Không để thể chế là điểm nghẽn với sự phát triển nhanh, bền vững của đất nước

Sáng 3/8, Kỳ họp không thường lệ thứ nhất, Quốc hội khóa XVI đã khai mạc trọng thể tại Thủ đô Hà Nội.

Dự phiên khai mạc có Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm; Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng; Thường trực Ban Bí thư Trần Cẩm Tú; Chủ tịch Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam Bùi Thị Minh Hoài.Các đồng chí lãnh đạo Đảng, Nhà nước, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam… cùng dự.

Về phía Quốc hội có Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn; các Phó Chủ tịch Quốc hội, Ủy viên Ủy ban Thường vụ Quốc hội, các Trưởng Đoàn, Phó Trưởng Đoàn đại biểu Quốc hội, các đại biểu Quốc hội thuộc 34 đoàn đại biểu Quốc hội các tỉnh, thành phố.Sáng cùng ngày, Quốc hội họp phiên trù bị.

Không chậm trễ, không để lỡ thời cơ phát triển của đất nước

Phát biểu khai mạc, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn cho biết Hội nghị lần thứ 3, Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV vừa thành công tốt đẹp và Bộ Chính trị đã tổ chức Hội nghị toàn quốc nghiên cứu, học tập, quán triệt và triển khai thực hiện Nghị quyết.

Theo Chủ tịch Quốc hội, Kỳ họp không thường lệ thứ nhất, Quốc hội khóa XVI diễn ra trong bối cảnh cả nước vừa tiến hành sơ kết 1 năm đánh giá toàn diện, khách quan kết quả thực hiện việc sắp xếp đơn vị hành chính các cấp và vận hành chính quyền địa phương 2 cấp; cả nước đang nỗ lực, quyết tâm thực hiện mục tiêu tăng trưởng 2 con số trong năm 2026 và những năm tiếp theo.

Với nhiệm vụ trọng tâm là công tác lập pháp và quyết định những vấn đề quan trọng của đất nước mà thực tiễn đòi hỏi, Kỳ họp thể hiện quyết tâm chính trị, tinh thần chủ động, hành động quyết liệt, thực chất của Quốc hội, Chính phủ, các cơ quan trong việc thể chế và thực thi ngay các chủ trương của Đảng, đáp ứng yêu cầu, nguyện vọng của người dân, doanh nghiệp, không chậm trễ, không để lỡ thời cơ phát triển của đất nước.

Đồng thời, Quốc hội, Chính phủ, các bộ, ngành, địa phương đang khẩn trương triển khai Kết luận số 17-KL/TW của Bộ Chính trị và định hướng lập pháp nhiệm kỳ Quốc hội khóa XVI, đảm bảo yêu cầu chất lượng và tiến độ đã đề ra.

Theo chương trình, tại Kỳ họp này, Quốc hội sẽ xem xét, thông qua 15 luật và 4 nghị quyết quy phạm pháp luật, cho ý kiến lần đầu 7 dự án luật để làm cơ sở cho các cơ quan hoàn thiện và trình Quốc hội thông qua tại Kỳ họp thứ 2; đồng thời xem xét 7 vấn đề theo thẩm quyền, nhằm đáp ứng yêu cầu phát triển kết cấu hạ tầng giao thông chiến lược và hệ thống đô thị quốc gia.

Kỳ họp diễn ra trong khoảng 17 ngày, từ ngày 3/8 đến ngày 24/8/2026. Quốc hội dự kiến làm việc cả các ngày thứ Bảy, Chủ nhật, có bố trí thời gian giữa 2 đợt họp để các cơ quan chỉnh lý, hoàn thiện dự thảo luật, nghị quyết trước khi trình Quốc hội thông qua tại đợt 2.

Pháp luật bám sát thực tiễn, mở đường cho phát triển

Để hoàn thành chương trình Kỳ họp, Chủ tịch Quốc hội đề nghị các đại biểu Quốc hội dành thời gian nghiên cứu kỹ tài liệu, tham gia đầy đủ các phiên họp, tích cực thảo luận, tranh luận, đóng góp nhiều ý kiến có chất lượng, nhất là đối với những vấn đề còn có ý kiến khác nhau, những nội dung tác động trực tiếp đến người dân, doanh nghiệp; chấp hành nghiêm Nội quy kỳ họp.

Đặc biệt, với quyết tâm đạt mục tiêu tạo 4 bước chuyển chiến lược mà Hội nghị Trung ương 3 đã xác định, cùng Chính phủ, các cơ quan quyết tâm nâng cao hiệu quả thực thi theo đúng chỉ đạo của đồng chí Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm.

