Khu kinh tế cửa khẩu Đồng Đăng - Lạng Sơn phát triển theo 3 phân vùng

Ngày 25/9/2026, Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định số 1855/QĐ-TTg phê duyệt Điều chỉnh Quy hoạch chung Khu kinh tế cửa khẩu Đồng Đăng - Lạng Sơn, tỉnh Lạng Sơn đến năm 2045.

Quy mô Điều chỉnh Quy hoạch Khu kinh tế cửa khẩu Đồng Đăng - Lạng Sơn là 39.400 ha. Phạm vi, ranh giới bao gồm các phường Tam Thanh, Lương Văn Tri, Đông Kinh và xã Đồng Đăng; một phần phường Kỳ Lừa và một phần các xã Cao Lộc, Hoàng Văn Thụ, Khánh Khê, Chiến Thắng.

Quan điểm và mục tiêu điều chỉnh quy hoạch nhằm phát triển Khu kinh tế cửa khẩu Đồng Đăng - Lạng Sơn thành trung tâm kinh tế cửa khẩu hiện đại, năng động, trung tâm dịch vụ cửa khẩu và hậu cần logistics quốc gia và quốc tế; là cầu nối quan trọng kết nối Việt Nam, ASEAN với thị trường Trung Quốc, là một trong những trung tâm du lịch, thương mại, dịch vụ trọng điểm của tỉnh và vùng Đông Bắc, gắn với phát triển bề vững và đảm bảo môi trường sinh thái.

Định hướng phát triển không gian các khu vực, khu kinh tế được chia thành 3 phân vùng chính:

- Vùng 1 (vùng phía Bắc): Vùng kinh tế cửa khẩu và đô thị, bao gồm các khu vực sát biên giới thuộc xã Đồng Đăng và một phần các xã Hoàng Văn Thụ, Cao Lộc; diện tích khu vực khoảng 19.123 ha; quy mô dân số đến năm 2045 khoảng 71.000 - 71.200 người. Đây là phân vùng động lực kinh tế cửa khẩu, là đầu mối giao thông, cửa ngõ giao lưu phát triển tế theo hướng hiện đại, thông minh, gắn với hệ thống cửa khẩu đường bộ, đường sắt, khu trung chuyển hàng hóa, khu chế xuất, cảng cạn, thương mại biên giới và dịch vụ logistics.

- Vùng 2 (vùng trung tâm): Vùng đô thị Lạng Sơn, bao gồm các khu vực phường Tam Thanh, một phần các phường Kỳ Lừa, Đông Kinh, Lương Văn Tri và một phần xã Khánh Khê; diện tích khu vực khoảng 12.774 ha; quy mô dân số đến năm 2045 khoảng 203.000 - 207.000 người. Vùng giữ vai trò là cực tăng trưởng động lực phía Bắc của tỉnh Lạng Sơn gắn với Khu kinh tế cửa khẩu Đồng Đăng - Lạng Sơn; là đô thị dịch vụ đa ngành, đa lĩnh vực, với vai trò là trung tâm hành chính, chính trị, kinh tế, văn hóa, y tế, giáo dục, đầu mối giao thông và hỗ trợ logistics của tỉnh Lạng Sơn.

- Vùng 3 (vùng phía Nam): Vùng phát triển du lịch, dịch vụ và công nghiệp, bao gồm một phần các phường Kỳ Lừa, Đông Kinh, Lương Văn Tri, một phần xã Chiến Thắng; diện tích khu vực khoảng 7.502 ha; quy mô dân số đến năm 2045 khoảng 21.000 - 21.800 người. Chức năng là vùng phát triển mới, cửa ngõ phía Nam của Khu kinh tế; là vùng đô thị sinh thái, dịch vụ du lịch; khu vực trọng tâm về phát triển công nghiệp, gắn với dịch vụ kho tàng, bến bãi, giữ vai trò đầu mối trung chuyển vùng và quốc gia; có hạ tầng đồng bộ, hiện đại, thân thiện với môi trường, đáp ứng các điều kiện để hình thành khu thương mại tự do.

Tạo đà phát triển

Là "cửa ngõ" quan trọng trong giao thương xuất nhập khẩu hàng hóa kết nối kinh tế Việt Nam - ASEAN với thị trường rộng lớn Trung Quốc, tỉnh Lạng Sơn đang bước vào một giai đoạn chiến lược trong kiến tạo và nâng tầm khu kinh tế cửa khẩu hiện đại nhằm gia tăng thương mại biên mậu và thu hút đầu tư hiệu quả.

