Lễ hội Tây Thiên 2026: Hành trình về miền di sản và nguồn cội

Khai mở "miền tiên cảnh" - Nơi huyền thoại Quốc Mẫu hiển linh

Mỗi độ xuân về, khi những mầm non vươn mình trong sương sớm của vùng núi rừng xã Đại Đình, tỉnh Phú Thọ, lòng người lại thổn thức hướng về Tây Thiên - nơi hội tụ sinh khí của đất trời và những huyền thoại về Quốc Mẫu Lăng Thị Tiêu. Lễ hội Tây Thiên xuân Bính Ngọ 2026 không chỉ là một sự kiện văn hóa thường niên, mà còn là bản giao hưởng tri ân công đức của vị Chính Vương phi thời Hùng Vương thứ VII, người đã có công dạy dân trồng lúa nước và giữ gìn bờ cõi.

Ông Nguyễn Minh Tuân, Phó Chủ tịch UBND xã Đại Đình cho biết: Năm nay, Lễ hội Tây Thiên có một điểm mới đáng chú ý khi được tổ chức trong bối cảnh thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp.

Nếu như trước đây, công tác tổ chức do cấp huyện đảm nhiệm thì nay, vai trò này được giao trực tiếp cho chính quyền cấp xã (chính quyền xã Đại Đình) đứng ra tổ chức và tổ chức theo quy mô cấp tỉnh. Sự thay đổi này đánh dấu bước chuyển trong phân cấp quản lý, đưa chính quyền cơ sở trở thành trung tâm điều hành toàn bộ hoạt động lễ hội. Dù có sự thay đổi về cấp tổ chức lễ hội, song các nghi lễ truyền thống như lễ rước kiệu, lễ dâng hương, lễ tế và các hoạt động khác phục vụ lễ hội vẫn được giữ nguyên.

Năm nay, lễ hội mang một tầm vóc mới, khẳng định quyết tâm bảo tồn giá trị di sản văn hóa truyền thống. Bước chân vào không gian lễ hội, du khách sẽ cảm nhận được đạo lý "Uống nước nhớ nguồn" rực cháy trong từng nén hương thành kính. Với mục tiêu đưa Tây Thiên trở thành khu du lịch trọng điểm phía Bắc, công tác tổ chức năm 2026 được UBND xã Đại Đình chuẩn bị công phu, đảm bảo sự trang trọng, văn minh và an toàn tuyệt đối.

Hành trình lễ hội: Từ nghi thức truyền thống đến trải nghiệm tâm linh

Điểm nhấn xuyên suốt từ ngày 02/4 đến 04/4/2026 (tức 15 đến 17 tháng 2) là chuỗi nghi thức đậm chất di sản. Hành trình bắt đầu với Lễ Cáo vào ngày 30/3/2026 tại các điểm di tích quan trọng như Đền Thỏng, Đền Thượng và Chùa Thượng. Đây là lúc không gian tâm linh được mở ra, mời gọi các bậc tiền nhân chứng giám cho lòng thành của con dân nước Việt.

Sáng ngày rằm tháng Hai, không khí đại ngàn sẽ rung chuyển bởi tiếng nhạc bát âm và nhịp bước của đoàn rước kiệu. Ba cỗ kiệu quý gồm: kiệu Văn Đền Mẫu Sinh, kiệu Văn Đền Mẫu Hóa và kiệu Bát Cống Đình Ngò sẽ cùng hội tụ, tạo nên một bức tranh phục dựng nghi thức truyền thống rực rỡ sắc màu.

Lễ hội năm nay dự kiến có nhiều hoạt động hấp dẫn như: Màn khai mạc trang trọng sẽ diễn ra lúc 8h00 ngày 02/4/2026 với chương trình nghệ thuật "Linh thiêng Tây Thiên" kéo dài 30 phút, mang đến cái nhìn toàn cảnh về vẻ đẹp của vùng đất Tổ.

Đặc biệt, du khách sẽ có cơ hội trải nghiệm thực chứng thông qua nghi thức thực hành Tín ngưỡng thờ Mẫu Tam phủ tại khu vực Tam tòa Thánh mẫu Đền Thượng - một di sản văn hóa phi vật thể của nhân loại.

Các đoàn tế từ quan viên đến đội tế nữ xã Đại Đình sẽ thực hiện các nghi thức tế lễ chuẩn mực, kết thúc bằng Lễ tạ vào chiều ngày 17/2 âm lịch. Đây là minh chứng cho sự giao thoa văn hóa giữa đạo và đời, giữa quá khứ và hiện tại.

Đánh thức giác quan với các hoạt động phần hội đặc sắc

Nếu phần Lễ mang lại sự tĩnh tại, trang nghiêm, thì phần hội của Tây Thiên 2026 là một không gian bùng nổ năng lượng và sắc màu văn hóa. Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Phú Thọ sẽ phối hợp cùng địa phương tổ chức những hoạt động mang tính kết nối cộng đồng cao.

Tiêu biểu như các hoạt động thể thao và trò chơi dân gian. Với nội dung này sẽ có giải vô địch bóng chuyền da truyền thống, cùng các môn bóng chuyền hơi, kéo co, cờ tướng sẽ biến khuôn viên lễ hội thành một đấu trường sôi nổi, thắt chặt tình đoàn kết dân tộc.

Mỗi hoạt động văn hóa tín ngưỡng hay sự kiện du lịch, lĩnh vực ẩm thực, các cuộc thi khéo tay luôn được quan tâm đúng nghĩa. Tại Lễ hội Tây Thiên năm nay cũng sẽ có Hội thi làm bánh chưng, bánh gio và bánh dày. Các hoạt động này không chỉ là cuộc thi mà còn là cách giáo dục về truyền thống nông nghiệp lúa nước mà Quốc Mẫu đã truyền dạy.

Tại không gian Di sản là những triển lãm chuyên đề như "Tây Thiên - Tam Đảo trong không gian văn hóa vùng đất Tổ" sẽ cung cấp cho du khách cái nhìn chiều sâu về địa chí văn hóa dân gian.

Trong âm hưởng núi rừng, chắc chắn du khách sẽ không thể bỏ lỡ cơ hội lắng nghe những điệu hát Soọng cô mượt mà của đồng bào dân tộc Sán Dìu, hay tham gia vào hội trại văn hóa của các thôn làng tại địa phương.

Theo Ban Tổ chức Lễ hội, để đảm bảo hành trình của du khách trọn vẹn nhất, Ban Tổ chức sẽ triển khai các phương án an ninh trật tự, y tế và vệ sinh môi trường nghiêm ngặt. Toàn bộ dịch vụ kinh doanh được yêu cầu niêm yết giá công khai, cam kết không chèo kéo, tạo nên một môi trường du lịch văn minh, thân thiện.

Lễ hội Tây Thiên 2026 không chỉ là một chuyến hành hương, đó là hành trình tìm về bản ngã, về với cội nguồn dân tộc giữa mây ngàn Tam Đảo. Hãy để tâm hồn mình được dẫn lối bởi tiếng chuông chùa thanh tịnh và khói trầm uy nghiêm trong mùa hội này.