Xem thêm thông tin của Báo PNVN trên
Phụ nữ Việt Nam
MỚI NHẤT ĐỘC QUYỀN MULTIMEDIA CHUYÊN ĐỀ

Lợi nhuận ngân hàng tăng, cổ đông được hưởng lợi gì?

Thùy Linh
Lợi nhuận ngân hàng tăng, cổ đông được hưởng lợi gì?

Lợi nhuận ngân hàng tăng, cổ đông thực sự nhận được gì

Nhiều ngân hàng báo lãi tăng hàng chục phần trăm trong 9 tháng năm 2026, nhưng cổ phiếu lại diễn biến trái chiều. Có ngân hàng lợi nhuận tăng gần 47% nhưng thị giá vẫn giảm, trong khi một nhà băng lãi giảm hơn 50% lại ghi nhận giá cổ phiếu tăng hơn 24%. Khoảng cách này cho thấy lợi nhuận không phải thước đo duy nhất quyết định giá trị mà cổ đông nhận được.

Lợi nhuận tăng mạnh, cổ phiếu vẫn đi xuống

Bức tranh kinh doanh của ngành ngân hàng trong 9 tháng đầu năm 2026 tiếp tục ghi nhận nhiều con số tích cực. Tuy nhiên, sự phân hóa giữa các ngân hàng ngày càng rõ khi đặt kết quả kinh doanh cạnh diễn biến cổ phiếu trên thị trường chứng khoán.

VietinBank (CTG) ghi nhận lợi nhuận trước thuế 39.557 tỷ đồng, tăng 33,9% so với cùng kỳ. MB (MBB) đạt 30.518 tỷ đồng, tăng 31,9%; Techcombank (TCB) đạt 28.915 tỷ đồng, tăng 23,7%; VPBank (VPB) đạt 29.911 tỷ đồng, tăng gần 47%. Trong khi đó, Sacombank (STB) chỉ đạt 5.893 tỷ đồng lợi nhuận trước thuế, giảm 46,4%.

Nhưng nếu lấy diễn biến thị giá đến hết phiên 17/11/2026 làm thước đo, bức tranh lại hoàn toàn khác. Cổ phiếu STB tăng 24,14% từ đầu năm, trong khi CTG giảm 12,10%, MBB giảm 6,47%, VPB giảm 3,28% và TCB giảm 7,19%.

Đáng chú ý, trong cùng giai đoạn, VN-Index giảm 3,24%, chỉ số ngành ngân hàng giảm 4,66%. Như vậy, trong 5 cổ phiếu được khảo sát, chỉ STB vượt trội so với thị trường chung và chỉ số ngành. VPB giảm ít hơn chỉ số ngành nhưng vẫn thấp hơn VN-Index. MBB và TCB giảm sâu hơn mức giảm của ngành, còn CTG là cổ phiếu có hiệu suất kém nhất trong nhóm.

Sự trái chiều này đặt ra một câu hỏi quan trọng: Vì sao ngân hàng tăng trưởng lợi nhuận tốt nhưng cổ đông chưa chắc thu được lợi ích tương ứng?

Với VietinBank, mức tăng trưởng lợi nhuận trước thuế 33,9% trong 9 tháng là kết quả đáng chú ý. Theo báo cáo kết quả kinh doanh quý III/2026, tổng thu nhập của ngân hàng đạt khoảng 80.100 tỷ đồng, tăng 25,5%; tỷ lệ chi phí trên thu nhập (CIR) giảm còn 24,7%. Chi phí dự phòng rủi ro tín dụng đạt khoảng 20.800 tỷ đồng, tăng 22,6%.

Điểm đáng chú ý là VietinBank vẫn duy trì trích lập dự phòng ở mức lớn trong khi lợi nhuận tăng trưởng. Tỷ lệ nợ xấu cuối quý III ở mức 1,2%, tỷ lệ bao phủ nợ xấu đạt 160,4%. Điều này cho thấy ngân hàng có bộ đệm dự phòng tương đối tốt để xử lý rủi ro tín dụng.

Tuy nhiên, kết quả kinh doanh tích cực chưa chuyển hóa thành mức tăng giá cổ phiếu tương ứng. Đến ngày 17/11, CTG giảm khoảng 12,1% so với đầu năm, thấp hơn đáng kể mức giảm 3,24% của VN-Index.

Lợi nhuận ngân hàng tăng, cổ đông thực sự nhận được gì? - Ảnh 1.

Ảnh minh họa

Điều này không đồng nghĩa thị trường phủ nhận kết quả kinh doanh của VietinBank. Giá cổ phiếu còn phản ánh kỳ vọng về tăng trưởng tương lai, khả năng duy trì biên lãi ròng, nhu cầu bổ sung vốn và triển vọng lợi nhuận trên mỗi cổ phần. Khi ngân hàng có quy mô tài sản lớn, nhu cầu vốn để đáp ứng tăng trưởng tín dụng và các yêu cầu an toàn vốn cũng trở thành yếu tố nhà đầu tư phải tính đến.