Với mục tiêu đưa khu kinh tế cửa khẩu trở thành động lực thúc đẩy tăng trưởng và chuyển dịch cơ cấu kinh tế, tỉnh Lạng Sơn đã xác định các giải pháp, cơ chế chính sách phát triển phù hợp trong giai đoạn mới; trong đó, tỉnh tập trung xây dựng và tổ chức thực hiện hiệu quả các chương trình, kế hoạch và đề án cụ thể triển khai thực hiện Nghị quyết Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XIV, Nghị quyết Đại hội Đảng bộ tỉnh lần thứ XVIII và kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội 5 năm 2026 - 2030 của tỉnh.

Theo ông Nguyễn Quốc Toàn, Trưởng ban Quản lý Khu kinh tế cửa khẩu Đồng Đăng – Lạng Sơn; hiện nay các cơ quan chuyên môn trong Ban Chỉ đạo đã và đang đẩy mạnh tham mưu thực hiện hoạt động đầu tư xây dựng, mở rộng, nâng cấp cơ sở hạ tầng khu vực cửa khẩu và biên giới; đồng thời, huy động các nguồn lực để tập trung đầu tư xây dựng đồng bộ hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng giao thông, tạo sự liên thông giữa các khu chức năng trong khu kinh tế cửa khẩu với các khu vực liên quan, tạo thuận lợi cho quản lý, điều hành của các lực lượng chức năng và nâng cao năng lực lưu thông hàng hóa.

Cùng với đó, Lạng Sơn cũng triển khai lập các đồ án quy hoạch phân khu chức năng sau khi Quy hoạch chung xây dựng Khu Kinh tế cửa khẩu Đồng Đăng - Lạng Sơn và Quy hoạch chung xây dựng khu vực cửa khẩu chính Chi Ma đến năm 2045; tiếp tục rà soát, điều chỉnh quy hoạch các khu chức năng chủ yếu, các khu vực cửa khẩu phù hợp với tình hình thực tế và khả năng phát triển. Cùng với đó, tỉnh tiếp tục đầu tư nâng cấp, mở rộng thêm các tuyến đường ra cửa khẩu, đường ngang, đáp ứng, đảm bảo nhu cầu vận tải ngày càng tăng trong khu kinh tế cửa khẩu; đẩy nhanh tiến độ triển khai Đề án thí điểm xây dựng cửa khẩu thông minh, hoàn thành quy trình thủ tục xuất nhập khẩu hàng hoá, kết nối và chia sẻ thông tin trong lĩnh vực xuất khẩu, nhập khẩu theo cơ chế một cửa quốc gia.

"Bên cạnh đó, tỉnh Lạng Sơn cũng duy trì trao đổi, hội đàm với các cơ quan phía Quảng Tây, Trung Quốc để cùng thống nhất sớm mở lại, nâng cấp, mở chính thức các cửa khẩu trên địa bàn theo hướng thống nhất quy hoạch chung, cùng phát huy lợi thế hai tỉnh - khu vực trong kết nối các nước ASEAN. Đồng thời hoàn thành trình tự, thủ tục, đề xuất Chính phủ quyết định nâng cấp cặp cửa khẩu Chi Ma (Việt Nam) - Ái Điểm (Trung Quốc) thành cửa khẩu quốc tế…", ông Nguyễn Quốc Toàn nhấn manh.

Lạng Sơn xác định phát triển kinh tế cửa khẩu không chỉ là hoạt động thương mại biên giới mà còn là trụ cột chiến lược của tăng trưởng kinh tế địa phương. Tỉnh xây dựng Khu kinh tế cửa khẩu Đồng Đăng - Lạng Sơn trở thành khu vực kinh tế cửa khẩu hiện đại, đồng bộ về hạ tầng và hấp dẫn trong đầu tư.

