo vệ biên giới; về quyền, nghĩa vụ của cư dân khu vực biên giới và trách nhiệm bảo vệ đường biên, mốc giới của bà con.
Trung tá Lê Đình Trọng, Chính trị viên Đồn Biên phòng Tùng Vài, cho biết: Người dân trên địa bàn hầu hết là đồng bào dân tộc thiểu số. Việc đưa kiến thức pháp luật đến thôn, bản giúp bà con có điều kiện tiếp cận thông tin, chủ động phòng ngừa vi phạm, phối hợp với lực lượng chức năng giữ gìn an ninh, trật tự. Khi hiểu rõ những quy định liên quan trực tiếp đến đời sống, bà con sẽ thực hiện đúng quyền, nghĩa vụ và biết cách bảo vệ lợi ích hợp pháp của bản thân và gia đình.
Đồn Biên phòng Sơn Vĩ tích cực tuyên truyền pháp luật qua mô hình “Tiếng loa Biên phòng”.
Cùng với nội dung về biên giới, các đơn vị chú trọng phổ biến pháp luật về Luật Hôn nhân và Gia đình, Luật Đất đai; phòng, chống mua bán người, xuất nhập cảnh trái phép, buôn lậu... Việc lựa chọn những vấn đề thiết thực sẽ giúp bà con thấy rõ pháp luật gắn rất gần với cuộc sống hằng ngày. Từ chuyện gia đình, sản xuất đến đi lại, giao thương ở khu vực biên giới.
Tại các xã Thàng Tín, Bản Máy, hoạt động tuyên truyền lưu động được tổ chức ở thôn và trong những phiên chợ, thu hút đông đảo người dân tham dự. Bên cạnh tiếng phổ thông, nội dung được giải thích bằng tiếng dân tộc, tạo thuận lợi cho những người chưa thành thạo tiếng phổ thông, nhất là người cao tuổi dễ hiểu hơn.
Trung tá Mua Mí Cáy, Ban Dân vận, Phòng Chính trị, Ban Chỉ huy Bộ đội Biên phòng tỉnh Tuyên Quang, là người dân tộc Mông, anh sử dụng tiếng Mông để giải thích những thuật ngữ, quy định pháp luật theo cách dễ hiểu. "Tôi nói bằng ngôn ngữ bà con quen dùng, hiểu những điều bà con đang quan tâm, đó là cách để thu hẹp nhanh nhất khoảng cách giữa văn bản và đời sống. Qua đó, mỗi buổi tuyên truyền trở thành dịp trao đổi, giải đáp những điều người dân chưa rõ, giúp cán bộ biên phòng nắm bắt thêm tình hình cơ sở" - Trung tá Mua Mí Cáy nói.
Bộ đội Biên phòng Tuyên Quang tổ chức tuyên truyền pháp luật biên giới cho nhân dân xã Nghĩa Thuận.
Thêm cách tiếp cận để pháp luật đến gần người dân
Cùng với tuyên truyền trực tiếp, các đơn vị Bộ đội Biên phòng tỉnh Tuyên Quang từng bước ứng dụng công nghệ số, mở thêm kênh cung cấp thông tin cho người dân. Tại Đồn Biên phòng Phó Bảng, việc ứng dụng công nghệ được gắn với công tác tuyên truyền, vận động bà con chấp hành pháp luật, phù hợp với yêu cầu thực tế trên địa bàn.
Chia sẻ về vấn đề này, Thiếu tá Phùng Văn Mạnh, Chính trị viên phó Đồn Biên phòng Phó Bảng, cho biết: "Những năm qua, đơn vị luôn quan tâm công tác tuyên truyền, vận động người dân chấp hành pháp luật. Cùng với thực hiện các hình thức tuyên truyền tại cơ sở, đơn vị đưa công nghệ số vào hoạt động này, bước đầu mang lại hiệu quả. Các mã QR được sử dụng để cung cấp thông tin về đường biên, cột mốc; đồng thời tích hợp kênh tiếp nhận thông tin tố giác tội phạm. Cách làm này tạo thêm điều kiện để người dân tra cứu nội dung cần tìm hiểu, cung cấp thông tin cho lực lượng chức năng. Việc kết hợp giữa hướng dẫn trực tiếp và công cụ số góp phần mở rộng khả năng tiếp cận pháp luật của cư dân biên giới".
Theo số liệu của Bộ đội Biên phòng tỉnh Tuyên Quang, từ đầu năm 2026 đến nay, các đơn vị đã tổ chức 769 buổi tuyên truyền cho 17.316 lượt người nghe về các văn bản pháp lý liên quan đến bảo vệ chủ quyền lãnh thổ, an ninh biên giới quốc gia; phòng, chống tội phạm, xuất nhập cảnh trái phép, buôn lậu, gian lận thương mại, mua bán người, cháy nổ và cháy rừng. Hoạt động tuyên truyền lưu động tại chợ phiên và qua "Tiếng loa Biên phòng" được thực hiện với 48 buổi, tiếp cận 5.700 lượt người nghe. Các đơn vị còn triển khai 55 buổi tuyên truyền lồng ghép các đề án phổ biến, giáo dục pháp luật, thu hút 2.250 lượt người nghe. Việc kết hợp nhiều hình thức giúp nội dung tuyên truyền đến được với các nhóm người dân khác nhau, phù hợp với điều kiện sinh hoạt, lao động và khả năng tiếp nhận thông tin ở từng địa bàn.
Đối với thế hệ trẻ, chương trình "Tiết học biên cương" tạo cơ hội tìm hiểu về đường biên, cột mốc, các văn bản pháp lý về biên giới quốc gia và Luật Biên phòng Việt Nam. Từ đầu năm 2026 đến nay, các đơn vị đã tổ chức 18 buổi với 1.550 lượt đoàn viên, thanh niên, giáo viên và học sinh tham gia. Qua những nội dung gắn với địa bàn nơi mình sinh sống, các em có thêm hiểu biết, ý thức về trách nhiệm gìn giữ biên giới.
Người dân tìm gặp cán bộ Đồn Biên phòng Phó Bảng nhờ hỗ trợ sử dụng điện thoại thông minh quét mã QR tra cứu, tố giác tội phạm.
Bên cạnh đó, Bộ đội Biên phòng tỉnh Tuyên Quang còn phối hợp với lực lượng quản lý, bảo vệ biên giới Trung Quốc tổ chức 12 lượt đội tuyên truyền thực thi pháp luật cho cư dân biên giới, với hơn 120 lượt cán bộ, chiến sĩ tham gia. Hoạt động phối hợp góp phần nâng cao nhận thức, vận động cư dân chấp hành các quy định liên quan đến biên giới. Từ thôn, bản đến chợ phiên, từ lời giải thích bằng tiếng dân tộc đến những thông tin được cung cấp qua mã QR, mỗi hình thức có cách tiếp cận riêng, nhưng cùng hướng đến việc giúp người dân hiểu và thực hiện đúng pháp luật.
Với những người lính quân hàm xanh, làm "sứ giả" đưa pháp luật đến bản làng là một phần công việc gắn bó lâu dài với đồng bào, tạo nên thế trận lòng dân vững chắc từ mỗi gia đình, mỗi cộng đồng dân cư ở địa bàn biên giới.