Cổ tức bằng cổ phiếu: Số lượng tăng, giá trị có tăng?

Một trong những điểm cần phân biệt khi đánh giá lợi ích cổ đông là sự khác nhau giữa nhận thêm cổ phiếu và gia tăng giá trị thực tế của khoản đầu tư.

Techcombank là trường hợp điển hình. Ngân hàng đã triển khai phương án phát hành hơn 3,54 tỷ cổ phiếu để trả cổ tức cho cổ đông hiện hữu với tỷ lệ 50%. Ngày đăng ký cuối cùng để phân bổ quyền là 30/10/2026, ngày giao dịch không hưởng quyền là 29/10/2026. Ngoài ra, ngân hàng phát hành cổ phiếu ESOP, đưa vốn điều lệ dự kiến lên khoảng 106.593 tỷ đồng sau khi hoàn tất các cấu phần tăng vốn.

Với tỷ lệ cổ tức 50%, cổ đông sở hữu 100 cổ phiếu được nhận thêm 50 cổ phiếu. Tuy nhiên, tổng giá trị tài sản không tự động tăng 50%, bởi giá tham chiếu cổ phiếu được điều chỉnh tương ứng khi giao dịch không hưởng quyền.

Về bản chất, cổ tức bằng cổ phiếu là việc chuyển một phần nguồn vốn chủ sở hữu đủ điều kiện thành vốn điều lệ. Ngân hàng không nhận thêm dòng tiền từ cổ đông, cũng không tự động tạo ra thêm lợi nhuận chỉ nhờ phát hành cổ phiếu trả cổ tức.

Trong 9 tháng đầu năm 2026, Techcombank ghi nhận lợi nhuận trước thuế 28.915 tỷ đồng, tăng 23,7%. Thu nhập lãi thuần đạt 31.985 tỷ đồng, tăng 16,9%; thu nhập ngoài lãi đạt 13.219 tỷ đồng, tăng 17,7%. ROE 12 tháng gần nhất đạt 16,3%, ROA đạt 2,5%.

Lợi nhuận ngân hàng tăng, cổ đông thực sự nhận được gì? - Ảnh 2.

Đây là những chỉ tiêu cho thấy ngân hàng vẫn duy trì khả năng sinh lời tốt. Tuy nhiên, NIM 12 tháng gần nhất giảm còn 3,5%, so với mức 3,8% cùng kỳ. Chi phí vốn tăng lên 4,8%, trong khi tỷ lệ nợ xấu theo bộ chỉ tiêu báo cáo ở mức khoảng 1,27%.

Những biến động này cần được theo dõi bởi lợi nhuận tăng trưởng không đồng nghĩa tất cả các chỉ tiêu hiệu quả đều được cải thiện. Đặc biệt, khi vốn điều lệ và số lượng cổ phiếu tăng lên, khả năng duy trì ROE và EPS sẽ quyết định mức độ hấp dẫn của cổ phiếu trong trung hạn.

Thực tế, đến ngày 17/11, TCB giảm khoảng 7,19% so với đầu năm, dù ngân hàng có kết quả kinh doanh 9 tháng tăng trưởng hai chữ số. Diễn biến này cho thấy nhà đầu tư không chỉ nhìn vào lợi nhuận mà còn đánh giá triển vọng tăng trưởng, chi phí vốn và hiệu quả sử dụng nguồn vốn mới.

Câu chuyện tại VPBank cũng cho thấy khoảng cách giữa lợi nhuận và giá trị cổ đông.

Trong 9 tháng đầu năm, VPBank ghi nhận lợi nhuận trước thuế hợp nhất 29.911 tỷ đồng, tăng gần 47% so với cùng kỳ; lợi nhuận sau thuế đạt 23.968 tỷ đồng. Dư nợ cấp tín dụng tăng 28,1% từ đầu năm, cho thấy ngân hàng đang mở rộng quy mô kinh doanh nhanh.

Ở góc độ vốn, VPBank đã triển khai phương án phát hành cổ phiếu trả cổ tức với tỷ lệ 26,04104%, đưa vốn điều lệ lên 100.000 tỷ đồng. Ngân hàng còn có kế hoạch phát hành riêng lẻ hơn 624 triệu cổ phiếu cho nhà đầu tư nước ngoài. Đây là phương án cần được phân biệt với lượng cổ phiếu đã phát hành và hoàn tất lưu hành.

Nếu hoàn tất, đợt phát hành riêng lẻ sẽ giúp VPBank bổ sung nguồn vốn cấp 1, hỗ trợ tăng trưởng tín dụng và củng cố năng lực tài chính. Tuy nhiên, cổ đông cần quan tâm đến giá phát hành, đối tượng mua, tỷ lệ sở hữu sau phát hành và hiệu quả sử dụng nguồn vốn mới.