Nhằm đầu tư xây dựng đồng bộ hạ tầng kỹ thuật các khu vực cửa khẩu và các khu chức năng trong Khu Kinh tế cửa khẩu, tỉnh Lạng Sơn đã tranh thủ các nguồn lực từ ngân sách Trung ương, ngân sách địa phương và huy động nguồn lực ngoài ngân sách. Nhằm đẩy nhanh tiến độ thực hiện Đề án xây dựng thí điểm cửa khẩu thông minh, trong năm 2025 Ủy ban nhân dân tỉnh đã phê duyệt chủ trương đầu tư trên 256 tỷ đồng cho các dự án mở rộng đường chuyên dụng khu vực mốc 1088/2-1089 cửa khẩu quốc tế Hữu Nghị và dự án đầu tư xây dựng Nhà làm việc liên ngành đường chuyên dụng khu vực mốc 1088/2-1089; phê duyệt điều chỉnh chủ trương đầu tư dự án mở rộng đường chuyên dụng khu vực mốc 1119-1120 cửa khẩu quốc tế Hữu Nghị.

Đặc biệt, để hoàn thiện hạ tầng tại các khu vực cửa khẩu theo hướng đồng bộ, hiện đại, năm 2025, Ủy ban nhân dân tỉnh Lạng Sơn đã bố trí kinh phí thực hiện phát triển khu kinh tế cửa khẩu và thực hiện các công trình, dự án đầu tư nguồn vốn ngân sách Nhà nước trong Khu Kinh tế với tổng số tiền trên 84 tỷ đồng, cơ bản đáp ứng nhu cầu trong hoạt động xuất nhập khẩu tại các cửa khẩu.

Hướng tới tương lai

Theo báo cáo, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu năm 2025 ở tất cả các loại hình qua tỉnh Lạng Sơn đạt trên 95,3 tỷ USD, tăng 43% so với năm 2024, đây là mức kim ngạch kỷ lục từ trước đến nay của Lạng Sơn; trong đó, kim ngạch hàng hóa mở tờ khai tại Chi cục Hải quan khu vực VI đạt 7,5 tỷ USD, tăng 32,8% so với năm 2024. Thu ngân sách Nhà nước từ hoạt động xuất nhập khẩu đạt trên 13.950 tỷ đồng, đạt 216,3% dự toán HĐND tỉnh giao… Những kết quả trên là minh chứng rõ nét cho tăng trưởng cũng như vai trò ngày càng quan trọng của kinh tế cửa khẩu đối với tăng trưởng kinh tế tỉnh.

Với sự tăng trưởng vượt bậc về kim ngạch xuất nhập khẩu, hạ tầng cửa khẩu từng bước được hiện đại hóa cùng với các chính sách hỗ trợ doanh nghiệp, Lạng Sơn đang dần hiện thực hóa chiến lược kiến tạo khu kinh tế cửa khẩu hiện đại, xứng tầm khu vực. Đây không chỉ là câu chuyện về thương mại biên giới mà còn là hành trình hội nhập sâu rộng vào chuỗi giá trị toàn cầu, tạo động lực phát triển kinh tế cửa khẩu dài hạn, bền vững.

Lạng Sơn đang đứng trước một bước chuyển quan trọng trong phát triển kinh tế cửa khẩu. Từ mô hình phát triển chủ yếu dựa trên hoạt động xuất nhập khẩu, thông quan hàng hóa, tỉnh đang từng bước hình thành một không gian kinh tế biên giới hiện đại, thông minh, đa chức năng, lấy cửa khẩu thông minh, logistics, trung chuyển hàng hóa và dịch vụ thương mại làm những động lực tăng trưởng mới.

Sau hơn 15 năm thực hiện Quyết định số 1055/QĐ-TTg ngày 8/7/2010 của Thủ tướng Chính phủ về điều chỉnh Quy hoạch chung xây dựng Khu kinh tế cửa khẩu Đồng Đăng - Lạng Sơn đến năm 2030, yêu cầu phát triển mới đặt ra nhu cầu điều chỉnh tầm nhìn và tổ chức lại không gian phát triển của Khu kinh tế.

Trong giai đoạn tới, việc hoàn thiện quy hoạch, đồng bộ hạ tầng, đẩy nhanh các dự án cửa khẩu thông minh, phát triển logistics và nâng cao chất lượng dịch vụ sẽ là những nhiệm vụ quan trọng để hiện thực hóa mục tiêu mà Thủ tướng Chính phủ đã xác định: xây dựng Khu kinh tế cửa khẩu Đồng Đăng - Lạng Sơn trở thành cửa khẩu thương mại trên bộ quan trọng nhất cả nước, là điểm trung chuyển quan trọng kết nối Trung Quốc - Việt Nam - Đông Nam Á.