Trên tinh thần đó, Chủ tịch Quốc hội đề nghị các cơ quan của Quốc hội, từng đại biểu Quốc hội tiếp tục đổi mới mạnh mẽ tư duy trong xây dựng pháp luật; chính sách, pháp luật được ban hành thực sự bám sát thực tiễn; đi trước, mở đường cho phát triển; lấy người dân và doanh nghiệp làm trung tâm, lấy chất lượng, hiệu quả thực thi của hệ thống pháp luật làm thước đo của hoạt động lập pháp.

Hoàn thiện cơ sở pháp lý để xử lý hiệu quả những vấn đề cấp bách đặt ra từ thực tiễn, cải thiện môi trường đầu tư, kinh doanh; cắt giảm thủ tục hành chính, giảm chi phí tuân thủ; thúc đẩy khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số; khơi thông các nguồn lực, hình thành các động lực tăng trưởng mới; hoàn thiện pháp luật phục vụ việc vận hành hiệu quả mô hình chính quyền 3 cấp; đẩy mạnh phân cấp, phân quyền, đi đôi với đảm bảo nguồn lực, điều kiện thực hiện.

Chủ tịch Quốc hội yêu cầu phát huy cao độ vai trò, trách nhiệm của từng cơ quan và người đứng đầu trong quy trình xây dựng, ban hành chính sách pháp luật, đặc biệt là cơ quan soạn thảo, cơ quan thẩm tra.

Cụ thể, từng dự án luật, nghị quyết phải được chuẩn bị nghiêm túc, kỹ lưỡng ngay từ khâu soạn thảo, đánh giá tác động đầy đủ, huy động trí tuệ của các chuyên gia, nhà khoa học, cộng đồng doanh nghiệp và các đối tượng chịu sự tác động.

Chủ tịch Quốc hội lưu ý người đứng đầu cơ quan soạn thảo phải trực tiếp chỉ đạo và xử lý những vấn đề lớn, vấn đề khó, còn nhiều ý kiến khác nhau và chịu trách nhiệm về chất lượng dự án, dự thảo luật, nghị quyết.

Đặc biệt, đối với các dự án quan trọng quốc gia, cần cho ý kiến cụ thể, kỹ lưỡng về tính khả thi, tổng mức đầu tư, suất đầu tư, cơ cấu vốn, nguồn lực và thu hồi vốn, phương án đền bù tái định cư, đánh giá tác động môi trường và hiệu quả kinh tế-xã hội... hạn chế thấp nhất việc phải điều chỉnh chủ trương đầu tư hay đề nghị tăng vốn khi triển khai thực hiện.

Thời gian qua, dưới sự lãnh đạo của Đảng, sự phối hợp chặt chẽ, đồng bộ, hiệu quả của Quốc hội, Chính phủ, các cơ quan, địa phương, công tác xây dựng, hoàn thiện thể chế, pháp luật đã đạt được những kết quả tích cực, nổi bật là đổi mới tư duy xây dựng pháp luật, ứng dụng công nghệ, chuyển đổi số, trí tuệ nhân tạo.

Với quyết tâm không để thể chế là điểm nghẽn đối với sự phát triển nhanh, bền vững của đất nước, nhiệm kỳ Quốc hội khóa XVI phải là nhiệm kỳ của kiến tạo thể chế phát triển, Chủ tịch Quốc hội đề nghị các đại biểu Quốc hội nghiên cứu, quán triệt đầy đủ các nghị quyết, kết luận của Trung ương Đảng, Bộ Chính trị, Ban Bí thư, sự chỉ đạo của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm; thảo luận sôi nổi, chất lượng tại tổ cũng như tại hội trường; chủ động phát hiện các quy định của pháp luật có vướng mắc trong thực tiễn, kiến nghị, đề xuất cụ thể, khả thi, thuyết phục trong sửa đổi, bổ sung từng điều, từng khoản, từng câu từ trong mỗi dự thảo luật, nghị quyết.

Chủ tịch Quốc hội tin tưởng với sự chuẩn bị công phu, trách nhiệm của Chính phủ, các cơ quan của Quốc hội và các cơ quan hữu quan; cùng với tinh thần đoàn kết, đổi mới, sáng tạo, trách nhiệm và trí tuệ của các đại biểu Quốc hội, Kỳ họp không thường lệ thứ nhất, Quốc hội khóa XVI sẽ hoàn thành toàn bộ nội dung, chương trình đề ra, đạt chất lượng cao nhất.