Khi lợi nhuận và giá cổ phiếu đi ngược chiều

Nếu VietinBank, Techcombank và VPBank cho thấy lợi nhuận tăng nhưng giá cổ phiếu chưa tương xứng, Sacombank lại là trường hợp ngược chiều đáng chú ý.

Trong 9 tháng đầu năm 2026, Sacombank ghi nhận lợi nhuận trước thuế 5.893 tỷ đồng, giảm 46,4% so với cùng kỳ; lợi nhuận sau thuế đạt 4.278 tỷ đồng, giảm 50,8%.

Nguyên nhân quan trọng nằm ở áp lực xử lý rủi ro tín dụng. Chi phí dự phòng rủi ro tín dụng trong 9 tháng lên tới 12.848 tỷ đồng. Trong khi đó, lợi nhuận thuần từ hoạt động kinh doanh trước dự phòng đạt 18.741 tỷ đồng, tăng 42,6%.

Sự đối lập giữa lợi nhuận trước dự phòng tăng và lợi nhuận sau dự phòng suy giảm cho thấy một phần đáng kể kết quả kinh doanh đang được sử dụng để xử lý các vấn đề tồn đọng trên bảng cân đối kế toán.

Đến cuối quý III, dư nợ cho vay khách hàng của Sacombank đạt hơn 700.346 tỷ đồng, tăng 11,8% so với đầu năm. Trong khi đó, nợ xấu nhóm 3 đến nhóm 5 ở mức khoảng 51.367 tỷ đồng, tương đương 7,33% dư nợ cho vay; dự phòng rủi ro cho vay khách hàng khoảng 12.848 tỷ đồng.

Đây là những con số cho thấy áp lực chất lượng tài sản vẫn rất lớn. Khi tỷ lệ nợ xấu cao và bộ đệm dự phòng chưa tương xứng, ngân hàng phải dành nguồn lực đáng kể cho việc xử lý rủi ro, ảnh hưởng đến lợi nhuận có thể phân phối cho cổ đông và khả năng duy trì hiệu quả sinh lời.

Tuy nhiên, diễn biến cổ phiếu lại đi theo chiều ngược lại. Kết phiên 17/11, STB đạt 72.000 đồng/cổ phiếu, tăng 24,14% từ đầu năm. Đây là mức tăng cao nhất trong 5 ngân hàng được khảo sát và vượt xa mức giảm 3,24% của VN-Index.

Điều này cho thấy thị trường có thể đang đặt kỳ vọng vào quá trình tái cơ cấu, xử lý tài sản tồn đọng và khả năng phục hồi của Sacombank trong tương lai. Nhà đầu tư không chỉ định giá kết quả kinh doanh hiện tại mà còn tính đến những thay đổi có thể xảy ra khi các vấn đề tồn đọng được xử lý.

Lợi nhuận ngân hàng tăng, cổ đông thực sự nhận được gì? - Ảnh 3.

Ảnh minh họa

Dù vậy, giá cổ phiếu tăng không đồng nghĩa chất lượng tài sản đã được cải thiện tương ứng. Nếu tiến độ xử lý nợ xấu chậm hơn kỳ vọng hoặc chi phí dự phòng tiếp tục ở mức cao, lợi nhuận và hiệu quả sinh lời vẫn có thể chịu áp lực.

Đặt các ngân hàng này cạnh nhau cho thấy một thực tế: tốc độ tăng trưởng lợi nhuận và hiệu suất đầu tư của cổ đông có thể đi theo hai hướng khác nhau. VietinBank có mức tăng trưởng lợi nhuận trên 30%, nhưng cổ phiếu vẫn giảm; VPBank tăng trưởng lợi nhuận gần 47% nhưng chưa vượt VN-Index; Techcombank tăng lợi nhuận hơn 23% nhưng thị giá giảm; còn Sacombank dù lợi nhuận giảm sâu lại có mức tăng giá cao nhất nhóm.

Một ngân hàng có thể tăng lợi nhuận hàng chục phần trăm nhưng nếu số cổ phiếu tăng nhanh, EPS không cải thiện tương ứng, lợi ích trên mỗi cổ phần chưa chắc được nâng lên. Ngược lại, một ngân hàng có lợi nhuận suy giảm vẫn có thể được thị trường định giá cao hơn nếu nhà đầu tư kỳ vọng quá trình tái cơ cấu tạo ra bước ngoặt trong tương lai.

Lợi nhuận tăng là điều kiện cần, nhưng chưa phải điều kiện đủ để tạo giá trị cho cổ đông. Điều quan trọng là mỗi đồng vốn được bổ sung phải tạo ra lợi nhuận tương xứng, chất lượng tài sản được cải thiện và khả năng sinh lời trên mỗi cổ phần phải được duy trì bền vững.

Ý kiến của bạn
Bình luận