"Longing - Thiên Cổ Tình": Từ nỗi nhớ Hà Nội đến tình yêu bất tử của Romeo và Juliet

Dưới sự dẫn dắt của Giám đốc Âm nhạc - Nhạc trưởng Olivier Ochanine, chương trình kết nối những tác phẩm thuộc các thời đại và không gian âm nhạc khác nhau bằng một mạch cảm xúc xuyên suốt là "longing": nỗi nhớ, sự mong mỏi và khát khao hướng về một con người, một nơi chốn. Từ Hà Nội trong âm nhạc của Trịnh Công Sơn, Hoàng Dương, chương trình đi tới thế giới lãng mạn của Rachmaninoff và tình yêu mãnh liệt, bi thương trong Romeo and Juliet của Prokofiev.

Những giai điệu Hà Nội mở đầu "Thiên Cổ Tình"

Trong không khí hân hoan chào mừng Ngày Giải phóng Thủ đô, những giai điệu viết về Hà Nội dường như càng trở nên tha thiết. Qua mỗi tác phẩm, một Hà Nội thân thuộc lại hiện về bằng âm nhạc, từ những ký ức riêng tư đến tình yêu và niềm tự hào dành cho mảnh đất nghìn năm văn hiến.

Mở đầu đêm nhạc là tác phẩm "Hướng về Hà Nội" của nhạc sĩ Hoàng Dương, qua bản chuyển soạn của nhạc sĩ Trần Mạnh Hùng dành cho cello và dàn nhạc. Trong phiên bản này, lời ca được thay thế bằng tiếng cello. Âm sắc trầm ấm, giàu biểu cảm của nhạc cụ trở thành một "giọng hát" không lời, đưa giai điệu quen thuộc về Hà Nội vào một không gian giao hưởng rộng mở nhưng vẫn giữ được vẻ trìu mến và nỗi nhớ vốn có của tác phẩm.

Đảm nhiệm phần độc tấu đồng thời giữ vai trò Bè trưởng Cello khách mời là Phan Đỗ Phúc, nghệ sĩ từng giữ vị trí bè trưởng cello của SSO, Dàn nhạc Giao hưởng Việt Nam và Dàn nhạc Giao hưởng Hà Nội. Anh hoàn thành bằng Tiến sĩ Nghệ thuật Âm nhạc chuyên ngành Biểu diễn Cello tại Đại học Stony Brook, New York và từng xuất hiện với vai trò soloist cùng nhiều dàn nhạc uy tín tại Việt Nam, trình diễn những tác phẩm quan trọng của Dvořák, Haydn, Elgar, Tchaikovsky, Strauss, Brahms và Beethoven.

Tiếp nối là "Nhớ mùa thu Hà Nội" của Trịnh Công Sơn, chuyển soạn bởi nhạc sĩ Trần Mạnh Hùng. Nếu "Hướng về Hà Nội" mang tâm thế của một trái tim luôn hướng về thành phố, "Nhớ mùa thu Hà Nội" lại gọi về những điều rất cụ thể và thân thuộc: chiếc lá thu vàng, mái ngói cũ, hương hoa sữa, mặt nước Hồ Tây và những con phố gắn với ký ức một đời người.

Boris Giltburg và những cung bậc mãnh liệt của tình yêu

Tâm điểm của chương trình là bản Piano Concerto No. 2 cung Đô thứ, Op.18 của Sergei Rachmaninoff, với phần độc tấu của Boris Giltburg, nghệ sĩ piano người Israel gốc Nga lừng danh thế giới. Tác phẩm ra đời trong những năm 1900 - 1901, đánh dấu sự trở lại đầy quan trọng của Rachmaninoff sau một giai đoạn khó khăn trong sự nghiệp.

Sự xuất hiện của Boris Giltburg được khán giả đặc biệt đón chờ bởi Rachmaninoff là một trong những tác phẩm lớn trong sự nghiệp của anh. Các album Rachmaninoff và Shostakovich của Giltburg từng nhận giải thưởng âm nhạc cổ điển danh giá nhất của Đức Opus Klassik và giải uy tín hàng đầu thế giới dành cho các bản thu âm nhạc cổ điển Diapason d'Or.

Nếu Rachmaninoff đưa "longing" vào những giằng co và khát khao sâu kín trong nội tâm, phần cuối chương trình hứa hẹn đẩy cảm xúc khán giả lên cao trào qua những trích đoạn từ ballet Romeo and Juliet, Op.64 của Sergei Prokofiev.

Dựa trên bi kịch nổi tiếng của Shakespeare, Prokofiev kể câu chuyện bằng những tương phản âm nhạc mạnh mẽ. Juliet hiện lên trẻ trung, giàu sức sống; những khoảnh khắc của Romeo và Juliet mang vẻ dịu dàng, trữ tình, trong khi vũ hội nhà Capulet, mối thù giữa hai gia tộc và cái chết của Tybalt đưa dàn nhạc sang những sắc thái nặng nề, dữ dội. Đây cũng là phần nhạc để SSO thể hiện đầy đủ bảng màu và sức mạnh của dàn nhạc giao hưởng: từ những đường nét tinh tế của bộ dây và kèn gỗ đến sức nặng của bộ đồng, bộ gõ trong những cao trào kịch tính.

Từ nỗi nhớ Hà Nội của Hoàng Dương và Trịnh Công Sơn, những khát khao trong âm nhạc Rachmaninoff đến tình yêu vượt qua mọi giới hạn của Romeo và Juliet, "Longing - Thiên Cổ Tình" kết nối những câu chuyện dù cách xa nhau về thời gian, địa lý nhưng cùng gặp nhau ở những tình cảm sâu kín và bền bỉ của con người: nỗi nhớ, sự mong mỏi và tình yêu dành cho một người hay một nơi chốn luôn hướng về.